Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790205-47944S1

Date of Document: 2000-04-24

هيرمند، سرچشمه آباداني سيستان خشكيد گزارش خبرنگاران همشهري از بحران كم سابقه خشكسالي در سيستان و بلوچستان و خراسان * با قطع آب هيرمند، تامين آب زمينهاي كشاورزي منطقه سيستان دامداري و آب آشاميدني بيش از 400 روستا كه فاقد آب لوله كشي شده هستند با مشكل مواجه شده است * ميزان خسارات ناشي از خشكسالي در استان خراسان در بخش دام و مرتع بيش از 180 ميليارد تومان اعلام شدكه از اين ميزان 140 ميليارد تومان مربوط به بخش دام است. گروه شهرستانها: خشكسالي و عدم بارندگي طي سال گذشته كه به كم آبي رودخانه هيرمند و سپس قطع كامل جريان آن در اسفندماه گذشته و همچنين رودخانه هاي جاري در سيستان و بلوچستان انجاميد، مشكلات عديده اي در بخش كشاورزي و دامداري استان ايجاد كرده كه گفته مي شود در 70 سال گذشته بي سابقه بوده است. به گزارش خبرنگار همشهري از زاهدان، رئيس سازمان كشاورزي سيستان و بلوچستان در جلسه شوراي كشاورزي استان كه با حضور استاندار، معاونان وزارت كشاورزي و مسئولان محلي براي بررسي راهكارهاي مقابله با بحران وسيع خشكسالي منطقه در زاهدان تشكيل شده بود افزود: به دليل عدم بارندگيهاي موسمي سال گذشته، در مناطقي از بلوچستان آب رودخانه هاي سرباز، پيشين، كاجو و باهوكلات كم شده و خشكسالي شديدي اين مناطق را فرا گرفته است. مهندس فريد اضافه كرد: طي 30 ماه گذشته تنها دو ميلي متر باران در سطح استان باريده و اين مقدار هيچ تاثيري در بهبود وضعيت مزارع و يا تعليف دامهاي منطقه نخواهد داشت. وي با بيان اين كه خشكسالي اخير در بخش كشاورزي بسيار حادتر از بخشهاي ديگر است افزود: دو هزار هكتار باغهاي موز در منطقه چابهار به طور كلي خشك شده و با وجود آماده بودن 6 هزار هكتار از مزارع پايين دست سد پيشين بهره برداري از آنها به دليل نبود آب متوقف مانده است. رئيس سازمان كشاورزي استان از خشك شدن 2500 هكتار از باغهاي انگور و 12 هزار هكتار اراضي علوفه در استان ابراز نگراني كرده و با اشاره به اين نكته كه ذخيره آب چاه نيمه هاي منطقه سيستان تنها براي مصرف آب آشاميدني مردم منطقه كافي است; ياد آور شد: از پاييز 79 كاهش دبي رودخانه هيرمند، سبب اختلال در كشت پاييزه شده به طوري كه كشت يك سوم مزارع جو به موقع انجام نشد و هفتاد هزار هكتار از مزارع به دليل كم آبي خشك و 17 هزار هكتار از مزارع صيفي نيز امسال از بين رفت. استاندار سيستان و بلوچستان هم در اين جلسه گفت: بالغ بر ميليارد 2820 ريال خسارت ناشي از پيامد اخير خشكسالي در استان است كه از اين مقدار 1242 ميليارد ريال مربوط به بخش كشاورزي و بقيه مربوط به قسمتهاي دام و آب آشاميدني در مناطق شهري و روستايي است. استاندار سيستان و بلوچستان گفت: قطع كامل آب رودخانه هيرمند و خشكسالي شهرستان زابل كه از پارسال آغاز شده، ناشي از كاهش بارندگي در ارتفاعات مركزي افغانستان است. وي افزود: اين رودخانه به طول 1100 كيلومتر از كوههاي مناطق مركزي افغانستان سرچشمه مي گيرد و براساس گزارشها، طي سالهاي گذشته در اين ارتفاعات تا شش متر برف مي باريده كه در فصول بارندگي گذشته ريزش برف در آن تا درصد 80 كاهش داشته است. رودخانه هيرمند در مرز مشترك ايران و افغانستان به دو شاخه تقسيم مي شود يكي رودخانه سيستان كه بخشي از آن دشت سيستان را آبياري و آب چاه نيمه ها را (با حدود 500 ميليون مترمكعب ظرفيت ) تامين مي كند. شاخه ديگر رود پريان است كه بيش از 50 كيلومتر از آن مرز مشترك ايران و افغانستان را تشكيل مي دهد و شاخه هاي فرعي آن هم پس از استفاده در منطقه سيستان به درياچه هامون مي ريزد. از آب هيرمند در ايران علاوه بر ذخيره در آبگيرهاي چاه نيمه جهت آشاميدن و آبياري بيش از 120 هزار هكتار زمين كشاورزي نيز استفاده مي شود. استاندار سيستان و بلوچستان گفت: آب ورودي هيرمند به منطقه سيستان از پارسال رو به كاهش گذاشت به طوري كه از اوايل اسفندماه گذشته كاملا متوقف شده است. وي گفت: با قطع آب هيرمند، تامين آب زمينهاي كشاورزي منطقه سيستان دامداري و آب آشاميدني بيش از 400 روستا كه فاقد آب لوله كشي شده هستند با مشكل مواجه شده است. از 120 هزار هكتار زمين كشاورزي در اين منطقه در سال زراعي جاري حدود 70 هزار هكتار زير كشت رفته كه با بحران بي آبي 80 تا 100 درصد محصولات اين زمينها نابود شده است. مهندس حسيني تاكيد كرد: براي ادامه حيات در استان، توجه جدي سازمان برنامه و بودجه و وزارتخانه هاي مسئول به طرحهاي ذخيره آب و آبخيزداري استفاده مناسب و بهينه از آبهاي سطحي، بحث تجارت در منطقه سيستان، ايجاد چاه نيمه چهارم و بهره برداري از چهار سد شيكلك، زيردان، كارياني و خيرآباد در جنوب استان امري اجتنابناپذير است. معاون فني و زيربنايي وزارت كشاورزي نيز در جلسه شوراي كشاورزي سيستان و بلوچستان اظهار داشت: هيچ گونه تناسبي بين بارندگيهاي كشور و اراضي موجود وجود ندارد و منابع آب داخل و خارج كشور نيز نسبت به اراضي داخلي و قابل كشت، داراي توازن نيستند كه اين مساله موجب بروز مشكلات جدي در كشور شده است. وي انجام اقدامات زود بازده نظير ايجاد چاهكهاي باعمق 3 تا 4 متري جهت استفاده دامها و آبياري باغهاي منطقه، زنده نگهداشتن دامها با حداقل آب تا سال بعد و كمك به بقاي قنوات موجود و لايروبي آنهارا ازجمله اقداماتي دانست كه در ماندگاري مردم موءثر خواهدبود. همچنين در اين جلسه با مهلت پرداخت وامهاي كشاورزان، تامين 80 دستگاه تانكر آبرساني احداث خط انتقال آب از زهك تا قرقري، تامين علوفه مورد نياز و تسهيلات لازم براي خريد دامداران راه اندازي آب شيرين كن 15 هزار مترمكعبي در چابهار، تامين اعتبار لايروبي و كف شكني قنوات و چاهها، آغاز مطالعات ژئوالكتريك در شمال و جنوب استان براي شناسايي آبهاي زيرزميني، حفر چاه و تجهيز آنها در شهرهاي استان، تشكيل گروههاي فني براي شناسايي منابع آب، تامين اعتبار براي احداث چاههاي دستي و تامين يك هزار پمپ با اعتبار 3 ميليارد ريال و انتقال وام مازاد منطقه به ساير نقاط توسط شركت پشتيباني امور دام جهاد سازندگي موافقت شد. در اين زمينه، رئيس سازمان جهاد سازندگي سيستان و بلوچستان هم اعلام كرد در پي بحران خشكسالي در استان سيستان و بلوچستان و خسارات وارده به بخش دامپروري، شركت پشتيباني و امور دام استان اقدام به خريد دام مازاد دامداران كرده وي است با اشاره به تشكيل ستاد ويژه بحران خشكسالي در وزارت جهاد سازندگي و براي خريد دام مازاد دامداران و توزيع علوفه، جو و سبوس بين دامداران منطقه گفت: براي حل مشكلات آب آشاميدني روستاييان و عشاير منطقه سيستان كه مشكلات فراواني براي آنها ايجاد كرده مقرر شده است خط اصلي محور زهك به قرقري در طرح آبرساني به 800 روستاي سيستان كه قرار بود سالهاي آينده اجرا شود، امسال به طورضربتي به اتمام برسد. وي ميزان خسارات ناشي از تلفات دامي منطقه را 470 ميليارد ريال ذكر كرد و اظهار داشت: براثر خشكسالي 800 هزار راس دام در مناطق مختلف استان تلف شده است. وي افزود: در جلسه ستاد بحران خشكسالي سيستان و بلوچستان تاكيد شد 50 دستگاه تانكر آبرساني سيار خريداري و به مناطق استان اعزام شود. خشكسالي درخراسان خسارات خشكسالي بي سابقه در استان خراسان نيز 2 هزار و ميليارد 379 ريال برآورد شده است. به گزارش خبرنگار همشهري در مشهد محمد مقدوري معاون هماهنگي و امور عمراني استاندار خراسان با اعلام اين خبر در جلسه بحران خشكسالي استان خراسان گفت: در سال گذشته براي رفع مشكلات ناشي از خشكسالي كه به مراتب كمتر از امسال بود 3 درصد از اعتبارات عمراني كشور به اين امر اختصاص يافت. صفايي سرپرست سازمان جهادسازندگي استان، ميزان خسارات ناشي از خشكسالي در استان خراسان در بخش دام و مرتع را بيش از 180 ميليارد تومان اعلام كرد كه از اين ميزان 140 ميليارد تومان مربوط به بخش دام است. به گفته موسي پور معاون سازمان كشاورزي خراسان خسارت بخش كشاورزي بيش از 508 ميلياردريال است و تمامي محصولات ديمي استان در خطر نابودي قرار دارند. وي افزود: توليد گندم آبي نسبت به سال گذشته 300 هزار تن جو 150 هزار تن و محصولات بهاره 135 هزار تن كاهش نشان مي دهد. همچنين اكبرزاده مديرعامل آبوفاضلاب مشهد خبر از حفر 20 حلقه چاه براي حل بحران آب آشاميدني مشهد داد. وي با اشاره به اين اقدام به عنوان يك راه حل فوري گفت: براي اجراي اين طرح ضربتي نياز به 12 ميليارد ريال اعتبار است. وي افزود: سفره هاي زيرزميني آب در دشت مشهد بيش از 2 متر افت كرده است كه اين موضوع هشدار جدي كم آبي را درپي خواهد داشت.