Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790204-47935S1

Date of Document: 2000-04-23

زنان نيمي از جهان، نيمي از دگرگوني در اين پژوهش تلاش شده است برمبناي نقطه نظرات فائو روشهاي جمع آوري اطلاعات در مورد زنان روستايي بهبود يافته و با استفاده از برخي يافته هاي حاصل از تجارب ميداني نگارنده، در استان كرمان، تصويري دقيق تر از وضعيت زنان روستايي بخشي از سرزمين دراختيار خوانندگان قرار گيرد. جدول شماره ( ) - 1 تمايز فعاليت هاي توليدي برحسب نقشهاي جنسي و تفاوت در دسترسي، كنترل و مسئوليت (روستاهاي شهرستان بافت ) جنسيت Gended؟ چيست جنسيت بيانگر تمايز اجتماعي بين مرد و زن است و از مكاني به مكان ديگر و همچنين در طي زمان تغيير مي كند. جنسيت متغيري اجتماعي است كه براي تحليل نقشها، مسئوليتها، محدوديتها و فرصتها و نيازهاي زنان و مردان مورداستفاده قرار مي گيرد. در حاليكه جنس بيانگر تمايز فيزيكي و بيولوژيكي ميان مردان و زنان است چرا جنسيت تحليل؟ مي شود تحليل هاي مربوط به جنسيت به تصميم گيرندگان كمك مي كند: * برنامه هايي را طراحي كنند كه تفاوتهاي نقشها علائق و، نيازهاي زنان و مردان مشخص شود * نقش توليدكنندگي زنان را بدون افزودن بار بيشتري بر مسئوليتهايشان تقويت كند * برنامه هايي را اجرا كنند كه مشوق مشاركت مردان و زنان در آينده خود باشد امروزه تنظيم برنامه ريزيهاي خاص براي تغيير شرايط زندگي زنان روستايي جايگاه ويژه اي يافته است. برنامه هاي كنترل جمعيت، حفظ محيط زيست، توسعه كشاورزي و بهبود سطح رفاه خانوارهاي روستايي، بدون حضور زنان عملا به موفقيت نمي انجامد. براي رسيدن به اين اهداف اولين و مبرم ترين قدم، تشويق و ترويج پژوهشهايي است كه پرده از كار و فعاليت زنان كشور ما برمي دارند و اطلاعات كافي در مورد آنها در اختيار برنامه ريزان مي گذارند. برنامه هاي توسعه بر اين پيش فرض مبتني است كه يك تقسيم كار روشن بين زنان و مردان وجود دارد. زنان مسئوليت فعاليتهاي خانه داري و نگهداري كودكان را برعهده دارند و مردان مسئوليت فعاليتهاي توليدي را. تحقيقات نشان داده است كه زنان در بسياري از تصميم گيريهاي مربوط به توليدات كشاورزي دام و... حضور، و مشاركت دارند. به علاوه نقشهاي زنان دائما در حال تغيير است و در برنامه هاي توسعه روستايي بايستي اين تغييرات موردتوجه قرار گيرد. امروزه همچنين در مطالعات مربوط به زنان روشن شده است كه شيوه هاي جمع آوري اطلاعات از اهميت فوق العاده اي برخوردار است و شيوه معمول پژوهشهاي اجتماعي (Surveg) غالبا منجر به نتيجه گيريهاي غلط مي شود. يكي از اين روش هاي پيشنهادي، روش هاي ارزيايي مشاركتي است كه فرصت ارتباط متقابل بين مردمان محلي و پژوهشگران را فراهم مي سازد و به آنها اين امكان را مي دهد كه مشكلات خود را تعريف كرده و توانايي خود را در جستجوي راه حل ها بهبود بخشند. يكي ديگر از مباحثي كه در مطالعات مربوط به زنان به ويژه زنان روستايي حائز اهميت است تفكيك بين مفاهيم دسترسي، مسئوليت و كنترل است دسترسي، فرصتي است كه هر فرد براي استفاده از يك منبع دارد. مسئوليت، تعهدي است كه براي انجام و اتمام كار برعهده فرد قرار دارد و كنترل، توانايي و اقتدار تعيين استفاده از منبع و تحميل تصميم گيري به ديگران است. آگاهي نسبت به اينكه چه كسي دسترسي، مسئوليت و كنترل منابع موجود را دارد، مهم است. در حالي كه زنان در فعاليتهاي توليد درگير و مسئول هستند، آنها اغلب بر استفاده از منابع توليد كنترلي ندارند. يافته ها نمودار شماره ( ) - 1 ميزان مشاركت زنان روستايي در مراحل مختلف كاشت، داشت، برداشت برحسب محصولات كشاورزي (روستاهاي شهرستان بافت ) استان كرمان با برخورداري از ويژگي هاي طبيعي و تنوع آب و هوايي شرايطي را داراست كه تقريبا 10 درصد عشاير كشور در اين منطقه به سر يافته هاي مي برند اين مقاله، اطلاعات پيرامون زنان را در برخي روستاهايي كه عشاير اسكان يافته اند ارائه مي كند. نمودار شماره ( ) 1 حاوي اطلاعات مربوط به روستاي بيدان در شهرستان بافت است و نشان مي دهد كه در مورد هر محصول چه تعداد از زنان مورد مطالعه فعاليت هاي مربوط به كاشت، داشت و برداشت را انجام مي دهند. نتايج حاصل از پژوهشهاي روستاهاي بخشي رابروساردونيه (بافت و جيرفت ) نيز شباهت فراواني با اين نمودار نشان مي دهد. نتايج حاصله بيانگر اين نكته است كه زنان تقريبا در توليد كليه محصولات همكاري دارند و تفاوت فعاليت در مراحل مختلف كاشت و داشت و برداشت يك محصول است. در منطقه ديگري ( گوشك ) بيش از چهل درصد ( % ) 40 زنان به فعاليت دامداري مشغول هستند و حتي در مواردي اقدام به چراي گوسفند در مراتع اطراف روستا (كه عموما كاري مردانه تلقي مي شود ) مي كنند. درصد تقريبا 30زنان اين روستا، كليه فعاليتهاي مربوط به توليد محصولاتي مانند بادمجان، گوجه و كدو را در باغچه هاي خانگي انجام مي دهند. مهمترين فعاليت درآمدزاي زنان روستايي بهره برداري از محصول جنگلي با دام وحشي است كه اغلب زنان روستايي در سطوح مختلف سن، سواد و درآمد به آن مي پردازند. همچنين با توجه به وضعيت ناگوار فرهنگي منطقه (اعتياد ) بخش مهمي از درآمد زنان مستقيما به مصرف خانوار مي رسد. جمع آوري اطلاعات، با روشهاي مشاركتي نكات ديگري را نيز روشن مي كند، در حالي كه زنان در مبادله محصولات دامي مانند كشك، روغن و محصولات كشاورزي مانند عدس، نخود، ميوه هاي خشك نقش اساسي دارند. با استفاده از روشهاي پژوهشي مبتني بر پرسشنامه، غالبا پاسخگويان به انكار اين فعاليت پرداختند. قدرت تصميم گيري در مبادله عموما با وسعت و ميزان محصول توليدي و شغل اصلي مرد خانوار ارتباط دارد. زناني كه همسر آنها كشاورز - دامدار است، از توان تصميم گيري بيشتري در مقايسه با همسران دستمزدبگيران برخوردار هستند. به كمك يك جدول چند بعدي مي توان تمايز نقشهاي جنسي و تفاوتهاي كلي در دسترسي، مسئوليت و كنترل بر منابع را در مناطق مورد مطالعه نشان داد. در پايان با تاكيد مي توان گفت، برنامه ريزيهاي بدون درنظر گرفتن مسائل و مشكلات زنان روستايي و بدون دركي از زندگي واقعي آنان، درنهايت چشم اندازي براي بهبود و تغيير زندگي مردمان اين سرزمين ارائه نمي دهد. بطوركلي درك و حل مسائل و مشكلات روستائيان تنها با حضور و مشاركت آنان در تعريف مسئله و مشكل، همراهي در پژوهش و درنهايت برنامه ريزي و اجرا مي تواند به نتايج قابل توجهي منجر شود. رويا اخلاص پور - پژوهشگر اقتصاد كشاورزي منابع: - استفن الكساندرا 1371 اطلاعات عاملي براي تقويت و بهبود وضعيت زنان روستايي، ترجمه دكتر پروين معروفي، نشريه زيتون شماره. 92 - ستاونهاگن رودلفو 1363 زن نامرئي نشريه پيام يونسكو. - اخلاص پور رويا 1372 شناخت فعاليتهاي زنان روستايي اولين گام در آموزشهاي ترويجي، مجموعه مقالات هفتمين سمينار علمي ترويج كشاورزي كشور.