Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790201-47909S1

Date of Document: 2000-04-20

خوب بخوريد، كسي مزاحمتان نمي شود! نگاهي به عوامل تخريب جنگلهاي بلوط و بنه در منطقه زاگرس * بهره برداري بي رويه از جنگلهاي بلوط و بنه در عرصه زاگرس موجب كاهش تنوع زيستي بعضي از گونه هاي گياهي و جانوري شده است نخستين همايش ملي گياه پزشكي بلوط و بنه در عرصه زاگرس با شركت 180 نفر از محققان اساتيد و كارشناسان بخش تحقيقات جنگل، منابع طبيعي و امور دام و موءسسه تحقيقات جنگل ها و مراتع كشور با هدف ارائه نتايج دست آوردهاي تحقيقاتي و پژوهشي در زمينه مسائل گياه پزشكي بلوط و بنه و ارائه راهكارهاي كاربردي جهت بخشهاي اجرايي و تحقيقاتي چندي پيش در سالن اجتماعات دانشگاه لرستان برگزار شد. آنچه در پي مي آيد بخشهايي از نقطه نظرات، تحقيقات و پيشنهادات كارشناسان و محققان شركت كننده در همايش است كه توسط خبرنگار همشهري در خرم آباد گردآوري و آماده شده است. بلوط و بنه از مهمترين گونه هاي جنگلي ايران بشمار مي آيد كه در عرصه هاي بسيار گسترده اي از مناطق خشك و نيمه خشك سازگاري و استقرار يافته است. گسترش اين گونه ها در مناطق مختلف شرق، غرب، جنوب و مناطق مركزي حاكي از پايداري و مقاومت اين گونه هادر برابر عوامل مختلف جوي و خاكي در حداقل دو سوم از وسعت كشورمان است. جنگل هاي بلوط از شمال غربي تا جنوب شرقي كشور گسترش دارد و گونه هاي مختلف پسته وحشي از دامنه هاي جنوبي البرز تا سواحل جنوب كشور و از شرق تا غرب و حتي در حاشيه كويرها و شن هاي روان و در تمامي اقليم هاي كشور، به جز اقليم مرطوب خزري ديده مي شود. به عقيده كارشناسان، آمار و اطلاعات نشان مي دهد كه افزايش جمعيت انساني و دامي در سده اخير باعث كاهش كمي اين جنگل ها (بيش از 50 درصد ) و كاهش كيفي به مراتب بيشتر شده است. بهره برداري بي رويه و بيش از حد از جنگل ها و گياهان ياد شده اثرات زيانبار فراواني نه تنها در كاهش درآمد مردم اين نقاط داشته، بلكه موجب كاهش تنوع زيستي بعضي از گونه هاي گياهي و جانوري نيز شده است. پيامدهاي ناشي از ادامه اين روند در حال حاضر منجربه افزايش جمعيت شمار زيادي از آفات گياهي، چوبخوار، برگخوار، جوانه خوار، دانه خوار و ريشه خوار و بيماريهاي ويروسي، باكتريايي، قارچي و غيره در اقصي نقاط اين مناطق شده است تا حدي كه بذرهاي موجود يا آفت زده و يا از قوه ناميه كمي برخوردارند و تجديد حيات طبيعي اين جنگل ها را با مشكلات فراواني روبه رو كرده است. در نتيجه فعاليت هاي انساني و بهره برداريهاي بي رويه در واقع با دست درازي انسان و وقوع پديده هاي طبيعي ( خشكسالي، آتش سوزي، طوفان و.. ) و يا حمله آفات و بيماريها، شرايط زيست محيطي دچار اختلال گشته و نابسامانيهاي فعلي را به وجود آورده است كه در چنين شرايطي برخي از گونه ها روبه كاهش و برخي ديگر روبه افزايش خواهند گذاشت و اين افزايش و كاهش هر كدام پيامدهايي را به دنبال خواهند داشت. جنگل هاي بلوط و بنه كشور همه ساله خسارت زيادي از آفات مختلف متحمل مي شوند كه از مهمترين آنها مي توان به پروانه برگ خوار بنه، پروانه برگ خوار سفيد بلوط، پروانه برگ خوار گزنده بلوط و پروانه جوانه خوار بلوط اشاره كرد. ويژگيهاي خاص رويشگاههاي اين درختان در عرصه هاي زاگرس از نظر عوارض طبيعي و نيز جنبه هاي اكولوژيكي مانند حفظ تعادل طبيعي و جلوگيري از آلودگي محيط زيست، استفاده از روش هاي شيميايي براي كنترل آفات را بسيار محدود و در مواردي غيرممكن كرده است و از طرفي طغيان هاي دوره اي اين آفات و خسارات بسيار سنگين آنها به اين درختان، لزوم بررسي همه جانبه روش هاي گوناگون كنترل غيرشيميايي ممكن و موءثر و مطالعه دشمنان طبيعي آنها را كاملا بديهي مي نمايد. كارشناسان معتقدند در ميان عوامل زنده، حشرات بعد از انسان و دام مهمترين عامل تخريب و نابودي جنگل هاي بلوط در منطقه زاگرس مي باشند كه به لحاظ شرايط اكولوژيكي خاصي كه در منطقه حاكم است، همه ساله خسارت نسبتا شديدي به جوامع ياد شده وارد مي كنند. با توجه به اهميت اقتصادي بسيار زياد اين آفت در منطقه زاگرس و خسارت همه ساله آن بويژه در اوايل فصل رويش ضرورت دارد كه با استفاده از تحقيقات، تجارب و مطالعات انجام شده، راهبردها و تدابير لازم به منظور كنترل اين آفت و جلوگيري از تخريب و كمك به احياي جنگل هاي بلوط كه پوشش گياهي عمده منطقه زاگرس را تشكيل مي دهند، تدوين شود. عوامل تخريب جنگل ها به دو گروه شامل عوامل زنده نظير انواع عوامل بيماري زا، گياهان انگلي، آفات و عوامل غيرزنده نظير طوفان، رعد و برق، سرمازدگي، كمبود آب و منيرال ها و از همه مهمتر آتش سوزي تقسيم مي شوند. آتش سوزي مهمترين عامل تهديدكننده و تخريب جنگل هاي عرصه زاگرس و غرب كشور است. ميزان خسارات وارده توسط آتش سوزي برحسب درجه شدت حريق، هر ساله چندين برابر خسارت وارده توسط ساير عوامل از جمله پروانه هاي برگ خوار، جوانه خوار و چوبخوار و... است و هر ساله سطح وسيعي از درختان جنگلي، مراتع و علوفه آن از طريق آتش سوزي از بين مي رود. همچنين آتش سوزي عامل از بين رفتن تعادل زيستي، تنوع زيستي جانوران و حشرات، زيستگاه آنها، تخريب و فرسايش خاك و رويش گياهان مهاجم است. جوندگان نيز يكي از عوامل مهم و زنده خسارت زا به پوشش گياهي منطقه و بخصوص بلوط و بنه به حساب مي آيند كه براي تامين نيازهاي حياتي خود از قسمت هاي مختلف گياه ( ميوه، دانه، جوانه، ساقه، ريشه، برگ و پوست ) تغذيه مي كنند. به هر حال امروزه مديران هستند كه بايد با دورانديشي هرچه بيشتر و با استفاده از پيشرفت هاي شگرف دانش و فن آوري، در راستاي زندگي بهتر براي حال و آيندگان تلاش كنند و با شناخت آثار سوءناشي از بهره برداري بي رويه از عرصه هاي منابع طبيعي و روند حاكم بر اين عرصه ها، ديدگاه مناسبي را در اذهان اداره كنندگان جامعه و نيز بهره برداران، براي بهره برداري معقول و مناسب ايجاد كنند. خرم آباد - خبرنگار همشهري