Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790125-47839S1

Date of Document: 2000-04-13

آئين باستاني ايام پنجه در آران و بيدگل كاشان; استقبال از باروري درختان مثمر در حاشيه كوير گروه شهرستانها: مردم آران و بيدگل در پايان هر سال آئين باستاني ايام پنجه را در اين منطقه كشاورزي و كويري گرامي مي دارند. مدير ميراث فرهنگي كاشان وآران و بيدگل گفت: به استناد تاريخ، كشاورزان حاشيه كوير مركزي ايران، پنج روز آخر سال را با نام ايام پنجه گرامي مي دارند. به گزارش خبرنگار همشهري در كاشان سيف الله امينيان افزود: براساس يك تقويم زراعي موسوم به سال يزد گردي 24 اسفند هر سال در مناطق كويري و در نزد دهقانان روز پايان سال به حساب مي آيد و 25 اسفند اولين روز ايام پنجه مي باشد دهقانان، سال را از اول فروردين آغاز مي كنند و پس از 12 ماه 30 روزه ( روز ) 360 سال را به پايان برده و روز 5 باقي مانده را ايام پنجه مي نامند. همچنين در باورهاي سنتي ساكنان اين خطه 24 بهمن كه اول اسفند سال دهقاني به شمار مي رود فرشته اي مامور به شكوفه نشاندن و بارورسازي درختان مثمر است. در محاسبات اجرت دهقانان و چوپانان، دستمزدي پرداخت نمي شد و امرا در ايام پنجه مالياتي دريافت نمي كردند. امينيان افزود: گفته مي شود وزير يكي از سلاطين ماليات ايام پنجه را دريافت مي كرد و به خزانه واريز نمي كرد و به اين سبب ايام پنجه نزد ساكنان به پنجه مسترقه يا پنجه دزديده شده ناميده مي شود. خانه تكاني نخستين آداب و رسوم كويرنشينان در اين پنجه است. در اين روزها كودكان به دنبال گل سنبوسه كه در گويش محلي به آن سلموسه مي گويند، مي گردند تا زينت بخش لوله لامپهاي خانه ها باشد. رنگ بنفش گل سمبوسه جهت رنگ آميزي تخم مرغ براي استفاده در ايام نوروز به كار مي رود. در ايام پنجه اهالي كوير نوعي نان بدون نمك براي افزايش خير و بركت مي پزند و به هنگام تحويل سال به روي سفره هفت سين حجامت مي گذارند از ديگر آداب روزهاي پنجه در بلاد كويري است كه مردم بر اين عقيده اند كه با حجامت آلودگيها از بدن خارج مي شود و در واقع سالم سازي بدن از آلودگيهاست. در قديم جوانان گوي و چفته آماده مي كردند تا در روز اول عيد به بازي گوبگير بالا بپردازند. كه امروزه با ترويج فوتبال اين بازي راكد شده است. سطح گويهاي اين بازي با نخهاي رنگي زيبا و هنرمندانه توربافي مي شد و چفته ها هم كه چوب خراتي شده بود را با رنگهاي سرخ وآبي و مشكي زينت مي دادند. گوي و چفته از پرشورترين بازيهاي ايام پنجه در ادوار گذشته براي كويرنشينان بود.