Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790124-47816S4

Date of Document: 2000-04-12

مستخدم بلژيكي مستخدم بلژيكي - روزنامه زنبور در سال 1278 ش. دولت امين الدوله يك هيات خارجي را به ايران فراخواند، تا امور گمركي را به شيوه اروپايي تنظيم نمايد، به علت بدنامي انگليسي ها در ايران اين هيات از بلژيك انتخاب شده بود كه تصور مي شد منافع استعماري در ايران ندارند. رئيس اين هيات، نوز ابتدا مدير كل گمركات بود و تحت نظرنخست وزير كار مي كرد، اما مدتي بعد به سمت وزير كل گمركات ارتقاء يافت و كاملا خود مختار گرديد. به زودي نوز از سوي روس ها، تطميع شد كه به نفع آنان كار وي كند در ش 1280سال تعرفه جديد گمركي را آماده نمود كه از روي پيمان گمركي سابق ايران با روسيه تهيه شده بود. براساس اين تعرفه، بر كالاهاي وارداتي از روسيه به ايران ماليات اندكي بسته مي شد، در حالي كه كالاهاي صادراتي ايران به روسيه و نيز واردات ايران از ساير كشورهاي اروپايي مشمول ماليات بسيار زيادي مي شدند. در كمال تعجب مظفرالدين شاه تعرفه را امضا كرد. اجراي اين تعرفه باعث آسيب زياد به اقتصاد، بازرگاني، كشاورزي و صنايع ايران انگليسي ها مي شد به شدت به تعرفه اعتراض نمودند و دولت ناچار شد قرارداد جديدي با آنها ببندد، اما به اعتراض بازرگانان ايراني ترتيب اثر داده نشد! در سال 1283 نوز به جز وزارت گمركات به وزارت پست و تلگراف و رياست تذكره هم رسيده و يكي از اعضاي شوراي دولتي شده بود، او در ادارات مي كوشيد كارها را تنها به ارمني ها بسپرد، و علاوه بر اين كه از كالاهاي ايراني چند برابر تعرفه مقرر را دريافت مي كرد به بازرگانان مسلمان تحقير و توهين نيز روا مي داشت. با آغاز نهضت مشروطه در بسياري از منبرها از نوز گله و بدگويي مي شد و بركناري وي يكي از اولين خواست هاي نهضت بود. دو سيد رهبر نهضت (طباطبايي و بهبهاني ) كالاهاي خارجي و بخصوص روسي را تحريم كرده و به مردم توصيه نمودند كه از كالاهاي ايراني استفاده كنند. پس از تشكيل مجلس، نوز به سئوال هايي كه مجلس در خصوص مسائل مالي از وي مي نمود اهميتي نداده و براي پاسخگويي در مجلس حاضر او نمي شد آشكارا مي كوشيد وضع اقتصادي ايران را هر چه بيشتر به هم بزند، تا نياز دولت به وام روسيه بيشتر شود. محمدعليشاه كه به روس ها گرايش داشت در مقابل اعتراضات مردم و مجلس مدتي مقاومت كرد اما بالاخره پس از شش روز قيام پرشور ناچار شد كه در 21 بهمن 1285 نوز را به همراه هيات بلژيكي بركنار نمايد. تهيه كننده: رويازارع كاريكاتورها از آرشيو حميد ساهر