Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790117-47742S8

Date of Document: 2000-04-05

صنايع دستي اردبيل; آذين بخش بازارهاي جهان همگام با مسافران بهار در استان اردبيل اگر در روزهاي نوروز به استان اردبيل سفر كرده ايد، آيا از صنايع دستي زيباي آن سراغ گرفته؟ ايد صنايع دستي در استان اردبيل با همه كم توجهي هايي كه به آن شده، هنوز نيز به صورت ناشناخته ولي همچنان زيبا، آذين بخش كانون هاي فرهنگي و مسكوني بسياري از كشورهاي جهان است. انواع فرش، مسند، شال، ورني، گليم، جاجيم، اشياء سفالي، چوبي و فلزي و... هنرمندانه همراه با نقش و نگارهاي زيبا در منطقه جان مي گيرند و هنردستي و ارزشمند اين استان را به گونه اي جالب به نمايش مي گذارد. فرش فرش اردبيل در مجموعه فرش هاي آذربايجان، جزو مهم ترين صنايع دستي است كه تعداد زيادي از هنرمندان اردبيلي را به خود مشغول ساخته است. آمارهاي رسمي حاكي است بيش از ده هزار نفر از اهالي استان اردبيل در بخش فرش بافي اشتغال دارند اما صداي دفي كه از بيشتر خانه هاي روستايي و شهري به گوش مي رسد، درستي اين رقم را مورد ترديد قرار مي دهد. كارشناسان معتقدند، تعداد فرش بافان در استان اردبيل چندين برابر اين رقم است و در بيشتر خانه ها بويژه در روستاها در هر خانه اي دارفرش برپاست. صنعت فرش بافي در استان اردبيل از آن رو پررونق است كه يكي از مهم ترين منابع درآمد خانواده هاست و مردان و زنان اين استان براي رهايي از بي كاري يا به عنوان منبع درآمد به اين صنعت روي آورده اند. نقش هاي شكسته و اسليمي، زمينه فرش هاي توليدي فرشبافان اردبيلي را تشكيل مي دهند. از مهم ترين طرح هاي فرش مي توان به طرح قيچي، تك گل، ستاره، ريزماهي، وان هريس، زيرخاكي، كله قوچ، زرين قلم، طرح قره باغ و لچك ترنج اشاره كرد. بيشتر فرش بافان اردبيلي فرش هاي ارزان قيمت توليد مي كنند و اين امر سبب شده است مشتريان مناسبي در كشور و جهان داشته باشند. به گفته كارشناسان صنعت فرش تا 80 درصد فرش توليدي استان اردبيل به خارج از كشور و بيشتر به كشورهاي آلمان، ايتاليا، فرانسه و ژاپن صادر مي شود. ورني بافي ورني نوعي گليم ريز بافت فرش نماست كه داراي بافت و طرح خاصي است و بافت آن بيشتر از سوي عشاير و روستاييان منطقه مغان در استان انجام مي گيرد. در نقش و نگارهاي زيباي روي ورني ها، بيشتر از طبيعت منطقه و شيوه زندگي عشيره اي الهام گرفته شده است. اين نقش ها، بيشتر از تصورات ذهني و سليقه بافندگان الهام مي گيرند و بافندگان، طرح هاي خود را بيشتر از محيط اطراف زندگي خود برمي گيرند. مثلا زنان ايلاتي سعي دارند قطاري از شتر را در حاشيه ورني به تصوير بكشند. از معمول ترين نقش هاي ديگر ورني مي توان به آهو، طاووس، اسب، روباه، سگ و گوسفند اشاره كرد. جاجيم بافي هنر اصلي زنان روستايي و عشاير اردبيل، جاجيم بافي است. بافت جاجيم از آن جهت كه تهيه مواد اوليه آن هزينه كمتري نسبت به ساير صنايع دستي در بردارد، در بيشتر خانه هاي روستايي و عشايري صورت مي گيرد. در بافت جاجيم، بافندگان سعي مي كنند طرح يا نقشي را به صورت طولي به روي آن به وجود آورند و براي زيبايي كار نيز از رنگهاي مختلف و شاد استفاده مي كنند. جاجيم در دو نوع ساده و گل دار بافته مي شود انواع جاجيم هاي گل دار مشهور عبارت اند از: چيچك لمه ( غنچه دار ) قوشابوتا (جفت، بوته ) شاقا، (شقه ) يئددي، قارداش (هفت برادر ) نقش، و نگارهاي ساده و زيباي جاجيم و ارزاني نسبي آن كاربرد اين فرآورده را به عنوان روكش پشتي، رومبلي، تزيين كيف، تودوزي اتومبيل و... در ميان مردم رواج داده است. روستاهاي نمهيل و برندق شهرستان خلخال، كانون اصلي توليد جاجيم در استان اردبيل است و محصول توليدي اين مناطق در استان محدود است. مسند مسند، درخشان ترين صنايع دستي در استان اردبيل است كه در سطح جهاني نيز از معروفيت ويژه اي برخوردار است. كانون اصلي بافت مسند در استان، در دهستان عنبران در شهرستان نمين است. به طوري كه 90 درصد جمعيت سه هزار خانواري اين دهستان به بافت مسند مي پردازند. هنرمندان اين منطقه از كودكي خلق نقش هاي زيبا و ارزشمند را روي مسندهاي نفيس مي آموزند و بيشترشان تا پايان عمر به آن مي پردازند. استفاده از رنگ هاي گياهي در بافت مسند در اين منطقه، بر مرغوبيت و زيبايي مسند افزوده است. علاوه بر منطقه نمين، در شهرستان خلخال نيز مسندبافي رونق دارد. كشورهاي اروپايي بويژه آلمان مشتاق خريد مسندهاي توليدي اين منطقه اند. ديگر صنايع دستي شال بافي، بافت جورابهاي پشمي، پشتي، قلابدوزي، خورجين بافي، صنايع فلزي و چوبي فرآورده هاي مسي، برنجي، نقره كاري، قلم كاري، خاتم كاري، سفال گري از ديگر صنايعي است كه در استان اردبيل رواج دارد. گل نهالي - خبرنگار همشهري دراردبيل