Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790111-47692S8

Date of Document: 2000-03-30

مبادلات بازرگاني غيرنفتي ايران با كشورهاي خليج فارس به بهانه سفر كمال خرازي به بحرين يكي از نقاط مهم اقتصادي - سياسي در حريم امنيت ملي ايران، خليج فارس و كشورهاي حول و حوش آن است. در چند سال گذشته و به طور مشخص از حدود سال 1375 ايران در اجراي ديدگاه جديد خود در زمينه تشنج زدايي با كشورهاي ديگر، گام هاي بلندي را در ارتباط با عادي سازي رابطه خود با دولتهاي عربي خليج فارس انجام داد. آنچه در اين فرايند مورد توجه قرار گرفت، برداشتن موانع موجود در راه گسترش روابط سياسي، اقتصادي، بازرگاني با كشورهاي (به ترتيب اولويت ) عربستان سعودي، كويت، قطر، عمان، امارات متحده عربي و بحرين كشورهايي بود كه با تشكيل شوراي همكاري خليج فارس و تداوم و گسترش فعاليت هاي آن يكي از معدود همگرايي هاي سياسي - اقتصادي موجود در كشورهاي در حال توسعه را بنيان گذاشته بودند. سفر مقامهاي عالي رتبه ايران به اين كشورها (از جمله سفر هاشمي رفسنجاني به عربستان سعودي و سفر خاتمي به عربستان سعودي و قطر ) راهگشاي ملاقات هاي متعدد ديگر مقامات اجرايي ايران با اين كشورها بود. در همين راستا برگزاري اجلاس سازمان كنفرانس اسلامي در تهران، تشكيل اجلاسيه بين المجالس اسلامي در تهران، برگزاري اجلاس هاي كميسيون مشترك ايران با عربستان سعودي، قطر، بحرين، كويت، عمان و نيز تشكيل كميته هاي فني در زمينه هاي مختلف از جمله نفت، گاز، بازرگاني و اقتصادي از جمله ديگر اقدامات عملي در طي سه سال اخير براي تحقق سياست تنش زدايي محسوب مي شوند. در همين رابطه گسترش همكاري هاي تجاري بين ايران و هر يك از كشورهاي مورد بحث از جمله اهداف اساسي است. در اين رابطه نخست تلاش شد بسترهاي لازم براي حركت كالا و خدمات به وجود آيد. از آن جمله مي توان به انعقاد موافقت نامه ها و اسناد اساسي اقتصادي و بازرگاني بين ايران و كشورهاي مورد بحث اشاره كرد. بطور مثال طي سفر خاتمي به قطر 8 سند همكاري بين دو كشور به امضاء رسيد. اين اسناد عبارتند از: موافقت نامه تشويق و حمايت متقابل از سرمايه گذاري، سند مربوط به تعيين موقعيت جديد زمين مركز تجاري ايران در دوحه، يادداشت تفاهم همكاري در زمينه مبارزه با قاچاق مواد مخدر و داروهاي روان گردان، توافقنامه همكاري بين اتاق بازرگاني و صنايع و معادن ايران و اتاق بازرگاني و صنايع قطر، متمم الحاقي به توافقنامه همكاري هاي كار و كارگري، و يادداشت تفاهم همكاري هاي جهانگردي. در نتيجه اقدامات فوق همكاري هاي بازرگاني و تجاري ايران با كشورهاي ياد شده روندي فزاينده پيدا كرد. در ادامه با مروري بر آمارهاي مبادلات كالاهاي تجاري غيرنفتي ايران با هر يك از اين كشورها، تصوير نسبتا دقيقتري از واقعيات روند نزولي مبادلات تجاري بين دو كشور كه از سال (با 1372 حجم /1 5محدود ميليارد دلار ) شروع شده تا سال با 1375 حجم حدود 700 ميليون دلار ادامه يافت و پس از آن روابط تجاري بين دو كشور دوباره روندي افزايشي پيدا كرد و در سال 1377 به /1 3حدود ميليارد دلار رسيد. روابط تجاري ايران و امارات در سال 1377 سوخت هاي معدني ميوه هاي خوراكي فرش و ساير كف پوش ها، ادويه، سبزيجات، مصنوعات از چدن و آهن مهمترين صادرات ايران به امارات و ماشين آلات مكانيكي، سوخت هاي معدني، وسائط نقليه زميني، كائوچو و اشياء ساخته شده از كائوچو مهمترين صادرات امارات به ايران است. روابط تجاري ايران و بحرين آمار كلي مبادلات بازرگاني غيرنفتي ايران و بحرين طي سالهاي 1372 لغايت 1377 به شرح زير است: تراز بازرگاني ايران و بحرين ارزش: هزار دلار منبع: آمار گمرك جمهوري اسلامي ايران وجود نوسانات شديد در حجم مبادلات كالاهاي بازرگاني بين دو كشور، حاكي از عدم زيرساخت هاي لازم براي گسترش همكاري هاي دوجانبه در اين زمينه است. براي رفع چنين نقيصه اي، طي ماههاي اخير گامهاي بلندي برداشته شده كه مهمترين آنها، برگزاري نخستين اجلاس كميسيون مشترك همكاريهاي اقتصادي و فني بين ايران و بحرين در اوايل اسفندماه سال گذشته و سفر اخير كمال خرازي وزير خارجه ايران به اين كشور است. روابط تجاري ايران و عربستان سعودي روابط تجاري ايران و عربستان سعودي علي رغم تمامي تلاش هاي انجام شده از سوي مقامات دو كشور، كماكان در حالت قبلي خود به سر برده و حجم كالاهاي مبادله شده در ساليان اخير حول و حوش ساليانه يكصد ميليون دلار قرار دارد. در اين ميان سال 1374 يك استثناء تلقي مي شود سالي كه ارزش كلي كالاهاي مبادله شده به حدود 34 ميليون دلار تنزل يافته و از اين جهت يك ركود را باقي گذاشت. آمار كلي مبادلات بازرگاني غيرنفتي ايران با عربستان سعودي طي سالهاي 771372 ارزش: هزار دلار منبع: آمار گمرك جمهوري اسلامي ايران برگزاري دو اجلاس كميسيون مشترك همكاري هاي اقتصادي بين ايران و عربستان سعودي در سالهاي 1377 و 1378 نيز تاثير مهمي بر تسريع روند گسترش همكاري هاي بازرگاني مقامات ذيربط دو كشور و نيز اراده محافل بازرگاني و مالي ايران و عربستان سعودي است. روابط تجاري ايران و عمان عليرغم وجود روابط سياسي مطلوب بين ايران و عمان، سطح مبادلات تجاري بين دو كشور، نسبت به ديگر موارد مشابه با كشورهاي مورد بحث، درپائين ترين سطح قرار دارد. مهمترين علت اين موضوع را مي توان در عدم وجود رابطه گسترده بين محافل بازرگاني و تجاري بين دو كشور ذكر كرد. در سال حجم 1377 تجاري دو كشور بالغ بر/766/4 000دلار بوده است. روابط تجاري ايران و قطر حجم كلي مراودات تجاري بين ايران و قطر طي شش سال 1372 لغايت 1377 از يك روند نزولي برخوردار بوده است. به نحوي كه از ميزان حدودميليون 62دلار در سال 1372 به ترتيب حدود 11 ميليون و 33 ميليون در سال 1376 و 1377 كاهش يافته است.