Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781226-47673S1

Date of Document: 2000-03-16

سفر به دامنه هاي لوشان، منجيل و رودبار پل خشتي لوشان پل خشتي لوشان كه شاهرود از زير آن مي گذرد، اولين بناي تاريخي است كه به محض ورود به گيلان مشاهده مي شود. تاريخ ساخت آن دقيقا معلوم نيست ولي ظن قوي اينست كه در سال 1230 هجري قمري ساخته شده باشد. اين پل در طول ساليان درازي كه از ساخت آن مي گذرد نقش بسيار مهمي در ارتباط بين قسمتهايي از شمال و شمالغربي كشور به منطقه قزوين و زنجان داشته است ولي حالا اتصال دو قسمت شهر لوشان را برقرار مي كند، آنچه دو سوي جاده اصلي قزوين به رشت را به هم مي رساند پل فلزي است كه با فاصله كمي از پل خشتي قرار دارد. عكسي كه ناصرالدين شاه هنگام رفتن به گيلان از آن برداشته، با ظاهر امروزي پل فرق دارد و اين نشان مي دهد كه ساختمان پل در خلال سالهاي عمر خود چندين بار بازسازي و تغييراتي در ظاهر آن داده شده است. آخرين بازسازي پل بعد از زلزله سال 69 انجام شد. چشمه آب معدني سنگرود اگر از لوشان، جاده اصلي قزوين به رشت را رها كرده و روبه رشته كوههاي البرز غربي حركت كنيم بعد از 18 كيلومتر به روستايي مي رسيم با امامزاده اي به نام محمد حنفيه كه نقش مذهبي بسيار پررنگي در منطقه و استان گيلان دارد. اين نقش به خاطر مراسم خاصي است كه در 28 صفر هر سال در آن برگزار مي شود و آن غلتيدن ناخودآگاه افراديست ناهوشيار با چشماني بسته در جلو و گرد حرم كه از پديده هاي عجيب است. بعد از 5 كيلومتر ديگر به سنگرود مي رسيم تا اگر توانستيم از آب معدني سنگرود گلو را خيس كنيم و اتفاقا بيشتر از همين خيس كردن گلو نمي توان اين آب را نوشيد چرا كه هم داغ است و هم گازدار و دهان را گس و تلخ مي كند و از چشمه اي كه بيرون مي آيد، هر جا كه جاري مي شود اثري به جا مي گذارد عين جرم گرفتگي ته كتري در سطح بزرگي از سراشيبي كوه جاري شده و شكل جالبي ساخته است. همچنين در كنار جاده هم صفحه سفيدي از اثر اين آب ديده دكتر مي شود غياث الدين جزايري اين آب را مفيد و داراي تركيبات قابل استفاده براي نوشيدن و استفاده براي از بين بردن برخي امراض جلدي و رفع دردهاي عضلاني و استخواني معرفي كرده است. سابقا در قسمت پايين دره اي كه اين چشمه در دامنه كوه منتهي به آن قرار دارد استخري در كنار روستاي سنگرود جهت شنا وجود داشت كه به تدريج در اثر بي توجهي به مخروبه اي تبديل شد. اين چشمه درست كنار جاده قرار دارد. كوه آسمان سرا آسمان سرا قله ايست در امتداد رشته كوه البرز و روبروي درفك با 2375 متر ارتفاع با هوايي بسيار دل انگيز و روحنواز و چشمه ها و جنگل ها و پوشش گياهي زيبا و خيره كننده، در يك روز آفتابي اگر در روي قله آسمان سرا بايستيم در فاصله ميان درفك و آسمان سرا، دره بزرگي را مي بينيم كه روستاهاي زيادي را در بر گرفته است. حلبهاي روي سقف خانه ها با انعكاس نور آفتاب زيبايي خاصي را هديه مي كنند و اگر مه، اين فضا را اشغال كند دريايي از مه سراسر دره سر سبز عمارلو را مي پوشاند و امتداد آن تا روي درياي خزر مي رسد. عرقچينهاي آسمان سرا و درفك جزيره هايي هستند كه عريان و مغرور سر از اين دريا به آسمان برآورده و اين چشم انداز وهم انگيز را كامل مي كنند. سوسن چلچراغ سوسن چلچراغ با سوسن سفيد در سال 1354 توسط دانشمندي انگليسي به نام لدربوري شناسايي و به دنيا معرفي شد. سوسن چلچراغ از اين سال به عنوان اثر طبيعي ملي ثبت شد و تحت حفاظت قرار گرفت. اين گياه از خانواده ليليومها و با نام علمي ليليوم لدربوري در موزه تاريخ طبيعي پاريس به ثبت رسيد. همتاي آن فقط در لنكران جمهوري آذربايجان مشاهده شده و به همين دليل از جاذبه هاي بسيار مهم اكوتوريسم ماست. اين عروس سر به زير، در دامنه شمالي البرز غربي و در قسمت شمال شرقي روستاي ييلاقي و ديدني داماش (در پنجاه كيلومتري راهي كه از لوشان آغاز كرديم ) در پناه درختچه هاي وليك و نسترن وحشي و در لابلاي درختچه هاي راش در محدوده اي به وسعت در حدود 700 متر مربع مي رويد و گياهي است يكساله كه در ماه خرداد و تير گل مي دهد. ساقه هاي متعدد ندارد و فقط بر بالاي تنه اصلي ساقه هاي كوچكي مي رويد كه روي هر كدام گل ظاهر مي شود و برگهايش نازك و دراز است. پل و روستاي انبوه پل انبوه بر ساحل راست شاهرود بركنار يكي از شعب اين رودخانه و در راه قديم قزوين به اشكور و ديلمان واقع است و آنرا محقق ارجمند گيلاني، دكتر منوچهر ستوده از عجايب هشتگانه گيلان مي دانند. اين پل كه بعد از زلزله 31 خرداد سال 69 ويران و كاملا به حال خود رها شده فقط يك دهانه دارد و در زمان سلامتش تمام آب شاهرود از زير همين يك دهانه مي گذشته است. در لابلاي صفحات تاريخ اين منطقه چندين بار نام دهكده انبوه و پل آنرا مي بينيم: رشيدالدين فضل الله در شرح حال حسن صباح مي نويسد: از قزوين به راه بيره و انبوه به ديلمان آمد. سيد ظهيرالدين هم مي گويد: نماز عصريه را از لمسر (قلعه الموت ) سوار شده و به تعجيل براندند و چون راه دور و دراز بود و به قلل جبال برف بسيار، نماز شام را به قريه انبوه رسيدند. همچنين صاحب برهان قاطع هم آورده است: انبوه قصبه ايست در بالاي كوهي از مضافات ديلمان. شاه شهيدان و علم واچيني شاه شهيدان در منطقه اي مسطح در سمت جنوب شرقي پاي درفك واقع شده كه كوهها و مراتع سرسبز و زيبا آنرا در برگرفته اهالي است اين منطقه، از طايفه گالش هستند كه زندگي آنها از طريق گله داري و دامپروري مي گذرد. گالش ها اكثرا به ييلاق و قشلاق وابسته اند و به اين دليل جمعيت اين نقطه متغير است. براساس زيارتنامه موجود بقعه شاه شهيدان، مرقد دو تن از فرزندان عبدالله بن زيدبن علي بن الحسين (ع ) است كه پس از شهادت امام رضا به همراه سادات علوي به ايران آمدند. از جمله اين سادات و امامزادگان علوي امامزاده هادي و امامزاده محمد نيز به منطقه اسپهبدان ديلمان كه در حدود دو كيلومتري شهيدان است پناه مي برند. اما دشمنان پناهگاه آنان را يافته و در صدد شهادتشان بر مي آيند. آن دو امامزاده سوار بر اسبان خود شده و از تعقيبكنندگان مي گريزند. بنابر اقوال باقيمانده از گذشتگان، بعد از طي حدود يك كيلومتر زين اسبهايشان شل مي شود و پياده مي شوند تا زينها را محكم كنند. كه اين نقطه اكنون به شل تنگ معروف است (تنگ دوال و تسمه پهن چرمي كه زين را با آن به چهار پا مي بندند ) امامزاده ها دوباره به راه ادامه مي دهند كه در شهيدان محاصره شده و شهيد مي شوند. در دوران صفويه بارگاه مجللي ساخته مي شود و بعد از انقلاب اسلامي در هنگام تعويض ضريح و جايگزيني ضريح جديد، بدن تقريبا سالم آن دو ظاهر شد و انعكاس وسيعي در مطبوعات و رسانه ها داشت. علم واچيني رسمي است ديرپا كه هر ساله در شاه شهيدان در روز عاشورا انجام مي شود و جمعيت زيادي را به اين نقطه مي كشاند. يك راه صعود به درفك از اين نقطه آغاز مي شود. سرو كهنسال هرزويل سرو هرزويل بنا به تخمين كارشناسان سازمان محيط زيست و بنا بر روايات تاريخي و محلي نزديك به 1000 سال قدمت دارد و ويژگي برجسته آن شادابي و خرمي و سرسبزي تعجب برانگيز آنست. اين درخت تنومند با حدود 4 متر قطر و متر 30ارتفاع يكي از سه پديده طبيعي ثبت شده درفهرست آثار ملي - طبيعي در گيلان (به همراه گل سوسن چلچراغ و تالاب انزلي ) است و تحت حفاظت سازمان حفاظت از محيط زيست قرار در دارد قسمت پايين درخت و تا جايي كه دست مي رسد، پارچه هاي رنگارنگ زيادي بر شاخ و برگ درخت بسته شده كه نشان دهنده قداست آن براي مردمانيست كه در طلب حاجت خود دست به دامان اين درخت شده اند. بنا به روايتي ناصرخسرو در مسير سياحت خود وقتي به كنار اين سرو رسيده متوجه قدمت آن شده و چندين قرن پيش خبر از درختي داده كه عمر زيادي از آن مي گذشته است. نيروگاههاي بادي منجيل به خاطر ساختار خاص طبيعي دره و سد سپيدرود، منجيل شهريست كه بيشتر ماههاي سال در آن باد شديدي مي وزد. مي دانيم كه باد به جز اينكه از عناصر چهارگانه طبيعت است، يكي از منابع مهم انرژي در گذشته بوده است و امروز هم در مجموعه انرژيهاي نو توجه زيادي به آن مي شود. در اين شهر چندين سالي است كه بالاي تپه اي چسبيده به شهر پره هاي چند تني غول پيكري بر پايه هايي بلند سوار شده و كنار هم قرارگرفتن تعداد زيادي از اينها يك تصوير ديدني و جذاب را ساخته كه در جاي ديگري از ايران پيدا نمي شود.