Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781226-47666S2

Date of Document: 2000-03-16

رويارويي با بحران در سرماي زمستان نگاهي به اكران فيلم هاي ايراني درسه ماهه آخرسال نابساماني در نحوه اكران فيلم ها كه در يكي دو سال اخير از بحث انگيزترين مسايل سينماي ايران بوده است، امسال به خصوص در فصل زمستان و در سه ماه آخر سال نمودي بيشتر يافت و به اوج آشفتگي خود رسيد. تصميم ناگهاني براي اكران حدود 15 فيلم جامانده در زماني نسبتا مرده قرباني شدن تولد يك پروانه در اكراني نامناسب و نمايش پر ابهام روبان قرمز و.. نمونه اي از اين بي برنامگي يا آشفتگي هاست. روبان قرمز كه در جشنواره هفدهم جايزه بهترين كارگرداني را براي ابراهيم حاتمي كيا و جايزه بهترين بازيگر زن را براي آزيتا حاجيان به ارمغان آورد، از تيرماه امسال چندبار در جدول اكران قرار گرفته بود، اما هربار نمايش آن به دلايلي نامعلوم به تعويق مي افتاد و سرانجام پس از اعتراض حاتمي كيا به وضعيت نامشخص فيلم - در گفت وگو با صبح امروز - در 15 دي ماه بي آن كه تهيه كننده و سازنده اش تا دو روز قبل از برنامه اكران آگاه باشند، در سينماهاي تهران بر پرده آمد. روبان قرمز آخرين ساخته ابراهيم حاتمي كيا بيش از هر چيز، نشانگر رشد و بالندگي او در كار فيلمسازي است و اين كه چگونه از صراط تا روبان قرمز حركتي رو به تكامل داشته و با هر اثر به سينما و بيان ناب هنري نزديك تر شده است. روبان قرمز، روايتي شاعرانه از دغدغه هاي هميشگي حاتمي كياست كه اين بار از دريچه عشق در بستري از انتزاع و به زبان تمثيل به تصوير درآمده است. او در اين فيلم، همه مفاهيمي را كه در آثار پيشين اشاره وار مطرح مي كند، يك جا به گونه اي موجزوبا ساختاري هماهنگ ارائه مي دهد و بر محور روابط انساني يك زن و دو مرد، در فضايي شگفت غزل واره اي زيبا و دلنشين در ستايش از زندگي مي سرايد. روبان قرمز، به عنوان يك اثر سينمايي از چنان شكوهي برخوردار است كه به رغم اكراني نامناسب مورد استقبال تماشاگران قرار گرفت و با فروش بيش از 50 ميليون تومان درصدر جدول فيلم هاي فصل زمستان نشست. شهر زنان ساخته عطاءالله حياتي نيز همزمان با روبان قرمز به مناسبت عيد سعيد فطر در 7 سينما اكران شد و در 3 هفته با 13 ميليون تومان فروش در رديف پايين جدول قرار گرفت. فيلم به رويارويي دو نسل در برابر هم مي پردازد و داستانش را در بستري از آداب و رسوم در يكي از روستاهاي شمال كشور به جلو مي برد، اما در نهايت جز يك طراحي خوب لباس، مقداري شعار درباره تساوي حقوق زن و مرد، بر خورد سنت و تجدد به آزادي زن و... چيزي به تماشاگر نمي دهد. شهر زنان كه 6 سال پس از كودكاني از آب و گل - اولين فيلم بلند سينمايي حياتي - به تصوير درآمده، علي رغم گذشت اين همه سال، هيچ نشاني از پيشرفت يا رشد اين فيلمساز را به همراه ندارد. پسر مريم ساخته حميد جبلي 11 دي ماه همزمان با آغاز سال 2000 ميلادي در دو سينماي تهران اكران شد و اين نخستين بار بود كه سينماي ايران همزمان با شروع سال نو ميلادي فيلمي مناسب با اين مناسبت را به نمايش گذاشت. پسر مريم از همزيستي متقابل بين اديان مختلف سخن مي گويد و اگرچه درونمايه درخور توجه اش قالب يك فيلم كوتاه كانوني است و گنجايش فيلم بلند سينمايي را ندارد، با اين همه تا پيش از اكران، در جشنواره هاي مختلف داخلي و خارجي مورد تحسين تماشاگران و منتقدان قرار گرفته است، تا آنجا كه منتقد نشريه معروف ورايتي آن را داراي پيام فراگير شكيبايي و شفقت بشري مي داند و در عين سادگي، فيلمي تاثيرگذار مطابق با بهترين نمونه هاي سينماي ايران مي خواند. فيلم پسر مريم در نيمه اسفند نيز در سرزمين فراعنه خوش درخشيد و جايزه اول دهمين جشنواره بين المللي فيلم هاي كودكان و نوجوانان قاهره را به دست آورد. حضور اين فيلم در قاهره و موفقيت آن در جشنواره، بازتاب گسترده اي در مطبوعات مصر داشت و بحث گفت وگوي تمدن ها با اين فيلم در جشنواره برسر زبانها بود. با اين همه، پسر مريم در اكران عمومي و در جذب مخاطب چندان موفق نبود. مردي از جنس بلور ساخته سعيد سهيلي يك روز قبل از پسرمريم در 13 سينماي تهران به نمايش درآمد و به سقف فروش نسبتا خوبي فيلم رسيد مي كوشد نوعي تقابل بين دو نسل را نشان دهد. نسل جبهه رفته و نسل جديد. در اين بين و در جريان درگيري يك جانباز و يك جوان، جوان به قتل مي رسد و... سعيد سهيلي در مردي از جنس بلور به تكرار خود در مردي شبيه باران نشسته است و اگر چه همان حال و هوا، مضمون، جاذبه و حتي همان بازيگران قبلي را به كارگرفته، با اين همه، نتوانسته است موفقيت قبلي را تكرار كند و اثري واپس گرا ارائه داده است. به خصوص آنجا كه به انتقاد از جامعه مدني مي پردازد و بر اين موضوع به هزل - و در كلام - تاكيد دارد. در دومين ماه فصل زمستان، هر سال، همزمان با جشنواره فيلم فجر، معمولا هيچ فيلم جديدي در اكران عمومي به نمايش درنمي آيند و سينماها از نظر مخاطب و گيشه با ركود روبه رو مي شوند، اما امسال با كاهش سينماهاي جشنواره از گروه 8 به 3 گروه سينمايي براي نخستين بار دو فيلم يك قدم تا مرگ و پشت ديوار شب در اكران عمومي به نمايش پشت درآمدند ديوار شب ساخته مهران تاييدي از 6 بهمن در 11 سينما و يك قدم تا مرگ اولين كار بلند سينمايي بهروز فرجي از 13 بهمن در 8 سينما بر پرده بودند. اما اين دو فيلم كه براي جلوگيري از مختل شدن وضع اكران در طول برگزاري جشنواره آمده بودند، به دليل ضعف اساسي، هر دو در كنار هم، عامل اصلي اختلال در اكران شدند. پشت ديوار شب اثري تقليدي و پرشعار بود كه با نگاهي به مجموعه هاي تلويزيوني دوپنجره و خانه سبز ساخته شده بود و علي رغم ادعاي تبليغاتي اش آخرين فيلم جذاب سال هيچ 1378 جاذبه اي براي تماشاگر نداشت و همچون فيلم كليشه اي، خام و كم مايه يك قدم تا مرگ ديدنش تحمل بسيار مي طلبيد. شور زندگي معصوم،، آن سوي آينه و پرواز خاموش چهار فيلمي بودند كه همزمان در روزهاي آخر بهمن در سينماهاي تهران بر پرده ظاهر شدند. پرواز خاموش دومين ساخته عبدالحسين برزيده كه از 27 بهمن در 7 سينما اكران شد درباره خلبان مجروحي است كه ناگزير مي شود در فرودگاه متروك شهر محاصره شده آبادان فرود بيايد. اما چون شرايط باند مناسب نيست، جوانان بسيجي به كمك مي آيند و باند را پاكسازي و آماده مي كنند. هواپيما اگرچه به سلامت فرود مي آيد اما خلبان براثر خونريزي به شهادت مي رسد و از آن پس تلاش براي حفظ و تعمير هواپيما آغاز مي شود. پرواز خاموش اگرچه، همچون دكل نشانه هايي از آگاهي و تسلط برزيده را به همراه دارد، اما به هر حال فيلمي است كه چند سال دير ساخته شده و در واقع تاريخ مصرف آن گذشته است و به همين دليل، پس از دو هفته با فروشي حدود ميليون 7 تومان از پرده پايين آمد. آن سوي آينه كه همزمان با پرواز خاموش اكران شد، بخشي از يك مجموعه تلويزيوني ساخته محمدرضا اعلامي است كه در جشنواره شانزدهم حضور داشت و پس از گذشت دو سال در شرايطي نامناسب و مثل همه محصولات سينمايي تلويزيون با كم ترين تبليغات در 6 سينما به نمايش درآمد. اين فيلم در هفته دوم تنها در 2 سينما بر پرده ماند و سرانجام با رقمي /1 5حدود ميليون تومان در رديف كم فروش ترين فيلم هاي فصل زمستان جا گرفت. شور زندگي ساخته فريال بهزاد اگرچه از دو فيلم قبلي امتياز بيشتري ندارد، اما به خاطر حضور داريوش ارجمند و مهرانه مهين ترابي از فروش نسبتا بيشتري برخوردار است و پس از دو هفته نمايش به مرز 10 ميليون تومان مي رسد كه البته رقم قابل اعتنايي نيست. در اين ميان فيلم معصوم اولين ساخته داود توحيدپرست كه بر اساس يك مثلث عشقي به تصوير درآمد، با فروش روزانه دو ميليون تومان وضعيتي بهتر از بقيه داشت. معصوم به دليل مضمون عاطفي و ديدگاه عدالت جويانه سازنده اش با استقبال مردم روبه رو شد و در صدر جدول نشست. زشت و زيبا ساخته احمدرضا معتمدي شهردار مدرسه ساخته محمدباقر خسروي و آي پارا ساخته محرم زينال زاده سه فيلم جامانده از اكران هستند كه در روزهاي آخر سال و درگيرو دار مسايل داغ سياسي در فصل سرماي سينما و در سالن هاي سرد و ساكت بر پرده آمدند و در جذب مخاطب ناموفق ماندند. سينماي ايران كه در آغاز سال از رونق خوبي برخوردار بود، در پايان سال با چنان روزهاي كم فروغي روبه رو شد كه نگراني تهيه كنندگان و دست اندركاران توليد فيلم را به همراه داشت. و اين نگراني در هفته پاياني سال هنگامي به اوج خود رسيد كه شوراي شهر تهران افزايش عوارض بليت سينماها راتصويب كرد و بحران تازه اي را در سينماي ايران رقم زد. در اعتراض به اين مصوبه امروز پنجشنبه 26 اسفند - سينماهاي تهران تا ساعت 4 عصر تعطيل هستند و شوراي مركزي اتحاديه تهيه و توزيع كنندگان فيلم، اعلام كرده است تا لغو مصوبه شوراي شهر، براي جلوگيري از ورشكستگي تدريجي تهيه كنندگان و ايجاد خسارت غيرقابل پيش بيني، از توليد و توزيع فيلم ايراني خودداري خواهد كرد. سينماي ايران تاكنون بحران هاي گوناگون را پشت سرگذاشته، اميد است اين بحران نيز در رايزني با دلسوختگان سينماي ايران حل شود و جامعه سينمايي ايران همراه با تغييرات عمده اي كه جامعه انتظار آن را مي كشد، سال نو را آغاز كند. علي شيدفر