Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781225-47660S1

Date of Document: 2000-03-15

چون ابر به نوروز رخ لاله بشست... نوروز آغاز جشن سال پارسيان است نوروز به صورت پهلوي نوگ روز و شكل عربي آن نيروز است. ابوريحان بيروني در كتاب التفهيم گفته است: نوروز و پنج روز پس از آن در ايران جشن برپا مي شود. روز ششم را نوروز بزرگ مي گفتند زيرا، در پنج روز اول بزرگان و خسروان به حقوق و داد مردم و اطرافيان رسيدگي مي كردند و در روز ششم به ديد و بازديد دوستان و آشناي خود مي پرداختند. ايرانيان معتقد بودند كه در چنين روزي خدا جهان را تكميل كرد و زرتشت پيامبر با نيايش به درگاه يزدان به پيامبري ايرانيان برگزيده شد. كيخسرو بر آسمان شتافت و جمشيد در چنين روزي بر اهريمنان و اقوام وحشي پيروز گشت و ديوان به فرمان جمشيد، تختي ساختند و بر دوش گرفتند. هنگامي كه جمشيد وارد شهر بابل شد، مردم از ديدن وي دچار شگفتي شده و پنداشتند كه دو خورشيد در آسمان است، همگي دور تخت او را گرفته و گفتند: امروز روز نو است و جمشيد فرمان داد كه نوروز و پنج روز پس از آن را جشن بگيرند. طبري، فردوسي و بيروني گمان دارند كه جمشيد پايه گذار نوروز بوده است و نام تخت جمشيد و عظمت آن پس متداول گشت. داريوش هخامنشي به پاس احترام جمشيد، بناي باشكوه تخت جمشيد را در نزديك مرودشت امروزي بنيان كرد. همچنين در اين روز، ساعات روز و شب با هم برابر مي شود. پنج روز اول نوروز را نوروز عام و روز ششم را نوروز خاص گويند. به جز در ايران در هشت كشور ديگر همسايه كه ريشه در فرهنگ و تمدن ايراني دارند، نوروز برپا مي شود. نام ديگر نوروز در كشورهاي عربي عيدالشجره است كه منظور عيد درختان يا عيد طبيعت است. در روزهاي نوروز، پارسيان آيين هاي ويژه اي داشتند. آنها خانه را تميز، اتاق بزرگ (پذيرايي ) را گل كاري و تزيين، چوب صندل يا ساير چوبهاي خوشبو را آتش مي زدند، اسپند دود مي كردند تا ارواح گنهكار بيرون روند. به ديد و بازديد يكديگر و نيايش كردن مي پرداختند، خانه ها را روشن مي كردند، زيرا باور داشتند كه در شب نوروز روح نياكان و مردگان آنها به خانه از مي آيد آيينهاي ديگر، آتش افروختن، آب ريختن به يكديگر و غسل كردن بامداد نوروز بود و سبب آن را اين مي دانستند كه در زمان جمشيد، به علت عدم مرگ ومير، زمين بر جانوران تنگ و رو به خشكسالي و قحطي مي نمود تا اين كه خداوند زمين را سه برابر كرد و مردم را گفت كه غسل كنند تا از گناه پاك از گردند آيين هاي ديگر هديه دادن، لباس نو پوشيدن، شيريني خوردن، كاشتن سبزي و هفت نوع غلات سر سفره هفت سين گذاشتن است كه پيش از اسلام هفت امشاسپندان مقدس، هفت چين يا هفت شين بوده است. نوروز و جشن مهرگان، مهمترين جشنهاي ايرانيان بوده است. نوروز، تجديد خاطره اي بزرگ است، خاطره خويشاوندي انسان با طبيعت. نوروز همه وقت عزيز بوده است، در چشم مغان، در چشم موءبدان، در چشم مسلمانان و در چشم شيعيان مسلمان، حتي فيلسوفان و دانشمندان كه گفته اند: نوروز روز نخستين آفرينش است كه اورمزد دست به خلقت جهان زد و شش روز در اين كار بود و ششمين روز به خلقت جهان پايان گرفت و از اين رو است كه نخستين روز فروردين را اورمزد نام داده اند و ششمين روز را مقدس شمرده اند. پيامبر اكرم ( ص ) فرموده است: اغتنموا برد الربيع فانه يعمل بابداناكم كمايعمل باشجاركم. نسيم سرد بهار را غنيمت شماريد، زيرا همان طوري كه بدن شما را نوازش مي كند، درختان و شكوفه هاي وجودتان را نوازش و بارور مي سازد. درباره نوروز، حديث و گفته هاي بسيار وجود در دارد جلد چهارم بحارالانوار علامه مجلسي آمده است كه از معلي بن خنيس روايت است: هنگام نوروز به ديدار امام صادق (ع ) رفتم. امام صادق فرمود: مي داني امروز چه روزي است. گفتم: اين روزي است كه ايرانيان آن را بزرگ مي دارند و به يكديگر ارمغان مي دهند. سپس امام صادق ( ع ) فرمود: سوگند به خدا كه بزرگداشت نوروز به سبب پيامدي كهن است. بايد برايت بازگو كنم تا آن را دريابي. گفتم: سرور من، آگاه شدن من به اين موضوع، نيكوتر از زنده شدن مردگانم است. پس امام صادق فرمود: اي معلي! روز نوروز، روزي است كه خداوند از بندگان خود پيمان گرفت كه او را بپرستند و براي او شريك و انباز قرار ندهند و به پيروان و پيشوايان دين بگروند، همان روزي است كه كشتي نوح بر كوه آرام گرفت، همان روزي است كه آفتاب در آن طلوع كرد و بادها وزيدن گرفت و زمين شكوفا شد. همان روزي است كه پيامبر اكرم (ص ) علي ( ع )، را بر دوش گرفت تا بتهاي كعبه را خرد كند، آنچه ابراهيم نيز چنين كرده بود، همان روزي است كه پيامبر به ياران خود گفت: تا با علي (ع ) بيعت كنند و همان روزي است كه قائم آل محمد (عج ) ظهور كند و همان روزي است كه حضرت قائم ( عج ) بر دجال پيروز گشته و در كناسه كوفه بردار كند و نوروز روز گشايش و فرج مسلمانان و نوروز از روزهاي ما و شيعيان ماست. ايوب گبانچي - آبادان