Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781224-47648S1

Date of Document: 2000-03-14

از شرايط نا كارا و پر هزينه تا راه اندازي شبكه هاي خصوصي تلويزيوني نگاهي به موفقيتها و ناكامي هاي شبكه هاي شش گانه تلويزيوني و ضرورت راه اندازي شبكه هاي خصوصي آخرين يافته هاي پژوهشي مركز تحقيقات و مطالعات و سنجش برنامه اي صدا و سيما نشان مي دهد كه شبكه تهران نسبت به ساير شبكه ها از بينندگان بيشتري بر خوردار است. بي شك طرح چنين اطلاعاتي مي تواند كارايي پايين ساير شبكه ها را در عرصه توليد و پخش برنامه ها نشان دهد، البته كسي منكر آن نيست كه ساير شبكه ها به خاطر كمبود بودجه، عدم برنامه ريزي صحيح، فقدان ساز و كار مديران گروههاي توليدي نمي توانند به خوبي در تاثيرگذاري مخاطبان موءثر باشند. اما نبايد يك نكته را فراموش كرد كه شبكه هاي اول و دوم سيما با گستره مخاطبان ميليوني در سراسر كشور به سادگي نمي توانند از اين موفقيت نسبي شبكه پنجم در استان تهران شانه خالي كنند. بازنگري در توليد برنامه ها و پخش آنها و بالا بردن كيفيت برنامه سازي، مي تواند در آينده اين كاهش غير قابل قبول را در جذب مخاطبان بهبود بخشد. مگر نه اين است كه اغلب مديران سيما براي دريافت بودجه هاي سنگين از دولت و مقامات مسئول به طرح مباحث تهاجم فرهنگي مي پردازند، پس نتيجه اين همه گفت و شنود براي دريافت بودجه و توليد برنامه ها چه شده؟ است! به هر حال بازنگري به اطلاعات حاصله از جامعه آماري نفره 1260 شهروندان تهراني مي تواند ساير دست اندركاران سيما را به مشروعيت و مقبوليت اين رسانه ملي جلب كند. نفر 1217 به اين پرسش: در يك هفته گذشته كدام برنامه ها را از كدام شبكه سيما تماشا كرده ايد و ارزيابي شما درباره آنها؟ چيست پاسخ داده اند توزيع فراواني پاسخ ها نشان مي دهد /27 5كه درصد از جوانان علاوه بر شبكه هاي شش گانه، برنامه هاي شبكه تهران را تماشا مي كنند. در ادامه همين نظرخواهي معلوم شده كه به /26 4ترتيب درصد جوانان شبكه يك /25 3 سيما درصد شبكه /15 7 سوم درصد شبكه دوم و چهار درصد هم شبكه چهار را تماشا مي كنند. كسي منكر اين نكته نيست كه مخاطبشناسي و توجه به نيازهاي مخاطبان مي تواند تاثير مطلوبي در جذب مخاطبان داشته باشد، بنابر اين قبل از آنكه در سراسر كشور به گسترش شبكه هاي استاني و ملي بينديشيم، بهتر است با يك ارزيابي علمي، ابتدا نيازهاي مخاطبان (و نه سليقه هاي مديران سيما ) را دريابيم. آنگاه به برنامه سازي براي آنان اقدام كنيم. البته تاكنون كسي از مسئولان مقننه، مجريه و قضائيه ساختار عظيم سيما را به خاطر سهل انگاري در توليد برنامه سازي مورد ملامت قرار نداده اند، حال اگر چنين شود آن گاه معلوم خواهد شد كه داشتن شبكه هاي به شش گانه، تنهايي نمي تواند در مقابله با تهاجم فرهنگي كارساز باشد. بنابر اين، داشتن دو شبكه كارآمد و مطلوب مي تواند در عين اشاعه فرهنگ و تمدن ايران اسلامي، از عهده جذب مخاطبان ميليوني اين سرزمين پهناور برآيد. نارضايتي مردم از برنامه هاي توليدي و جهت گيري يك سويه تلويزيون در مسايل سياسي، اجتماعي و ناهمگوني آن با افكار عمومي باعث شده كه اخيرا مردم در ديدارهاي حضوري خود با نمايندگان منتخب ششمين دوره مجلس شوراي اسلامي بخواهند كه اخذ تبصره 44 فيش برق خانگي را متوقف كنند. اگر صدا و سيما به نظريات افكار عمومي توجه نشان نمي دهد، مردم مي توانند از پرداخت يارانه هاي اجباري پرهيز كنند، به ويژه آن كه اغلب اين يارانه ها نه تنها در توليد برنامه هاي سطحي و مبتذل صرف مي شود، بلكه در برخي موارد به خاطر سوء تدبير مديران گروههاي توليدي برنامه هايي توليد و در آرشيو خاك مي خورند. تغيير سياست هاي پخش در طول سال بر اساس جوسازي برخي سخنراني هاي مسئولان و تريبون نمازجمعه ها و يا تنوع سليقه هاي مديران سيماموجب شده كه يك سناريوي نامرئي در توليد و پخش برنامه ها حاكم شود، به گونه اي كه گاهي برنامه اي در شبكه ها توليد مي شود، اما به خاطر فشارهاي وارده از سوي مديران سيما به ناچار در شبكه جام جم پخش مي شود و يا برنامه پخش شده در بار اول شبكه ها، مجددا در تكرار برنامه، مورد جرح و تعديل قرار مي گيرد. اخيرا به خاطر نزديكي ايام عيد نوروز و مصرف نشدن بودجه هاي سال 78 مديران شبكه ها بدون در نظر گرفتن محتوا و كيفيت برنامه ها، سفارش توليد انبوهي از مجموعه هاي تلويزيوني را به برنامه سازان داده اند. بي گمان بسيج كردن تمامي عوامل سازنده براي توليد صرف برنامه، مي تواند لطمات جبران ناپذيري را از نظر هدر دادن بودجه ملي و توليد برنامه هاي سطحي و نازل به دنبال داشته باشد. تلويزيون در طول تعطيلات عيد نوروز به پخش برنامه هايي دست مي زند كه نه تنها ذائقه مخاطبان را جلب نمي كند، بلكه موجب نقد و انتقاد دروني از صدا و سيما نيز مي شود. بنابر اين توصيه مي شود قبل از پخش اين برنامه ها يك بازنگري جدي در مقبوليت و مطلوبيت آنان، توسط كارشناسان ارتباطات و نه مديران سليقه پسند صورت گيرد، چرا كه سليقه يك مدير برنامه ساز نمي تواند مطمح نظر افكار عمومي باشد. با اين حال با توجه به حضور شبكه هاي ششگانه تلويزيوني و نبود يك ساختار منسجم و هدفمند در جذب مخاطبان فعلي، پيشنهاد مي شود براي بهبود و رقابت در بين تلويزيون ملي ايران، شبكه هاي خصوصي نيز ايجاد شود، طرح چنين اقدامي در آينده نزديك مي تواند از هرز رفت بودجه هاي ملي و توليد برنامه هاي سطحي جلوگيري كند. چندي قبل بهروز افخمي يكي از نمايندگان منتخب ششمين دوره مجلس شوراي اسلامي نيز در گفتگو بانشريه تخصصي سينما در زمينه ايجاد شبكه هاي خصوصي گفت: بوجود آمدن تلويزيون هاي خصوصي حتي سبب رونق اقتصادي و زمينه هاي نوين اشتغال زايي مي شود، در ضمن اينكه مي تواند از وضعيت مافيايي جابه جا شدن پول كه در حال حاضر در اطراف شبكه هاي تلويزيوني اتفاق مي افتد، جلوگيري كند. تلويزيون هاي خصوصي هم مي توانندمثل وضعيت فعلي مطبوعات با گرفتن پروانه فعاليت تاسيس شوند كه اين پروانه مي تواند از طريق شورايي مركب از سران سه قوه صادر شود و هر گاه تخلفي هم صورت گرفت، بسته به نوع تخلف شبكه جريمه، تعطيل موقت و.. گردد، همان رفتاري كه در جوامع ديگر با كانال ها و تلويزيون هاي خصوصي صورت مي گيرد... همان گونه كه گفتيم، تلويزيون به دليل بزرگي سازماني و مديريت متمركز دچار مشكلات جدي است. اگر قرار باشدروزي تغيير در قانون اساسي بوجود آيد، بايد در جهت ايجاد امكان تاسيس شبكه هاي خصوصي تلويزيون و بوجود آمدن رقابت واقعي با تلويزيون دولتي باشد... طرح چنين مباحثي در شرايط فعلي كه زمينه را براي ايجاد جريان آزاد اطلاعات فراهم مي كند، مي تواند در آينده موجب تغيير رويكرد يك سويه اطلاع رساني صدا و سيما گردد. اغلب مسئولان سياسي، وقتي كشورهاي منطقه را از نگاه سياسي و اجتماعي مورد بررسي قرار مي دهند، انتقاداتي را نسبت به شيوه حكومت داري و سياست آنان وارد مي كنند، اما هيچ گاه اين نكته را در نظر نمي گيرند كه با تمامي انتقاداتي كه به آنان وارد است حداقل يك، رويه مناسب را در ايجاد جريان آزاد اطلاعات مدنظر قرار داده اند، كشور تركيه با تمامي اشكالات وارده به شيوه حكومت و ارتباط مناسب و نامناسب با دول امريكايي و اروپايي، حداقل اين مزيت را دارد كه به تمامي شبكه هاي خصوصي مخالفان حكومت و دولت نيز اجازه فعاليت مي دهد، همچنين در پاكستان و هندوستان و ساير دولت هاي آسيايي نيز به جز كشورهاي حاشيه خليج فارس، اين گونه عمل مي شود. اميدواريم نمايندگان مجلس شوراي اسلامي با بازنگري دقيق در قوانين و بررسي كارآيي نظام اطلاع رساني ملي شرايط ناكارا و پر هزينه موجود را اصلاح كنند. محمد اميري