Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781222-47634S1

Date of Document: 2000-03-12

چهار محال و بختياري سرزمين چهار فصل اگر كوله بار سفر بربندي و از كوههاي سر به فلك كشيده، دشتها و دره ها بگذري، در ميان پشتكوه داخلي و فلات مركزي در بخش مركزي كوههاي زاگرس در ميان استانهاي اصفهان، خوزستان، كهكيلويه و بويراحمد و لرستان، به استان من خواهي رسيد. استان استوار و مرتفع چهار محال و بختياري، در همه فصل ها و روزهاي سال، پذيراي كساني است كه به قصد تماشاي ديدنيهاي آن بار سفر مي بندند. تا ايامي از سال را با فراغت بال در استان گل و شكوفه و كوه و آب سپري كنند. در جاي جاي، چهار محال و بختياري، هنر، طبيعت زيبا، كوهها و دشتهاي پرگل، رودخانه هاي خروشان و.. دامن گسترده است. استاني كه بيش از يك درصد وسعت خاك كشور را دربرنگرفته، ده درصد حجم بارش و بارندگي و آب را به خود اختصاص داده است. به گونه اي كه نبض حيات دو استان بزرگ كشورمان خوزستان و اصفهان در زردكوه بختياري مي تپد و دو رودخانه كارون و زاينده رود با عظمت و قدرت فراوان اما در كمال فروتني چون مردمان اين استان، روانه اين دو ديار مي شوند. در اين سرزمين، همه بدايع طبيعت و از جمله پديده هاي زير جمع شده است: غارهاي يخي ديدني شيخ عليخان، غار سراب باباحيدر، چشمه ايمه كه آب آن علاوه بر خواص درماني، گواراترين آب جهان شناخته شده است، سد كوهرنگ، سد زاينده رود، تالاب و سد چغاخور، پير غار، چشمه سندگان، چشمه برم، گرداب بن، درياچه شلمزار، پارك جنگلي شياسي، پارك جنگلي و چشمه پروز، جنگلهاي كته، بلوط سبزه كوه، بازفت، مجتمع توريستي سامان، آتشگاه، ماربره، آبشار دره عشق، تالاب و سد سولقان، پل كره بس، دشت لاله، ارتفاعات زردكوه بختياري، باغ اورگان، تنگ وستگان، پل زمانخان، پيست هاي اسكي باباحيدر، چلگرد و چاله هاي زرد كوه و صدها مكان ديدني ديگر. سرزميني با 16 قله مرتفع علاوه بر فراهم آوردن زمينه مناسب كوهنوردي، مكاني ويژه براي زيستگاه انواع وحوش از قبيل پلنگ، قوچ، ميش، پازن، خرس قهوه اي، گراز، روباه قرمز و انواع پرندگان مانند كبك دري، كبك، چويبا، هوبره، باقرقره و انواع مرغابي است. در اين ميان دستان هنرمند و هنرآفرين زنان و دختران استان چهارمحال و بختياري سالهاست كه با حوصله هرچه تمام تر شب و روز در دل تارهاي به هم تنيده قالي، بهترين نقش هاي اصيل ايران را به نمايش مي نشانند و ظرافت و زيبايي زنانه خود را به وديعه در لابه لاي تار و پود فرشهاي معروف اين خطه نهاده و هديه دوستداران قالي اصيل ايران مي كنند. سوغات منطقه * عسل بختياري با شهرتي جهاني كه در بازارهاي مختلف با نام عسل بختياري، عسل زردكوه و عسل سبز كوه شناخته مي شود. * گز بويژه گز بلداجي كه طرفداران بسياري در سراسر كشورمان دارد و عموما از سوغاتهاي اصلي منطقه به شمار مي رود. * قارا (قره قورت ) روغن، حيواني از جمله سوغاتيهاي توليدي و اختصاصي استان و بخصوص عشاير و دامداران بختياري است. * سير، موسير، تره كوهي، كرفس و قارچ از جمله گياهان خوراكي ودارويي پرطرفداري هستند كه در دامنه هاي مناطق اردل، لردگان و زردكوه بختياري مي رويند. * نبات و پولك از جمله توليدات استان است و در قناديهاي سراسر استان به وفور يافت مي شود. * محصولات كشاورزي نظير گردو، بادام، كشمش، برنج، گندم، سيب و انگور از ديگر توليدات استان است. * قالي و قاليچه با شهرتي جهاني و نقوشي زيبا كه مي توان از خشتي گل، ميناچالشتر ايلياتي، لچك ترنج ( بي بي باف ) تلفيقي، از لچك ترنج و بندي خشتي گل، پتو فرادنبه يلمه، بروجن و گبه گندمان نام برد. علاوه بر نقوش فوق طرحهاي ديگري نظير تبه (بته سركج ) حقه اي سماوري (گلداني ) و نقوش جديدي چون بافت نقشه شاهنامه، تصوير حضرت علي (ع ) و خانه كعبه، نقشه آسيا، نقشه ايران و بسياري قاليهاي منقوش از عناصر طبيعي، ليلي و مجنون و... در بيشتر نقاط استان متداول است. * خرسك: خرسك ( ك +خرس ) به معناي خرس كوچك و در اصطلاح نوعي قالي ضخيم را مي گويند كه از ارزش و كيفيتي پايين برخوردار است. طرح اين محصول ساده بافي و چندان منقوش نيست. از نقوش ذهني بافت خرسك مي توان از طرحهاي دوحوضه خشتي، و قالبي نام برد. اما نوعي از خرسك بنام گبه از طريق رفت و آمد و سكونت تركان قشقايي طايفه ايمارلو استان فارس، در شهر گندمان استان بافت مي شود كه اين رقم صادراتي و بنا به سفارش برخي از كشورهاي اسكانديناوي و چند شركت فرش در ايران آماده مي شود. تاروپود اين محصول از پشم خالص و رنگرزي آن به طريق سنتي و گياهي ثابت صورت مي پذيرد. بافنده نقشه، گبه را ذهني برروي كاغذ معمولي آورده و روي فرش پياده مي كند، نقوش آن تجسم كننده حركت چهار فصل ايل و الهام گرفته از مراتع طبيعي، اشكال هندسي، هيبت انسان، حيوانات و پرندگان اهلي است. اين طرحها معمولا با رنگهاي سبز، قرمز، آبي، سرمه اي، زرد، قهوه اي و سياه نشان داده مي شود و زمينه اصلي در هر طرحي هميشه رنگ سبز است. * گليم: گليم زيراندازي مقاوم و منقوش است كه با عبور تاروپودهاي رنگارنگ پشمي يا پارچه اي از بين نخهاي زير و رو آنان به صورت بعلاوه ( +) بافت مي شود. زنان و دختران قانع و فعال روستايي اين خطه با استفاده از خلاقيت و ابتكار ذهني، بدون استفاده از طرح يا نقشه در همه فصل هاي سال به بافت گليم كه شامل مراحل ريسندگي، چله كشي، برپايي دار و بافت است مشغول اند. * سرانداز: از دو كلمه سرا به معناي خانه يا بالا و انداز به معناي انداختن تركيب يافته است. اين فرش زيبا و منقوش را تحت عناوين گوناگوني نظير گليم سوزني يا گليم رندي نيز مي خوانند. زمينه اصلي سرانداز متشكل از خشتهايي است با طرحهاي متنوعي چون مناظر طبيعت، ماكيان و حيوانات كه بازگو كننده عشق، هنر، ذوق و خلاقيت ريشه دوانيده در افكار و انديشه هاي روستاييان از ديرباز است و همچنان باقي مانده است. از ديگر صنايع دستي استان مي توان به جاجيم، چوقا، خورجين، سياه چادر (بهون )،، سفره كيسه حمام، كمچه دان كه محل نگهداري قاشق است و چوبي است، بافت لي كه نوعي روانداز براي حفاظت رختخواب و وسايل درون خورجين است، نمكدان ( تيير ) جهت حمل و نگهداري نمك در خانه است و با مهره هاي رنگارنگ تزيين مي شود، و ريس كه جايگزين طناب و تسمه است و گيوه اشاره كرد. بهاره بني طالبي خبرنگار همشهري در شهر كرد