Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781222-47631S1

Date of Document: 2000-03-12

توسعه سياسي سكوي توسعه اقتصادي پايدار گفت وگو با دكتر علي بيگدلي استاد دانشگاه اشاره: بحث توسعه، موضوع مستحدثه اي است كه به ويژه از جنگ جهاني دوم به اين طرف با آن مواجه مي شويم، اينكه توسعه بايد ناظر به چه اهدافي باشد، زمينه هاي آن چگونه فراهم مي شود، اولويت هاي آن؟ چيست نمونه هاي موفق آن در غرب كدام؟ است و مراحل گذر از توسعه چه؟ مي باشد سئوال هايي هستند كه در گفت وگوي كوتاهي با دكتر علي بيگدلي، استاد تاريخ و علوم سياسي مطرح شده كه در زير از نظرتان مي گذرد. گروه انديشه * از چه زماني با مفهوم توسعه مواجه؟ مي شويم دكتر بيگدلي: توسعه به عنوان يك مفهوم جديد، پس از جنگ جهاني دوم بويژه از دهه 60 ميلادي در راس برنامه ريزيهاي كلان دولت ها قرار گرفت. دولت هايي كه پس از جنگ، از زير سلطه استعمار رها شده بودند، و مي خواستند در زمينه هاي سياسي، اقتصادي و فرهنگي به استقلالي تمام عيار دست يابند، ناچار بودند در جهت توسعه حركت كنند. توسعه، معنا و مفهوم خاصي ندارد و ما نمي توانيم تعريف عامي را از آن، براي همه كشورها در نظر بگيريم. به همين دليل انديشمندان اقتصادي و جامعه شناسان هم نتوانسته اند تعريف جامعي را كه در همه زمانها و مكانها كاربرد داشته باشد، ارائه نمايند. چرا كه هر كشوري، متناسب با شرايط اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و حتي جغرافيايي خود، نوعي از توسعه را مي تواند پياده كند. عده اي معتقدند كه توسعه عبارت است از رشد و پيشرفت بر پايه برنامه ريزيهاي مستمر و دائم در جهت رسيدن به يك زندگي مادي و معنوي بهتر با حفظ نظام ارزشي. كشورهايي كه در پي پياده كردن الگوي توسعه هستند، بايستي در جهت حفظ كرامت ارزشي شان كه موجب حفظ كرامت ملي شان خواهد شد، بكوشند; يعني نبايد اجازه دهند كه حرمت، هويت و كرامت ملي شان در برابر پياده شدن الگوهاي توسعه پايمال شود. * توسعه بايد ناظر به دستيابي به چه اهدافي؟ باشد دكتر بيگدلي: توسعه، معمولا روي سه محور تامين اقتصادي زندگي مردم ايجاد، اعتماد به نفس در بين مردم و تامين آزادي، حقوق فردي و اجتماعي و تضمين آن حركت جوامعي مي كند كه خواهان پياده كردن علوم توسعه هستند، قابليت ديدن و رعايت كردن را دارند. هدف از پياده كردن علوم توسعه آن است كه نيروهاي سازمان نيافته، به نيروهاي سازمان يافته و سيستماتيك تبديل شوند تا جوامع بتوانند به توسعه مطلوب دست يابند. * زمينه هاي توسعه چگونه فراهم؟ مي شود دكتر بيگدلي: دو عامل بالا بردن رشد فكري و فرهنگي جامعه و شناخت و دستيابي به منابع طبيعي، انساني، سرمايه، تكنولوژي و يك نظام سياسي مطلوب زمينه توسعه را فراهم مي سازند. رضايت و خواست ملت ها، بهترين و مهمترين عامل تامين و تضمين شرايط مطلوب براي پياده كردن الگوي توسعه است. از طرفي دولتي مي تواند دست به توسعه بزند، كه از مشروعيت و مقبوليت بالايي برخوردار باشد. * ابعاد توسعه چيست و اولويت هاي آن چگونه مشخص؟ مي شود دكتر بيگدلي: توسعه داراي سه بعد اقتصادي سياسي، و فرهنگي است. كشورهايي كه توانايي سرمايه گذاري برابر، در همه ابعاد توسعه را ندارند، ناگزيرند كه در ابتدا به توسعه سياسي بپردازند. توسعه سياسي عبارت است از ايجاد شرايط مطلوب سياسي، به وسيله دولت ها، براي ايجاد ذوق مشاركت همگاني در مردم و دادن سهم به افراد جامعه در تصميم گيريهاي سياسي، ايجاد بنيادها و نهادهاي سياسي مانند احزاب، قانونمند كردن جامعه، تعيين حدود اختيارات و مسئوليت هاي هر فرد، بر پايه حكم قانوني، رايج كردن فرهنگ قانونمداري و تامين فرهنگ انتقاد و انعطاف پذيري در بين افراد جامعه. * به نظر شما نمونه موفق توسعه در غرب كدام كشور؟ مي باشد دكتر بيگدلي: نمونه موفق، انگلستان است كه به عنوان سردمدار توسعه اقتصادي، پيش از گام نهادن در اين راه، با تشكيل مجلس، تدوين قانون اساسي با عنوان منشور كبير يا ماگناكارتا در سال 1215 ميلادي نخست زمينه توسعه و امنيت سياسي را فراهم آورد; سپس امنيت اقتصادي را تضمين كرد; آنگاه به توسعه اقتصادي پرداخت. از اين رو تا زماني كه نتوانيم به امنيت اقتصادي دست يابيم، امكان رسيدن به توسعه اقتصادي هرگز وجود نخواهد داشت. امنيت اقتصادي زماني به وجود مي آيد كه جامعه ما، تربيت قانوني و زمينه مطلوب را براي پذيرش توسعه سياسي فراهم كند. بنابراين توسعه سياسي - قطعا - مقدم بر توسعه هاي ديگر است و ما، از بستر توسعه سياسي مي توانيم به توسعه پايدار اقتصادي و فرهنگي دست يابيم. * از نظر جنابعالي توسعه ضرورتا بايد چه مراحلي را طي ؟ كند دكتر بيگدلي: اعصار سنت جهش،، خيزش بلوغ، اقتصادي و توسعه اقتصادي مراحل پنج گانه توسعه هستند و ما نيز پس از توسعه سياسي و گذر از اين مراحل مي توانيم به توسعه اقتصادي بپردازيم و حتي با حركت يك زمانه و سرمايه گذاري همزمان در اقتصاد، سياست و فرهنگ در همه ابعاد توسعه حركت كنيم .گفت وگو از: داود صنايعي