Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781221-47612S1

Date of Document: 2000-03-11

وضعيت تئاتر عروسكي دانشجويي در گفت وگو با بهروز غريبپور - كارگردان; مردودين تئاتر را به تئاتر عروسكي معرفي مي كنند! اشاره; بهروز غريبپور نويسنده، كارگردان، مدرس تئاتر عروسكي و از باسابقه ترين هنرمندان اين نوع تئاتر است. او چند سالي نايب رئيس كانون نمايشگران عروسكي (مبارك - يونيما ) بود. به انگيزه برگزاري سيزدهمين جشنواره تئاتر دانشجويان سراسر كشور با او درخصوص تئاتر عروسكي دانشجويان و وضعيت اين نوع تئاتر در دانشگاههاگفتگويي شده است كه مي خوانيم. گروه هنري * آقاي غريبپور، چرا دانشجويان در تئاتر عروسكي پيشرفتي؟ ندارند بعداز انقلاب، تئاتر عروسكي، در دانشكده هاي تئاتري تبديل به گرايش جداگانه اي شده است وبه دنبال آن هم در گزينش دانشجو و هم در ارائه مطالب، بي استعدادترين يا كم علاقه ترين نيروها و استعدادها جذب تئاتر عروسكي شدند. از بين دو نيروي تئاتر عروسكي و تئاتر، تئاتر هم از بودجه قابل توجه تر و هم از امتيازات هنري بيشتر برخوردار است. در چنين برنامه ريزي، قوي ترين دانشجويان، جذب كارگرداني بازيگري و، نمايشنامه نويسي شدند و در حقيقت، باقيمانده دانشجويان تئاتري كه داراي كمترين علاقه و استعداد بودند، به سمت تئاتر عروسكي روي آوردند. خب! اين ضعف زيادي است كه شامل استاد و دانشجو و بودجه رشته عروسكي مي شود. به همين دليل، من از دانشگاه هنر استعفا كردم; چون آن موقع مخالف اين طرح بودم كه دانشگاه، رشته عروسكي را جزو گرايشهاي رشته تئاتري قرار دهد. شايد اولين مساله اين است كه تئاتر عروسكي به شكل قبلي خود در دانشگاهها برگردد و دانشجويي كه مي خواهد در اين رشته تحصيل كند، دانشجويي علاقه مند به رشته عروسكي باشد. شايد در تخصيص مكان و بودجه است كه تئاتر عروسكي يا تئاتر، رشد مي كند. متاسفانه در اين باره هم، دانشگاه نهايت كم توجهي را به تئاتر عروسكي كرده است. * سبكها و روش تدريس تئاتر عروسكي در دنيا به چه صورت ؟ است ما از شيوه هاي آموزش تئاتر عروسكي در دنيا بي خبر نيستيم; اما مسئولين ما از آن بي خبرند. تاكنون دو سه بار، مسئولين دانشگاهها از من دعوت كرده اند كه مدير گروه نمايش عروسكي شوم، اما اولين شرط را براي آنها گذاشتم كه بگذاريد پلاتوهاي عروسكي به وجود بيايد. يكي از مدرسان پلاتوي عروسكي، مخالفت كرد و گفت از پروژكتور، جز براي پروژه هاي پايان تحصيل نبايد استفاده كرد. وقتي چنين كسي در راس قرار مي گيرد و وقتي در همه جاي دنيا، آموزشها به روز است و مي دانند كه بايد چنين باشد، چه مي توان؟ كرد مسئولين دانشگاهها اصلا امكاناتش را ندارند كه اين روش را پياده كنند و اصلا علاقه آن را هم ندارند كه اين روشها را پياده كنند. وقتي كارگاه و دانشجوي خوب وجود ندارد، چه مي توان؟ كرد در حالت كنوني، دانشجوي رشته عروسكي، حتي به اندازه دانش آموز دبيرستاني براي كار عروسكي قدرت خلاقه ندارد. تمام مردودين تئاتر را به تئاتر عروسكي معرفي مي كنند. شما چرا از مسائل آموزش تئاتر عروسكي روز صحبت؟ مي كنيد من مي گويم ما بايد 20 سال به عقب بيست برگرديم سال پيش كارهايي انجام مي داديم. متاسفانه باندبازي در انتخاب و هدايت استادها و بي هنرترين دانشجويان تئاتر به گرايش تئاتر عروسكي، سبب ضعف در اين رشته مي شود. شايد تنها راه حل فعلي براي بهتر شدن وضعيت آموزش تئاتر عروسكي، برپايي پلاتوي آزاد عروسكي است. من آرزويم اين است كه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اين كار را انجام دهد، ولي اين قدر بودجه ندارند كه من هم از سمت نايبرئيس مبارك يونيما استعفا كردم. در حقيقت، مي توان گفت درك عمومي از ارزش تئاتر عروسكي بسيار پايين است و روي اين اصل هم خسارات آن را در توليد و هم در آموزش مي توان ديد. * به نظر شما در شرايط كنوني تئاتر عروسكي چه جايگاهي ؟ دارد بايد پرسيد تئاتر عروسكي چرا جايگاه ارزشمندي ندارد. تعداد معدودي از دانشجوياني كه جذب تئاتر عروسكي مي شوند، كساني هستند كه واجد ارزشهاي اين كار نيستند. وقتي به نمرات آنها نگاه مي كنيم، مي بينيم كه پايين ترين حد قبولي را به دست آورده اند تا جذب رشته عروسكي شده اند. پيش از اين، دانشگاه به شكل جداگانه براي رشته عروسكي دانشجو مي پذيرفت و چهار سال در اين رشته آموزش مي داد و كار مي كرد; طبيعي است كه بايد در اين چهار سال از سينما، تئاتر آموزش مي داد و در همه شيوه هاي عروسكي كار مي كرد. اما در شرايط كنوني، دو سال به دانشجو فرصت مي دهند كه دروس عمومي و دروس ديگر را بگذراند و بعد وارد گرايش عروسكي بشود. پيش از آن، تا چنين دانشجويي بيايد ساخت عروسك را ياد بگيرد، كلاهش پس معركه است و بهتر است به او مدرك فوق ديپلم عروسكي داده شود. به جاي اين كه او بيشتر وقتش را صرف كار عملي بكند، وقتش را صرف مواد تئوريك كرده اگر است در هفت ترم، دروس تئوري و عملي براي دانشجوي عروسكي درنظر گرفته شود، پيشرفت زيادي را در اين رشته شاهد خواهيم بود. تئاتر عروسكي پديده اي نيست كه تغييرات تكنيكي زيادي در آن اتفاق افتاده باشد. * آموزش تئاتر عروسكي چگونه مي تواند در دانشگاهها مورد توجه قرار؟ بگيرد به دو صورت مي توان به روش آموزش تئاتر عروسكي توجه كرد: يكي اين كه هنرمندان تئاتر عروسكي دنيا از نظر مواد و مصالح، كاملا به روز هستند و از قوي ترين، سبك ترين و باقابليت ترين مواد استفاده مي كنند و ديگر اين كه آنها حمايت مي شوند. يعني حمايت آنها در كشوري مثل روماني كه از نظر اقتصادي ضعيف است، خيلي قوي است. من در تابستان گذشته نيز به آنجا رفتم. در روماني 23 تماشاخانه مخصوص تئاتر عروسكي وجود دارد. اما هنوز ما نمي توانيم يك تماشاخانه تئاتر عروسكي را اداره كنيم. از شصت ميليون تومان بودجه تئاتر متاسفانه هيچ درصدي به تئاتر عروسكي اختصاص نيافته اما جالب اين كه رئيس مركز هنرهاي نمايشي گفته است كه هرچقدر بتوانيم براي تئاتر عروسكي بودجه مي دهيم! . به دليل خصوصيات عمده اي كه تئاتر دانشجويي دارد - يعني آرمانگرايي، خلاقيت و نوآوري، نداشتن فرمولهاي اقتصادي، نبود تبليغ براي سياست و دربند نبودن براي تعريفهاي روزمره تئاتر - نمايش عروسكي دانشجويي هم راهي جز اين ندارد كه اين گونه حركت كند. اگر تئاتر دانشجويي بخواهد رشد كند، بايستي به تئاتر دانشجويي به معني دقيق آن نگاهي دوباره بيندازيم و خود را با آن انطباق دهيم. تئاتر عروسكي دانشجويي بايد براي كودكان، نوجوانان، پسران و دختران توليدات آزمايشگاهي داشته باشد و از اين آزمايشها، پاسخ بگيرد تا كارگردان، بازي دهنده و نمايشنامه نويسي كه فارغ التحصيل مي شود، بداند براي چه مخاطبي كار مي كند; چون خود تئاتر عروسكي، داراي طيف وسيع مخاطب است. الان پي برده ايم كه استفاده از عروسك در سنين يك تا سه سالگي به آموزش زبان، به تربيت رفتار و به آموزش و يادگيري روابط اجتماعي كمك فوق العاده اي مي كند. براي اين منظور به متخصصي نياز داريم كه بايد در دانشگاه تربيت شود. كسي كه به اين رشته علاقه دارد، بايستي تمام خصوصيات نمايش عروسكي را بشناسد و فقط بخشي از آن را به كار نگيرد. در صورتي همه اينها امكانپذير مي شود كه دانشجويي كه جذب دانشگاه مي شود، دانشجوي نمايش عروسكي باشد و روند تحصيل در مدت چهارسال به گونه اي باشد كه استعدادها مشخص شود. دانشجو مي خواهد بازي دهنده، كارگردان، نمايشنامه نويس يا سازنده شود. تا زماني كه اين امكانات فراهم نشود، رشته تئاتر عروسكي رشته حقيري بيش نيست. * چرا فارغ التحصيلان يا دانشجويان تئاتر عروسكي قوي اي در دانشكده هاي تئاتري؟ نمي بينيم ما كشوري هستيم كه ابتدا دانشكده ها را داير كرديم و بعد شبه جنينهاي هنري را. درصورتي كه در غرب ابتدا جنينها به وجود آمده اند، بعد از آن، دانشكده ها داير شده اند. ممكن است دوره هاي دكتري و فوق دكتري تئاتر عروسكي به كشور سرايت كند ولي هيچ كدام از فارغ التحصيلانشان نمي توانند يك عروسك را بگردانند. در كشورهاي غرب اين طور نيست. آنها خودشان را اسير تيترها نكرده اند; بنابراين در آنجا كمتر دانشكده اي به معناي واقعي وجود دارد كه به دانشجويان گواهينامه فارغ التحصيلي بدهد. * سپاسگزارم. گفت وگو از: بهنام صديقي