Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781219-47607S1

Date of Document: 2000-03-09

هرمز، جزيره اي كه زيبا بود اشاره: جزيره هرمز پيشينه تاريخي بسيار طولاني دارد و نام آن نبرد تاريخي نيروهاي شاه عباس صفوي با پرتغالي ها را در ذهن تداعي مي كند، اما سواي اين، موقعيت جزيره هرمز در اين عصر، به گونه اي كه مي توان از آن به عنوان يكي از جاذبه هاي مهم گردشگري استفاده برد اما متاسفانه و همچنان كه در مقاله حاضر مورد بحث و بررسي قرار گرفته، زيان هاي ناشي از روند توسعه ناپايدار، اين جزيره تاريخي و زيبا را نيز هدف قرار داده و انباشت زباله در جاي جاي جزيره هرمز، زيبايي ها و جاذبه هاي طبيعي اين جزيره را از ديد پنهان كرده و تعادل زيستي آن را بر هم زده است. در چارچوب توسعه پايدار، معمولا هنگام صدور مجوز براي كارخانه ها و كارگاههاي صنعتي و هر گونه فعاليت در زمينه توليد، پيش بيني و برنامه ريزي لازم براي دفع زباله ها و پسماندها انجام مي شود و صاحبان اين قبيل واحدهاي توليدي موظف به رعايت ضوابط و آيين نامه هاي مربوطه مي باشند، اما در جزيره هرمز اين مكان يابي انجام نشده است و زباله ها و پسماندها در بخش هاي وسيعي از جزيره روي هم انباشته شده است. لازم است، پيش از آن كه افزايش زباله ها، به صورت يك روند غيرقابل بازگشت درآيد، نسبت به جمع آوري و دفع آنها اقدام شود. افزايش سريع جمعيت، توسعه صنايع، پيشرفت تكنولوژي وتمايل بشر به افزايش استفاده از مواد مصرفي كه ازدياد مواد جامد را در پي دارد از جمله مسائلي است كه بحرانهاي زيست محيطي بغرنجي را در جهان بوجود آورده است. شدت آلودگي هاي حاصل از مواد زايد و زباله در شهرها ومراكز تجمع صنايع، به گونه اي است كه ضمن ايجاد نگراني شديد توجه متخصصان محيط زيست جهان را نسبت به دفع صحيح و بازيافت اصولي اين مواد به خود جلب نموده است و ما اكنون شاهد ظهور يكي از اين بحرانها در يكي از زيباترين جزاير خليج فارس مي باشيم و اين مهم بدين علت مورد توجه قرار نگرفته زيرا در محيطي محصور در آبهاي نيلگون قرار داردو براي همگان قابل روءيت نمي باشد. هرمز جزيره اي بسيار زيباست كه كم كم در زشتي زباله گم مي شود. طي بررسي هاي انجام شده در اين جزيره، ميزان سرانه توليد زباله براي هر نفر روزي يك كيلوگرم است واين آمار وقتي به چشم مي آيد كه آن را براي جمعيتي درحدود 5000 نفر در نظر بگيريم و زماني دردناكتر مي شود كه بدانيم اين زباله توليدي جمع آوري، حمل و نقل و از همه مهمتر دفن صحيح بهداشتي ندارد. در سطح شهر هرمز تعداد كمي سطل زباله وجود دارد و مواد زايد جامد يا در كيسه پلاستيك در كنار منازل و يا در ايستگاههاي انتقال موقت به صورت باز تلنبار مي شودوعلاوه بر تجمع حشرات و جوندگان موذي حيوانات اهلي نظير گاو نيز در اطراف آن پرسه مي زنند. زباله ها پس از جمع آوري به مركز دفع برده مي شود كه متاسفانه اين مكان در نزديكي شهر و تقريبا درحاشيه جاده قرار دارد به طوري كه از كنار جاده مي توان به راحتي مناظر زشتي را كه زباله ايجاد كرده ديد. از سوي ديگر اين مكان درست در كنار آبراهه اي كه به دريا مي ريزد قرار دارد و آلودگي حاصل از زباله به دريا منتقل مي شود، همچنين در اين محل زباله ها به شكلي نادرست سوزانده مي شود و اين خود توليد آلودگي، بوي بد و پخش خاكستر به اطراف مي كند. اين كار نه تنها براي انسان بلكه براي حيات وحش منطقه نيز مضر است و شاهد اين مدعا رد پاي جبير (گونه اي از آهوان ) تنها پستاندار بزرگ و حفاظت شده هرمز است كه در كنار محل دفع ديده مي شود علاوه بر مسائل گفته شده حاشيه ساحل شهر نيز به انواع زباله آلوده است كه به دريا منتقل مي شوند و در كل تمامي اين عوامل دست به دست هم داده اند تا هرمز را در زباله غرق نمايند. با توجه به معضلات موجود و موقعيت جغرافيايي هرمز از لحاظ محصور بودن، لزوم چاره انديشي در مورد آن بيشتر به چشم مي خورد يك راه عملي براي كم كردن حجم زباله در محل دفع و بهره برداري از آن، جمع آوري و تفكيك كارتن و مقوا، پلاستيك و فلزات است كه مي توان با جداسازي اين مواد از زباله و فروش آنها به مراكز مخصوص امكان استفاده اقتصادي از زباله را تجربه نمود زيرا ميزان فلزات و خصوصا كارتن و مقوا به علت وجودجمعيت صرفا مصرف كننده در اين شهر بسيار زياد است همچنين مي توان، با جمع آوري صحيح و به موقع زباله از سطح شهر و تعيين محل دفن اصولي و بهداشتي زباله آلودگي و خطرات جانبي ناشي از آن را كمتر نمود. از سوي ديگر با توجه به موقعيت و جاذبه هاي طبيعي و زيست محيطي جزيره هرمز مي توان با ساماندهي جمع آوري و دفع زباله ها اين جزيره را براي پذيرش گردشگران آماده ساخت. پيشينه تاريخي و حوادثي كه در طول تاريخ بر اين جزيره زيبا گذشته و همچنين ابنيه قديمي آن نيز به صورت يك عامل مهم، مورد توجه گردشگران قرار خواهد گرفت و زمينه را براي رشد و رونق اقتصادي در جزيره و ساكنان بومي آن فراهم خواهد كرد. امروزه بسياري از مكان هاي گردشگري در جهان به اعتبار پيشينه تاريخي آنها هويت و اعتبار يافته اند. هرمز مي تواند به چنين جايگاهي برسد. حسين ظهوري / كارشناس محيط زيست