Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781218-47593S1

Date of Document: 2000-03-08

همزمان با فرا رسيدن سال نو شمسي و حلول نوروز; زمان در تقويم هاي گوناگون چگونه محاسبه؟ مي شود سال ميلادي جاري سال 2000 است محاسباتي كه مبناي اين شمارش قرار گرفته است، در قرن ششم و توسط راهبي ملقب به دنيس كوتاهه صورت گرفت كه تصميم گرفته بود گذر زمان را از سال تولد حضرت عيسي اندازه بگيرد. بر مبناي كار وي بود كه نخستين تقويم ژوليوسي - به نام ژوليوس سزار - و تقويم گريگوري تدوين شد. پاپ گريگوري سيزدهم در سال 1582 نظام تقويمي را اصلاح كرد تا همخواني نزديكتري با داده هاي ستاره شناختي داشته باشد. در حال حاضر حدود 40 تقويم غيرميلادي در سراسر جهان مورد استفاده است. مبدا و زمان آغاز سال هر كدام از آنها متفاوت است. اكنون در تقويم يهودي سال 5760 در تقويم اسلامي سال 1420 در تقويم چيني 4636 و در تقويم هندي سال 1921 است. مبدا تقويم يهودي يا عبراني خلقت جهان بر اساس اطلاعات موجود در تورات است. تقويم ساليانه يهودي داراي 12 ماه قمري و حدودا 11 روز كوتاهتر از تقويم گريگوري است. هر سه سال يك بار (يا گاهي دو سال يك بار ) سال كبيسه محاسبه مي شود تا اوقات تعطيلات مذهبي در طول سالها تقريبا ثابت باشد. اول تشرين روز آغاز سال است كه در پاييز واقع مي شود و روز آغاز 5761 8 سال مهر 1379 خواهد بود. تقويم اسلامي شامل چرخه 12 ماه قمري است كه مبدا آن هجرت حضرت محمد (ص ) از مكه به مدينه است كه ستاره شناسان آن را 622 15 جولاي بعد از ميلاد مي دانند. چرخه ماهها در ميان فصول هر 33 سال يك بار مي چرخد و زمان ماههايي همچون رمضان هر سال 11 روز زودتر از سال پيش آغاز مي شود. براي تنظيم آداب ديني، مسلمانان ماه جديد را با رويت هلال ماه آغاز مي كنند. اما امور مدني كشورهاي مسلمان بر اساس نوعي تقويم جدولي تنظيم البته مي شود كاربرد اين تقويمها در كشورهاي مختلف مسلمان يكسان نيست. تقويم چيني كه حدود 4500 سال پيش تدوين شد بر اساس موقعيت خورشيد و ماه تنظيم شده است و مبدا خاصي براي شمارش سالها ندارد. در اين تقويم سالها بر اساس چرخه هاي ساله 60 محاسبه مي شوند. روز اول ماههاي 29 يا 30 روزه مصادف با روزهاي آغاز هلال ماه در آسمان است. هر دو يا سه سال يك ماه كبيسه به آن اضافه مي شود تا با تقويم خورشيدي مطابقت داشته باشد. بنابر اين، سال نو ميلادي همواره در اوايل بهمن ماه آغاز هر مي شود سال به اسم 12 جانور نامگذاري مي شود و ترتيب اين نامگذاري بر اساس تقدم و تاخر ديدار اين حيوانات با بودا است. اين ترتيب عبارت است از موش، گاو، ببر، خرگوش، اژدها، مار، اسب، گوسفند، ميمون، خروس، سگ و خوك. امسال سال اژدها است. با وجودي كه امور اداري چين بر اساس تقويم گريگوري تنظيم مي شود، از تقويم سنتي براي تعيين زمان جشنها و فعاليتهاي كشاورزي استفاده مي شود. تقويم هندو يكي از چندين تقويمي است كه در شبه قاره هند استفاده در مي شود اين تقويم قمري سالهاي كبيسه مصادف با سالهاي كبيسه در تقويم گريگوري است. مبدا اين تقويم دوره ساكا است كه در اعتدال بهاري سال 79 قبل از ميلاد آغاز شد. سال جديد در اسفند شروع مي شود. تنوع فرهنگي سبب شده است كه تاريخچه تقويمها در هند بسيار پيچيده در باشد اين كشور حدود 30 تقويم وجود دارد كه هندوها بوداييها و ديگر اقوام براي تعيين جشنهاي مذهبي خود از آن استفاده مي كنند. البته در كنار اين تقويم ها، تقويم جلالي يا خيامي كه سالها را بر اساس هجري شمسي تقسيم بندي مي كند، وجود دارد كه به دليل آشنايي خوانندگان محترم، از جزئيات آن خودداري مي كنيم. طبيعت، نخستين ساعت عمومي جهان طبيعت نخستين ساعت عمومي جهان بود كه ضرباهنگهاي آن نظم برخي فعاليتهاي حياتي از جمله كاشت و برداشت را تعيين مي كرد. امروزه مردم قومي در شمال تايلند حتي مي توانند زمان را با دقت زيادي از نگاه و نواي جنگل حدس بزنند. در جنگلهاي آندامان هند، موقعيت زماني سال بر اساس نوعي تقويم بويايي مشخص مي شود كه مبناي آن بوي درختان و گلهاست. همانطور كه گفتيم در چين سالها به نام سگ، اسب، اژدها و غيره شناخته مي شود. زمان چرخه وار بود و شامل چرخه روزها، چرخه سالها و چرخه مرگ و زندگي مي شد كه جشنهاي ديني كه به فصول مرتبط بود، در بين آنها برگزار مي شد. در غياب ساعت، روزها به قبل و بعد از ظهر تقسيم مي شدند و نحوه شمارش سالها بر اساس سلطنت پادشاه محلي بود. با اختراع ادوات سنجش زمان مانند ساعتهاي مكانيكي در قرن چهارم، سرعت گذشت زمان به نظر سريع تر شد، به خصوص در شهرها كه ساعت روز از فراز برج كليساها اعلام مي شد. همزمان با رشد بازرگاني، سنجش زمان و شمارش پول به طور فزاينده اي به هم مرتبط شدند. با گسترش شهرها، اتكاي انسان به طبيعت براي تعيين وقت كمتر شد و در عوض بشر به ساعت روي آورد. انقلاب صنعتي كه يكي از بنيانهاي آن ساعات كاري منظم بود، تاثير عظيمي بر تجربه اجتماعي زمان داشت. اين انقلاب سه پايه اصلي را كه ويژگي عصر جديد است، بنا نهاد يعني سرعت، پيشرفت و فن آوري. همزمان با افزايش نياز به سنجش زمان و ارتقاء دقت ابزار زمان سنجي زمان به صورت يكسان درآمد. در سال 1840 در انگليس اعلام شد وقت لندن مبناي زمان سنجي در كل انگليس است. علت اصلي اين اقدام نياز به استفاده از زمان يكسان در جدول حركت قطارها در بود سال 1883 به دلايل مشابه مناطق زماني در امريكا مشخص شد. در سال 1884 بود كه دهكده گرينويچ در شرق لندن به عنوان نصف النهار صفر اعلام شد و تور زمان منتج كه كل كشور را دربرگرفت روز را به 24 ساعت تقسيم كرد. گرينويچ مقياس مورد قبول سنجش زمان شد كه در همه جهان پذيرفته شد، به جز فرانسه كه مدعي داشتن نصف النهاري مجزا بود و حتي تا سال 1978 زمان منطبق بر گرينويچ را به طور قانوني زمان پاريس با كسر 9 دقيقه و 21 ثانيه تعريف مي كردند. در سال 1912 در كنفرانس بين المللي وقت در پاريس فرانسويها با اكراه پذيرفتند كه نصف النهار معيار در انگليس اما باشد لجوجانه اين حق را براي خود گرفتند كه نخستين علامت وقت بين المللي در روز اول جولاي 1913 و از فراز برج ايفل پخش شود. برخي كارشناسان معتقدند زماني كه وقت جهاني صورت واقعيت به خود گرفت هنگامي بود كه در نيمه شب 14 آوريل 1912 كشتي تايتانيك با كوه يخي برخورد كرد. خبر غرق كشتي ظرف چنددقيقه از طريق تلگراف به سراسر جهان مخابره و نخستين واقعه اي شد كه به اصطلاح امروزي در حال جهاني رخ داد. در اين حال، آلبرت انيشتين با ارائه نظريات نسبيت در سالهاي 1905 و 1916 بر ابهامها افزود. بر اساس اين نظريات هر نظام مرجع يا جسم متحرك داراي زمان خود است. با اختراع ساعت اتمي ارتباط زمان با طبيعت براي هميشه قطع شد. ساعت اتمي اكنون ثانيه را همان گونه كه علم پيشتر اتم را شكافته بود، مي شكافد. برخي نويسندگان بر گسستگي زمان از طبيعت سوگواري مي كنند. در عصر جديد زمان صرفا از نظر سنجش زمان مهم است. بنجامين فرانكلين كه جمله مشهور وقت پول است از آن اوست، قطعا به اين اصل پايبند بوده است. در اين چارچوب، زمان با ساعت و تقويم مترادف است، در حالي كه عده اي معتقدند دقيقا عكس آن صادق است. حتي برخي طرفداران اوقات طبيعت مدار پيش بيني مي كنند جهاني شدن مورد نظر سازمان تجارت جهاني نهايتا به نوعي وقت جهاني و همگون مي انجامد كه چه بسا ساعتهاي محلي را از بين ببرد. منبع: خبرگزاري فرانسه