Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781214-47545S8

Date of Document: 2000-03-04

قلعه سام، از پارت ها تا ساسانيان مجموعه تاريخي قلعه سام درنزديكي روستاي چم بور واقع درشهرستان شيروان چرداول از توابع استان ايلام قرار دارد. نام سام برگرفته از داستانهاي شاهنامه فردوسي است. زيرا هر چيزي كه خارج ازحدود و شرايط عادي در ذهن مردم خودنمايي كند، آنرا به يك نيرو و قدرتي مستقل منتسب مي كنند كه گاه جنبه الوهيت نيز به خود مي گيرد. وجود اين اسامي و حضورشان در منطقه جنبه خارق العاده بودن اين پديده است كه آن را توجيه مي كند. بناي باستاني قلعه سام متكي به كوهپايه و به شيب ملايم كه به سمت شرق تمايل دارد، مشرف است. اين مجموعه از سه بخش مرتبط به هم و در عين حال با فاصله و مستقل از يكديگر شكل گرفته است. بخش اول قلعه (بخش اصلي شكل گيري قلعه ) شامل پلاني با يك صليب ملايم ورودي چهار تاقي است و از سمت شرق ورودي يا دهليز اصلي به صورت دو ناو جانبي (كه اين ناوها بعدا به مجموعه الحاق شده اند ) در آمده اند. بخش دوم آن به صورت دو مجموعه پلكاني با اختلاف سطح ولي كاملا مرتبط به هم ساخته شده كه فضاها يا اتاقهاي مختلف با يك ناو طولي يا به اصطلاح را هروطولي كه در حد فاصل آنها سقفي با ملات ساروج و دربعضي جاها با ملات متفاوت، احداث شده است. بخش دوم از نظر زماني در يك دوره از تاريخ كه احتمالا حدفاصل بين اواخر دوره پارتها و اوايل دوره ساساني بوده، ساخته شده و تقدم و تاخر آن قطعا در ساخت چهار تاقي واقع در مجموعه است. دربخش سوم قلعه و در سمت شمال غربي مجموعه نسبت به موقعيت چهارتاقي، روي يك پوزه با اختلاف سطح قابل توجهي كه در ارتفاع بالاتر از چهارتاقي قرار گرفته است، يك برج قراردارد كه خود مقطع پلاني مجموعه است و در چهار گوش آن چهار نيم استوانه به چشم مي خورد. قلعه سام در ابتدا مجموعه اي عقيدتي و مذهبي بوده و سپس در تغيير روند سياسي منطقه و با تغيير كاربري و عملكردي آن، به يك مجموعه عمومي تر به مكاني حكومتي و يك مركز قدرت براي شخصي تبديل شده است. بررسي ها نشان داده است كه در دوره هاي بعد نيز الحاقاتي به اين مجموعه شده ولي حفاريهاي انجام شده در منطقه اسكان در قلعه سام را تا سده هاي سوم و چهارم ه -.ق نشان مي دهد. بهمن رحمتي خبرنگار همشهري در ايلام