Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781211-47513S2

Date of Document: 2000-03-01

كشك; مصرف فراوان، آلودگي زياد! كشك يكي از فرآورده هاي لبني باارزش زياد غذايي است كه جايگاه ويژه اي در ميان انواع غذاهاي سنتي و ملي ايران دارد. در تهيه بسياري از خوراكي ها، كشك نقش اصلي را داشته و يا به عنوان چاشني مورد استفاده قرار مي گيرد. به رغم مصرف فراوان كشك در ايران، متاسفانه در ساخت آن هيچ نوع تغييري به وجود نيامده و كماكان به همان روش هاي قديمي و سنتي كه از ديرباز در ميان عشاير، دامداران و روستائيان مرسوم بوده توليد براساس مي شود اين روش متداول، پس از جوشاندن ماست و نمك و تبخير آب آن، محصول نهايي را با دست به اشكال مختلفي همچون، فندق، گردو، تخت و لوزي درآورده و بر روي نمد، حصير، لته و انواع ديگر زيراندازها و پوست حيوانات و حتي زمين عاري از هرگونه زيراندازي روي پشت بام ها مي چينند تا زير تابش آفتاب و در هواي آزاد خشك شود. فرآيند توليد كشك و روندي كه در طي آن، كشك تازه و تر، تبديل به محصولي قابل عرضه و مصرف مي گردد، با عوامل غيربهداشتي بسياري همراه است كه هيچ گاه در رفع اين مشكل جدي و در عين حال خطرناك براي سلامتي مصرف كنندگان، تدبيري انديشيده نشده است. يكي از ناخالصي هاي مضر كشك توليد شده با روش هاي رايج، شن، گرد و غبار و فضولات حيوانات و حشراتي مانند مگس است كه چه در هنگام توليد كشك تر توسط زنان عشاير يا روستايي و چه طي مدت زماني كه كشك در معرض هواي آزاد براي خشك شدن قرار دارد، با آن همراه شده و با خشك گرديدن كامل كشك، جزء جدانشدني آن مي شوند. كشك توليدشده در اين مرحله يا به همان صورت خشك توسط مصرف كنندگان، خريداري شده و در منازل پس از ساييدن، همراه غذا مورد استفاده قرار مي گيرد و يا اكثرا توسط تعداد زيادي كارخانه و كارگاه هاي كوچك و بزرگ كه مخفيانه در زيرزمين ها و به صورت غيرمجاز فعاليت مي كنند، تبديل به كشك مايع شده و در جاي جاي اين كشور به فروش مي رسد كه در هر دو حالت، آلودگي ها و ناخالصي هاي بسيار مضر آن، به مصرف عمومي رسيده و موجب بيماري هاي مختلفي مي گردد كه از آن گريزي نبوده و كسي به آن توجه نكرده است. در اثبات و توجيه اين معضل، كافي است كه كشك مايع را كمي رقيق كرده و به ساعت 48مدت در محيطي با لرزش هاي يكنواخت مانند يك وسيله نقليه قرار داد، مشاهده خواهد شد كه ميزان قابل ملاحظه اي شن و خاك و ناخالصي هاي ديگر در ته شيشه محتوي كشك مايع رسوب كرده است. براساس آزمايش هاي انجام شده در وزارت بهداشت و درمان مشخص شده است كه اين مواد ته نشين شده، داراي ميكروبهاي خطرناكي است كه در صورت عدم تصفيه كشك مايع، موجب انواع بيماري هاي كليوي، سنگ مثانه، دستگاه هاضمه و خوني خواهد شد. پرسش هايي كه در اينجا مطرح مي شود اين است كه: براي رفع و پيگيري اين معضل كه تاكنون و هيچ گاه كسي آن را جدي نگرفته و مطرح نكرده است، كه دستگاه و يا سازماني مسئول؟ است و همچنين وزارت بهداشت و درمان چه راهكارهايي براي ملزم كردن كارخانه هاي توليدكننده كشك مايع كه از سودآوري فراواني نيز برخوردار هستند به تصفيه اين كشك هاي آلوده به انواع ناخالصي هاي مضر، مي تواند ارائه كند. و پرسش آخر اين كه، آيا وقت آن نرسيده است كه كارشناسان موادغذايي و پزشكان متخصصي كه با انواع بيماري هاي با منشا و عوامل ناشناخته مواجه مي شوند. در تشريح و توجيه علل اين امراض، به مصرف كشك مايع و ديگر مواد خوراكي غيربهداشتي، با دقت بيشتري برخورد كنند. اميد داريم كه اين مطلب هشداردهنده به پيگيري و ارائه راه حل مناسبي براي رفع اين معضل جدي كه با سلامتي آحاد مردم سروكار دارد، منجر شود. * سيدحسين ميربهرسي