Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781210-47499S3

Date of Document: 2000-02-29

موسيقي گيلكي ترنم احساس گيل نشينان البرز موسيقي گيلكي را مي توان به سه گروه مقامات آوازي، مقامات و قطعات سازي و ريزمقامات تقسيم و دسته بندي كرد. مقامات آوازي موسيقي گيلان در كليه نواحي گيل نشين البرز بويژه در مناطق كوهستاني و كوهپايه اي رواج اگر دارد چه برخي از مقامات آوازي، بويژه در بخش موسيقي مذهبي فاقد بيان و اجراي سازي هستند، اما بيشتر اين آوازها، به موسيقي سازي نيز راه يافته اند. بيشترين بخش از موسيقي آوازي و سازي گيلان از نظر مايگي در مايه شور و بويژه دشتي است. اگرچه برخي از نمونه ها به خصوص ريزمقامات و بهارخواني ها در دشتي و چهارگاه و به ندرت در شوشتري نيز شنيده شده اند. نمونه اي از مجموعه قطعات سازي كه توسط ني چوپاني و سرنا نواخته مي شوند بسيارند كه مي توان ازشاطوري زردمليجه و.. نام برد. ريزمقامات نيز خود به دو گروه منظومه ها و ترانه ها تقسيم مي شوند. انواع نوروزخواني هاي رايج در گيلان نيز كه بخشي از آنها طي سده هاي اخير و معمولا در چهارگاه، دشتي و همايون قرار دارند در گروه ريزمقامات قرار مي گيرند. سازها در موسيقي گيلان پرتعدادتر و متنوع تر از مناطق تالش نشين است. پرقدمت ترين سازهاي اين منطقه بادي هستند. لله كه در برخي مناطق خاصه در شرق دم كش ناميده مي شود، اصلي ترين ساز در بيان مقامات و ريزمقامات موسيقي گيلي است. اين ساز مانند ني هفت بند ايراني است و تفاوت آن ها را بايد در نوع نواختن آنها جست وجو كرد. از ديگر سازهاي متداول در منطقه سرنا، ني لبك و كرناي گيلي است. كرناي گيلي از كهن ترين سازهاي منطقه بوده و درحال حاضر، عموما در مراسم آييني ومذهبي به كار مي رود. تنها ساز زهي گيلان، كمانچه سه سيم است، طشت يا لگني، نقاره، دهل نيز از جمله سازهاي كوبه اي در ميان اقوام غيربومي مستقر در گيلان بخصوص كردهاي مهاجر است.