Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781207-47464S1

Date of Document: 2000-02-26

چگونه با تغيير رفتار دختران دانش آموز برخورد؟ كنيم .. نوجواني يك مرحله فاصل و گذران بين سنين كودكي و بزرگسالي نيست كه به آن بي توجه باشيم، زيرا بسياري از مشكلات افراد در اين دوران شكل مي گيرد و به مرور زمان شاخ و برگ پيدا مي كند. همراه با تغييراتي كه در چند دهه اخير در هنجارها و ارزشهاي جامعه به وجود آمده، قشر نوجوان و محصل نيز تغييراتي كرده است، كه به گوشه اي از آن اشاره مي كنيم. آنچه اينجا مطرح است بررسي تغييراتي است كه در روش و منش دانش آموزان دختر دبيرستاني به وجود آمده و موجب تعجب و گاه تاسف ديگران مي شود. امروزه يافتن قيافه هاي ساده و معصوم در ميان دختران دبيرستاني امري دشوار گشته، زيرا استفاده از وسايل آرايشي در ميان اين گروه از محصلين سير صعودي يافته و ظاهر دانش آموزان را بسيار متفاوت با گذشته كرده است. با آنكه چند دهه از پيروزي انقلاب و پايان جنگ نگذشته است شاهديم در ميان قشر محصل، افراد به سرعت از ارزشهاي معنوي و اخلاقي فاصله گرفته و با رفتار و ظاهر خود چيز ديگري را به نمايش مي گذارند. اكثر دختران دبيرستاني امروز ترجيح مي دهند با آرايش سر و صورت در مدرسه حضور يابند، آنان تمايل زيادي به استفاده از وسايل زينتي دارند، دوست دارند كفشهايشان را بي جوراب بپوشند، موهاي سرشان را مانند زنان دوره قاجار در دوطرف صورت بريزند، حوصله تذكر و يا تنبيه را ندارند و شايد بي اهميت شدن نمره انضباط در جسارت آنان نقش داشته باشد. غالبا در كنار دوستان همجنس خود، يك يا چند دوست غيرهمجنس براي درددل دارند. از آنجا كه سمت و سو دادن به احساسات دخترانه در سنين نوجواني از سوي خانواده و مدرسه ناقص و يا نادرست صورت مي گيرد گهگاه شاهد عصيان و سرپيچي آنان از اطرافيانشان هستيم. دختران محصل نسبت به پسرهاي هم سن و سال خود، عصيان خود را كمتر به صورت رفتارهاي خشن به نمايش مي گذارند و درعوض مخالفتهاي پنهاني با سخنان والدين، مربيان، طرز سليقه و فكر آنان به صورت موذيانه تري انجام مي گيرد. يكي از اين راهها، نوشتن جملات منفي در مورد دبير و يا ديگر اولياء مدرسه بر در و ديوار و يا تخته سياه كلاس است كه كمترين شانس را براي شناسايي فرد نويسنده باقي مي گذارد. در هر حال سروكار داشتن با محصلين نياز به تجربه و مهارت بسيار زيرا دارد يك دبير تازه كار و كم تجربه به زحمت از عهده كنترل كلاس برمي آيد. زهرا محمدي دبير ادبيات در اين مورد مي گويد: اكثر دانش آموزان يك كلاس را افراد بي علاقه به تحصيل تشكيل مي دهند كه با حضور جسماني خود فضاي كلاس را پر مي كنند، معمولا اين افراد براي شنيدن زنگ كلاس دقيقه شماري مي كنند و با اتمام كلاس و درس، شادي خود را با هلهله و زدن روي ميز به نمايش مي گذارند. درواقع ديگر از آن انضباطي كه در سالهاي قبل در كلاسها وجود داشت خبري نيست، نقش معاونين كم رنگتر شده، هر تذكري اگر با ملايمت همراه نباشد عواقب سوء درپي خواهد داشت. گفتار دختران دبيرستاني در مقايسه با گذشته نيز تغيير كرده، اگر زماني زمزمه هاي دانش آموزان به لحاظ فضاي انقلابي و دوران هشت ساله جنگ، سرود و اشعار انقلابي بود، امروز ترانه و شعرهاي عاشقانه جايگزين آن شده و اگرزماني بر روي ميزهاي چوبي كلمات جنگ، شهادت و... نقش مي بست امروز نامهاي پسرانه به همراه قلبهاي تيرخورده بر روي آنها كنده كاري مي شود. دبير ديگري مي گويد: در كلاس و در اوقات بيكاري اگر به صحبتهاي دخترها گوش دهيد كمتر به مواردي برمي خوريد كه در آن افراد راجع به درس و مسائل مربوط به آن بحث مي كنند. در مقابل مسائل متنوع وجود دارد كه شنوندگان خود را سرگرم نگه مي دارد، صحبت از ميهماني، مدل لباس، هنرپيشه هاي جوان سريالهاي ايراني، فوتباليستهايي كه يك شبه صاحب همه چيز شده اند! بيشترين سهم را در گفتگوي آنان دارد. گاهي آنان باخريد مجلات و روزنامه هاي ورزشي و هنري، عكس افراد مورد نظرشان را جمع آوري مي كنند و باعشق و علاقه فراوان به كساني كه خارج از دسترسشان هستند، مي انديشند. وجود دوستيها و رفاقتهاي افراطي گاه در ميان دختران دبيرستاني موجب انحراف آنان مي شود. يك مربي پرورشي كه سالهاست با دختران نوجوان سروكار دارد مي گويد: معمولا در دبيرستان دخترانه، عده اي از افراد به پيروي از افراد برتر مي پردازند. افرادي كه رياست برديگران را برعهده مي گيرند با كاربرد روشهاي گوناگون خط و مشي ديگران را مشخص مي سازند. براي نمونه او مي افزايد: در يك گروه دوستي، يكي از دانش آموزان با طراحي و ساخت مشابه مهر مدرسه، برگه هاي خروج دوستانش را مهر زده و بارها موجب خروج مخفيانه آنان از مدرسه شده و زمينه را براي مشكلات اخلاقي آنان فراهم نموده است. معمولا روش مقابله با چنين دانش آموزاني محدود به مطلع كردن خانواده ها و گاه كم شدن نمره انضباط آنان مي شود. درواقع ريشه يابي و رفع مشكل اخلاقي دانش آموزان از سوي اولياء مدرسه به صورت عمقي انجام نمي گيرد و همين امر موجب مي شود كه افراد خاطي با قيافه فاتحانه در مدرسه حاضر شده و به صورت الگويي براي ديگر دانش آموزان درآيند. ازجمله موارد ديگري كه هنوز در حيطه انضباطي و اخلاقي دختران قرار دارد مسئله آرايش است كه بعضي از مدارس بيشترين نيرو را براي مقابله با آن صرف مي كنند. مدير يكي از دبيرستانهاي دخترانه مي گويد: به محض آنكه زنگ تعطيلي مدرسه به صدا درمي آيد بيشتر دخترها در دستشويي و يا پشت درها به آرايش مي پردازند و با ظاهري متفاوت از مدرسه خارج مي شوند. در كيف اكثر آنان وسايل و لوازم آرايشي يافت مي شود و از آنجا كه حمل اين وسايل در مدرسه خلاف محسوب مي شود افرادي به صورت مخفي از سوي دفتر به شناسايي و معرفي آنان به معاونين مشغول فعاليت مي باشند. ليلا كه جزء يكي از اين مامورين است مي گويد: اين كار خالي از دردسر هم نيست، زيرا دوستانمان از اين كار رنجور شده و با ما مقابله به مثل مي كنند. به نظر عده اي از دانش آموزان دبيرستاني: دخترهاي كم سن و سال كه در اوج احساسات و غرايز خود هستند نياز به توجه دارند، درواقع زيباشدن و نمايش زيباييهاي آنان براي جلبتوجه ديگران است، منتها در خانه و مدرسه به شدت با اين مسئله برخوردمي كنند. سركوب احساسات در اين بين موجب عقده آنان مي شود. البته گاهي بعضي از مديران دست به اقداماتي مي زنند تا كمي از فشار روحي دانش آموزان به عنوان بكاهند مثال مدير دبيرستان دخترانه ساعد با نصب چند آيينه در سالن مدرسه فرصت تماشا كردن و مرتب كردن ظاهر را به دانش آموزان داده و آنها را از نگراني در مورد ظاهرشان رهانيده است. يكي ديگر از مسائل مهم ميان دختران محصل، افت تحصيلي آنان است. اگرچه براي اين موضوع دلايل گوناگوني از سوي مسئولين ذكر شده ولي نبودن انگيزه براي ادامه تحصيل ورقابت بر سر ازدواج را هم در سن كم نبايد از نظر دور داشت. گروهي از آنان معتقدند با يك ازدواج مناسب سريعتر به چيزهايي كه نياز دارند مي رسند و از مشكلاتي كه افراد تحصيلكرده در رابطه با كار، درآمد و مسكن دارند درامان مي مانند. به گفته دبيران: اصولا رقابت بر سر نمره در كلاسها به حداقل رسيده است. ديدن صحنه هايي كه در آن افراد از نمره كم خود در درسي دچار پشيماني و اندوه شوند از نوادر گشته است. شايد هدف اكثر بچه ها از مدرسه، وقت گذراني باشد. درهر حال نيرو و سرمايه اي كه صرف اين افراد مي شود بيهوده هدر مي رود. دنياي دختران دبيرستاني پرتلاطم و پرحادثه است، شايد توجه به تربيت آنان نسبت به پسرها اهميت بيشتري داشته بايد باشد پذيرفت سركوب احساسات و غرايز آنان در جامعه، موجب سركشي و مخالفت آنان با ارزشها و هنجارهاي جامعه مي شود. پروانه حسن زاده