Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781202-47419S5

Date of Document: 2000-02-21

شير قلعه شهميرزاد شناسنامه يك بناي قديمي شير قلعه يا قلعه شيخ چشمه در پنج كيلومتري شمال شهميرزاد از توابع شهرستان سمنان واقع شده است. ارتفاع كوهي كه شير قلعه بر آن قرار گرفته حدود 250 متر از سطح زمينهاي اطراف بلندتر است. در اين ناحيه چشمه هاي متعددي قرار دارد كه اصلي ترين آنها شيخ چشمه نام دارد. اين قلعه كوهستاني براساس مطالعات باستان شناسي داراي زيرساخت دوره اشكاني و ساساني مي باشد، با اين وجود شير قلعه در دوران اسلامي نيز به عنوان يكي از پناهگاههاي مستحكم اسپهبدان طبرستان و همچنين براساس اسناد و مدارك تاريخي، مورد استفاده اسماعيليان، مطرح بوده است. شير قلعه كه مصالح اصلي ساختماني آن را سنگ و ساروج تشكيل مي دهد، داراي هفت برج دفاعي و تقويتي است. اين برج ها داراي ابعاد منظمي نيستند و همچنين ارتفاع آنها به دليل ناهمواري سطح كوه يكسان نيست. ظاهرا در گذشته، اين قلعه نظامي، داراي يك دروازه بوده كه در ضلع جنوبي آن قرار داشته است. دوگانگي ملات به كار رفته در معماري شير قلعه و نيز ساخت و سازهاي جديد، بيانگر بازسازي و مرمت آن در دوران اسلامي است. آب مورد نياز قلعه نشينان اين گونه قلاع كوهستاني، عموما به وسيله چشمه ها، قناتها و ريزش باران و برف تامين مي شده است. در خصوص شيرقلعه و براساس يك عقيده تاريخي، ساكنان اوليه قلعه با احداث بنايي برج مانند در پاي كوه مورد نظر و ايجاد پله هاي مارپيچي نظير پله هاي مناره، آب مورد نياز را از چشمه پاي كوه كه ظاهرا خودجوش بوده، به داخل قلعه مي رساندند. بقاياي برج ياد شده نيز اكنون به خوبي قابل مشاهده است. فضاهاي داخلي شير قلعه شهميرزاد اكنون پس از گذشت قرنها در زير خاك مدفون است، ليكن ديوارها و برج و باروهاي آن نسبتا سالم باقي مانده است. سنگهاي مورد استفاده در بناي شير قلعه، از نوع سنگ هاي لاشه كوچك و بزرگ است. علاوه بر سنگ، كاربرد ملات ساروج (گرد آهك، خاكستر، ماسه بادي، گل ني و دانه هاي ريز سنگ سفيد ) در بناي اين قلعه سبب استحكام بي نظير آن شده است. شير قلعه شهميرزاد در كنار قلعه شيخي، قلعه ساروي بزرگ، قلعه ساروي كوچك قلعه وهل، به عنوان يكي از مهم ترين و جذابترين قلاع منطقه باستاني قومس (محدوده فعلي استان سمنان ) مطرح مي باشد و طبيعت زيبا و آب و هواي ييلاقي اين ناحيه نيز بر جذابيت آن افزوده است. عكس و مطلب از لاله آذربو