Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781201-47411S1

Date of Document: 2000-02-20

تاثير محركات هيجان انگيز در فوتبال چه كساني آموزش اجتماعي فوتبال را تعليم مي دهند؟ * رسانه هاي گفتاري و نوشتاري مهم ترين و موءثرترين تعليم دهندگان آموزش اجتماعي مي باشند براي موفقيت در ورزش، براي پيروزي در ميدان هاي رقابتي و دستيابي به مقام هاي جهاني بايد با روند فعلي ورزش همگام شد. ورزش در ذات خود داراي ارزش هايي است كه با پيشرفت تكنولوژي و رشد تكنيكي از يك طرف و افزايش بازدهي معنوي و اخلاقيات لازمه از طرف ديگر موجبات تحول و صعود را آسان تر و ما را به اهداف مورد نظر سريع تر سوق مي دهد. در اين ميان فوتبال به عنوان رشته اي از انواع ورزش هاي رايج در دنيا، پرطرفدار و پربيننده همواره مورد توجه و علاقه كشورها و جهانيان بوده و هست. اصولا خاصيت ورزش در نوآوري و تكنولوژي و سرعت رسيدن به آن مي باشد كه در اين ميان اگر وقفه اي حتي براي لحظه اي در اين زمينه داشته باشيم در مسير رقابت ها و مسيري كه در آن واقع هستيم به دور مي مانيم و كلمه اي جز (حسرت ) براي ما در لغت نامه ورزشي نخواهد ماند. فوتبال اين جادوي ورزش ها برخلاف ورزش هاي ملي و سنتي كه از قديم الايام در ايران بدعت نهاده شده و رواج پيدا كرده يك ورزش وارداتي مي باشد، تازه واردي نو و جديد، ورزشي كه توسط ملوانان انگليسي به جنوب كشور در منطقه خوزستان پاگذاشت و از آنجا به ديگر شهرها نيز رواج پيدا كرد. پنجاه سال پيش ورزشي نو در ايران جاي خود را در ميان ديگر ورزش ها باز كرد، ورزشي كه همراه خود هيجانات، اندوه ها، خنده ها و افتخارات مختلف را در تمامي كشورهاي جهان و ايران براي ملل مختلف ارزاني داشت، فوتبال اين ورزش پرطرفدار همواره در بطن خود سخن ها و حديث هايي را جاي داده است. نظريات مختلف و ارائه سبك هاي متفاوت در زمين سبز و ميدان هاي رقابت براي خود جداي از جنبه سلامتي و ورزشي جنبه عاطفي و ارزشي را نيز بالقوه در خود جاي داده است، زماني كه هيجانات و عواطف انساني با شكست ها و پيروزي ها به منصه ظهور مي رسد و ناخودآگاه افراد را به اين سو سوق مي دهد. چه قطرات اشكي كه بر گونه هاي علاقه مندان جاري نشد كه علت آن شكست تيم بود و ملتي را متاثر نكرد و چه پايكوبي و شادماني هائي كه ملتي را تا صبح و يا شامگاه به كوي و برزن نكشيد كه همانا علت آن پيروزي و فتح جامي بود. از هيجان صحبت به ميان آمد كلمه اي كه همواره انسان را در هر رتبه و مقامي و با هر جنسيتي تحت تاثير خود قرار مي دهد. به راستي هيجان؟ چيست چگونه مي توان در كنترل آن موفق؟ بود هيجان كيفيتي است كه در تعقيب يك رشته فعاليت هاي جسماني و رواني در ارگانيزم ظاهر مي شود بعضي هيجان را نوعي انگيزه مي دانند و بعضي ديگر آن را فارغ از انگيزه و عده اي نيز حالات خاص انساني كه بر اثر برخي محركات بيروني و داخلي پديد آمده را هيجان ناميده اند. ظهور رفتارهاي هيجاني از طريق انقباضات ماهيچه اي ( خنديدن ) و ترشح غددي (گريه كردن ) و مشابه آنها مي باشد. اما چگونه مي توان اين قبيل رفتارها را كنترل كرد و هماهنگي خاصي در آن بوجود آورد كه اين موضوع به يادگيري انگيزه ها مربوط مي باشد، هيجان نيز مانند ساير انگيزه ها تابع اصل يادگيري است و ظهور آن در جوامع مختلف متفاوت كساني مي باشد كه از تعليم و تربيت بيشتري بهره مندند قدرت زيادتري براي ضبط و كنترل انگيزه هاي هيجاني ظاهر مي سازند و بالعكس مردمي كه از نظر يادگيري و كنترل هيجانات ناتوان باشند بدون شك هيچ توجهي به قوانين و مقررات محيطي نداشته و در اين رابطه ضعف و مشكلات خاصي را پديد آورده اند در مجموع كيفيت بروز هيجانات زائيده نفوذ تعليم و تربيت است كه بديهي است ميزان تحريك پذيري افراد نيز متفاوت مي باشد. در يك نگاه كلي به حوادث بوجود آمده در ورزشگاههاي مختلف جهان مي توان پيامد عدم كنترل هيجانات و ميزان تحريك پذيري رفتارها را مشاهده كرد و براي دستيابي به محركات و رفتارهاي قابل مشاهده و علت هاي سوق دهنده اين قبيل شرايط كوشش جدي به عمل آورد. زماني كه ورزشگاه متشنج مي شود در كشور پرو در سال 1964 كشته 320 و مجروح بر جاي مي گذارد و در سالهاي بعد در كشور فوتبال خيز آرژانتين 80 نفر كشته و مجروح مي شوند و به همين صورت در اسكاتلند 60 نفر در قاهره پايتخت مصر نفر 48و در مسكو 99 نفر قرباني اين ورزش جادوئي مي شوند. ورزشي كه در سال هاي بعد در بلژيك 39 نفر و در شهر شفيلد انگليس اين كشور ابداع كننده فوتبال 94 قرباني مي گيرد. مطالب ارائه شده فوق بيانگر يك مطلب بسيار مهم و اساسي مي باشد، آموزش و ياددهي بروز هيجانات آن هم از نوع سالم و صحيح آن كه اگر كوششي در جلوگيري از شرايط و موقعيت هاي محيطي هيجان زا داشته باشيم و يا به افراد در آموختن تحمل و بردباري عوامل هيجان زا و پرخاشگر كمك كنيم، هرگز در هيچ ورزشگاهي شاهد چنين برخوردهايي نخواهيم بود. هرگز فراموش نكنيم كه رسانه هاي گفتاري و نوشتاري مهمترين و موءثرترين تعليم دهندگان آموزش اجتماعي مي باشند، مطبوعات در اين اثنا مي توانند با انعكاس انتقادات و پيشنهادات اصولي و درج خبرهاي كامل و واقعي در كاهش عوامل محيطي و بيروني هيجانات نقش موءثر و اساسي را ايفا كنند و در كنار مطبوعات هم صدا و، سيما مكمل اين حركت آموزشي محسوب مي شود. نزديك به نيم قرن است كه از تاريخ تولد ورزش ( فوتبال ) در كشور ما مي گذرد. ورزشي كه بعد از ورزشهاي سنتي و بومي، در خون و وجود ما جريان دارد و زيبائي هاي منحصر به فرد اين ورزش پرطرفدار همواره مورد توجه قرار گرفته كه متاسفانه جنبه ورزشي آن بعضي مواقع رنگ و بوي خود را از دست داده و به ضدارزش ها مبدل گشته و جلوه اين پرتحرك ترين ورزش و رقابت زيبا را تيره و مكدر ساخته است. اصولا پرخاشگري در ورزشگاهها و عدم كنترل رفتار در افراد را مي توان معلول عواملي از قبيل: ناظران و داوران ميدان، مربيان و سرپرستان تيم ها، بازيكنان و تماشاگرنماهائي دانست كه شايد در هر مورد ياد شده به نحوي در ارتباط با رفتارهاي به وجود آمده نقش موءثري را داشته اند و سهمي از اين نوع خشونت ها را به خود اختصاص داده اند. وجود هر حادثه و يا رفتار زننده اي در ابتداي راه از نظر هر بيننده اي شايد بزرگ و مهم به نظر نيايد اما در بطن و عمق اين تحركات هزاران ضدارزش هاي غيرقابل مشاهده نهفته است و به مرور زمان جلوه گر شده و به صورت اپيدمي در سراسر محيطهاي ورزشي منتشر مي گردد و جو سالم و زيباي اين محيطها را مسموم مي كند. مسلما هر بيننده يا علاقه مند به ورزش فوتبال براي يك بار هم كه شده مسابقات كشورهاي مختلف را مشاهده كرده است كه جداي از مسلط بودن مربيان به علم روز فوتبال و بالابودن قدرت بدني بازيكنان، جذابيت هاي خاص آن را از ياد نبرده اند و زماني كه تماشاگران و مربيان و بازيكنان به مقررات و قوانين وضع شده احترام گذاشته و در همه حال سر تعظيم در مقابل نظر نهايي داور فرود مي آورند كه اين احترام خواه از بازيكني در سطح اول جهان باشد و يا بازيكني از ليگ هاي درجه دوم و سوم به هر حال راي داور لازم الاجرا مي باشد. خواه اين تصميم داور عمدي و يا سهوي كه در اين مورد نظر نهائي و تصميم كلي را كميته داوران خواهد داد. اما در كشور ما، كشوري كه اگر جام زرين جهاني را در كلكسيون ورزشي نداشته ايم و يا مدال هاي درخشان المپيك را بر گردن مردان پهلوان و دلير ورزشكار نديده ايم، لااقل خوشحال و شادمان و با افتخار سرود اخلاق و جوانمردي و مردانگي را در پهنه ورزش جهان سرداده ايم و با افتخار و سربلندي ميزباناني توانا و زبانزد در پذيرائي و رسم ميهمانوازي به معناي واقعي آن كوشا و فعال بوده ايم. و همواره تماشاگران ايراني را در پهنه گيتي به عنوان با اخلاق ترين و گوهرهاي ناب اين ورزش پرطرفدار دانسته اند و مي شناسند، اما افسوس و صد افسوس كه در تعدادي ورزشگاههاتماشاگرنماها در جريان مسابقات گوناگون، كشور ما را از اين تنها افتخار نيز دور كرد ند و مي رود تا افتخار (بهترين تماشاگران دنيا ) از صحنه هاي ورزشي ما پاك شود. هر تماشاگري به عنوان يك شهروند داراي حق و حقوقي مي باشد، خواه پير باشد يا جوان زن باشد يا مرد. او حق دارد تيم مورد علاقه اش را تشويق كند و بازيكنان محبوبش را مورد ستايش قرار دهد، او مي تواند در لحظه هاي پيروزي تيمش شادمان باشد و در مواقع شكست تيم مورد علاقه اش متاثر. اما تماشاگر واقعي فوتبال كه داراي ارزش هاي انساني مي باشد نيك مي داند كه در كنار اين حق و حقوق وضع شده نمي تواند به صورت انفرادي يا تحريك كننده جمعي جهت پيروزي تيم مورد علاقه اش به هر حربه يا اقدام غيرانساني و به دور از شئونات ورزشي متوسل شود. يك تماشاگر و دوستدار واقعي ورزش بخصوص فوتبال نيك مطلع است كه هيچ تيمي حتي تيم محبوب و دوست داشتني او در هيچ زماني موفق و پيروز نمي شود مگر با همت والا و غيرت بازيكنان و تشويق نه از نوع سنگ پراني و پرتاب مواد محترقه بلكه تشويقي صحيح و بدور از جوسازي هاي حاكم در ورزشگاه. بزعم نگارنده موارد ذكرشده ذيل مي تواند پيام و هشداري باشد كه اگر به موقع آنها را جدي و با قاطعيت به آن عمل نكنيم، مي بايست منتظر عواقبي بس دهشتناك در محيط مقدس ورزشگاهها باشيم: - 1 توجه جدي و قاطعانه فدراسيون فوتبال به عنوان مقام عالي ورزشي در برخورد با جريانات غيرورزشي. - 2 راي عادلانه و صحيح كميته انضباطي در مورد خاطيان در هر مقامي ( بازيكنان - مربيان و داوران ). - 3 مراقبت كامل و ايجاد انضباط توسط نيروهاي نظامي در ورزشگاهها و جلوگيري از هرگونه تحرك ناسالم ورزشي. - 4 آموزش بهينه مقررات و قوانين وضع شده و رعايت آن توسط بازيكنان و مربيان و سرپرستان تيمها. - 5 انتخاب بهترين و قاطع ترين داوران ميدان و توجه خاص ناظران بر عملكرد قاضيان. - 6 پرهيز از هرگونه بزرگ نمايي مطبوعاتي (آگرانديسمان مطبوعاتي ) توسط اربابان جرايد و قلمزنان ورزشي در مورد عده اي بازيكن مطرح و تيمهاي بزرگ. محمد ميرزايي علويجه منابع مورد استفاده: - 1 رفتارهاي بهنجار و نابهنجار - دكتر شكوه نوابي نژاد - چاپ ميعاد - 2 روزنامه همشهري - سرويس ورزشي - سه شنبه 18 آبان 1378 - 3 اصول روانشناسي عمومي - دكتر سيروس عظيمي - چاپ دهخدا