Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781201-47405S1

Date of Document: 2000-02-20

قلقلك، پوزخندي عاجزانه! براستي چرا قلقلك وحشتناك، ولي در عين حال؟ زيباست روشهاي جديدي جهت توجيه رفتار عجيب انسانها وجود دارد روزگاري جادوگرها و عفريت ها، جهت عصباني كردن احشام داخل اصطبلها، آنها را قلقلك مي دادند. عموم مردم بر اين عقيده هستند كه هنگامي كه عاشق و معشوق يكديگر را قلقلك مي دهند، شور و هيجان و علاقه عميقي بين آنها ايجاد مي گردد. از طرف ديگر، شهروندان معتقدند كه نوزادان شيرخوار را نمي بايستي قلقلك داد، در غير اين صورت در آينده دچار لكنت زبان خواهند شد. به سختي مي توان رفتاري منحصربه فرد همچون رفتار انسان در هنگام قلقلك را يافت. چگونه مي توان توجيه كرد كه شخص در هنگام قلقلك هم آزار ببيند و هم تا حد مرگ؟ بخندد و براساس كدامين دليل، شخص توانايي قلقلك دادن خود را ؟ ندارد و در نهايت اين كه، در پس اين خنده هاي مازوخيسمي، چه دليل زيست شناختي نهفته؟ است مدتي است كه محققان ردپاي مخفي اين دليل را يافته اند. با ساخت ماشين قلقلك دهنده ويژه اي، افراد مورد آزمايش، تحريك مي شوند و با كمك اين وسيله، حركات پيشاني و مدت شادي شخص آزمايش و اندازه گيري مي شود تا اين معما حل شود. آقاي روبرت پرووين روانشناس دانشگاه ماريلند مي گويد: احساس قلقلك در ابتدا از تماس شي ء خارجي بر روي بدن بوجود مي آيد. محققان از عنكبوتهاي پشمالو و عقربهاي سمي، جهت آزمايش استفاده مي كنند. هنگامي كه عنكبوتها تا بالاي گردن نوزاد بالا مي روند، نوزاد براي نجات زندگي اش به سرعت آنها را كنار مي زند. محققان اثر ملايم حركت بندپايان را كه باعث خنده مي شود، قلقلك سطحي نامگذاري كرده اند، براي بوجود آمدن قلقلكهاي قويتر، نياز به تحريك هاي قويتري نيز هست. براي قلقلك دادن، بسيار مناسب است كه انگشت اشاره خود را به اطراف بدن با حالت سوراخ كنندگي تماس دهيم. عكس العمل به سرعت برق، نتيجه آن خواهد در بود اين لحظه، شخص قلقلك شونده، به سرعت به خود مي پيچد و احساس مي كند كه دل و روده اش از گلويش بيرون مي ريزند و آب دهانش جاري مي شود. به تازگي دانشمندان بريتانيايي كشف كرده اند كه اين حالت، يك نوع حالت واكنشي بدن است و همچنين دريافته اند كه چرا قلقلك دادن شخص توسط خود غيرممكن است. اين دانشمندان افرادي را بر روي تخت آزمايش خواباندند و با كمك اسفنج كوچكي، كف دستهاي آنها را تحريك كرده و حركات پيشاني آنها را در نتيجه اين تحريك مورد بررسي قرار دادند. همانگونه كه انتظار مي رفت افراد مورد آزمايش بي صدا مي خنديدند. در اين لحظه، سلولهاي مغز تحريك شده و به حركت افتاده بودند. افراد قلقلك شونده، شروع به تحريك و قلقلك دادن خويش كردند، ولي آب دهان آنها ابدا جاري نگرديد. مخچه، كنترل بدن را به عهده دارد و به آن دستور مي دهد. متخصص اعصاب آقاي لوندونر، بر اين عقيده است كه تحريكات در اثر ابدا قلقلك، غيرمنتظره نمي باشد. اما بسياري از دانشمندان اين روشهاي واكنشي را جهت كشف راز قلقلك غيرمفيد مي دانند. آنها به اجراي اصلي بوجود آمدن اين حالت مي انديشند. آقاي پرووين محقق قلقلك بر اين عقيده است كه اولين رفتاري كه مادر و فرزند را با يكديگر پيوند مي دهد، قلقلك است كه آن نيز بخشي از عشق فيزيكي است. متخصص خنده آقاي پرووين جهت تاييد نظريه قلقلك گروهي، از طريق تلاش براي خنداندن شامپانزه ها كه جهت تحقيق خنده هاي از روي شادي (با صداي خاص ) صورت مي گيرد، وارد عمل مي شود. آقاي پرووين گزارش مي دهد كه ميمونها بسيار مستعد خنده و قلقلك هستند. به وسيله شكلهاي مختلف بازي از جمله شكار كردن و كشتي رفتار اجتماعي ميمونها در هنگام قلقلك مورد بررسي قرار مي گيرد. مردم تقريبا هميشه از طريق همسر، دوستان و يا خويشاوندان قلقلك داده روانشناسان مي شوند به اين نتيجه دست يافته اند كه شخص، آن كسي را كه دوست دارد، قلقلك مي دهد. آقاي پرووين با همه بررسيهايي كه انجام داد، تلاش كرد كه نظريه خود را به اثبات برسانددرصد 700 افراد مورد سئوال واقع شده اين موضوع را تاييد كردند كه هنگامي كه كسي آنها را قلقلك مي دهد، قصد ابراز علاقه و تمايل را دارد و 64 درصد افراد بيان داشتند كه اغلب قلقلكها ناخوشايند هستند و نيمي از سئوال شوندگان نيز بيان داشتند كه قلقلك دادن به هدف عصباني كردن ديگران صورت مي پذيرد. اين مورد، محققان را سردرگم كرده است كه اگر چه قلقلك موجب خنده هاي شادي آميز مي گردد، ولي گروههايي از كودكان وجود دارند كه همبازيهايشان را با جملاتي كه جهت قلقلك دادن صورت مي دهند، شكنجه و آزار مي دهند. در قرون وسطي ماهيچه ها و قسمتهاي قلقلك پذير بدن، جهت شكنجه افراد مورد استفاده قرار مي گرفت. بر روي پاها نمك مي پاشيدند و بزي را جهت ليسيدن آن به پاي آغشته به نمك نزديك مي كردند. به اين ترتيب، برخي از آن بداقبالان تا حد مرگ مي خنديدند. خانم كريستينا، روانشناس دانشگاه كاليفرنيا در سن دياگو مي گويد: بسياري از مردم بسيار علاقه مند هستند كه كسي آنها را قلقلك بدهد. آنها با كشف راز قلقلك مخالف هستند. آقاي هاريس مي گويد: قلقلك ممكن است موجب رنجش گردد و من متنفر هستم كه كسي مرا قلقلك دهد. خانم كريستينا معتقد است كه احساس مقاومت در برابر قلقلك مي تواند به عنوان يك برنامه ورزشي جديد جهت مبارزه تن به تن و يا مبارزه با حيوانات وحشي و يا خون آشامان مورد استفاده قرار گيرد و قسمتهايي از بدن كه به قلقلك حساس هستند همان قسمتهاي آسيبپذير بدن هستند. هاريس مي گويد كه احساس ناخوشايند در هنگام قلقلك خود دليلي است كه بچه هاي جسور و شجاع براي دفاع از خود برمي گزينند و از آنجايي كه بچه ها در هنگام مورد قلقلك واقع شدن از روي لذت مي خندند، والدين آنها را ترغيب مي نمايد كه آنها را بيشتر قلقلك بدهند كه اين خود، موجب تاثير آموزشي مفيد خواهند بود. با توجه به توضيحاتي كه در مورد تمرينات جنگ تن به تن در دوران طفوليت و كودكي بيان گرديد، به اين نتيجه دست مي يابيم كه از آنجا كه مردان در جنگهاي تن به تن، نسبت به زنان قويتر هستند پس نسبت به قلقلك نيز حساسترند. آقاي روبرت فورمان روانشناس دانشگاه بيان اوكلاهاما، مي دارد كه با عنايت به تعداد نسخه هايي كه در مورد پوست و تحريك پذيري و حساسيت نسبت به قلقلك تجويز گرديده است، اين احساس در بين همه مردم تقريبا يكسان است. براي روح حساسي كه به امر قلقلك و پوزخنده عاجزانه مي انديشد، قدرت اراده اهميت ويژه اي مي يابد. منبع: /اشپيگل ترجمه: مهدي معروف خاني