Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781130-47390S5

Date of Document: 2000-02-19

آيا هپاتيت آ يك بيماري؟ خطرناك است روش هاي انتقال هپاتيت آ عبارتند از: مصرف آب، شير يا مواد غذايي آلوده، خصوصا مصرف ماهي و صدف نپخته از آبهاي آلوده گوشت خام، سالاد، بستني ميوه ها، كبد كبد كارخانه شيميايي بدن است و صدها عمل پيچيده را كه براي ادامه زندگي، ارزش حياتي دارند، انجام مي دهد. اين اعمال عبارتند از: * تبديل غذاها به تركيبات شيميايي مورد نياز براي رشد و زندگي * توليد سريع انرژي در مواقع مورد نياز * ساختن پروتئين هاي جديد در بدن * پيشگيري از كمبود انرژي در بدن با ذخيره سازي قندها، ويتامينها و املاح معدني * شركت در فرايند هضم (گوارش ) با توليد صفرا * هضم چربيها * خنثي سازي و تخريب سموم * كنترل توليد كلسترول * حفظ تعادل هورموني * ذخيره سازي آهن در سراسر زندگي * كمك به افزايش مقاومت بدن در برابر عفونتها با توليد عوامل ايمن كننده * بازسازي بافتهاي خود هپاتيت؟ چيست هپاتيت به معني التهاب كبد است و ويروسها شايع ترين علت آن هستند. گرچه، علل غير ويروسي ديگري نيز وجود دارند، مانند مصرف زياد الكل، عوارض جانبي بعضي از داروها و مواد شيميايي و يك بيماري كه هپاتيت مزمن فعال خودايمن ناميده مي شود و ناشي از عملكرد بد سيستم ايمني است و موجب حمله به كبد مي شود. شيوع فزاينده هپاتيت ويروسي، يكي از مسائل بهداشت عمومي است كه بيش از پيش اهميت پيدا مي كند. اگرچه ميزان مرگ و مير، در اين عارضه كم است، ولي اهميت آن به دليل سادگي انتقال، حالت ناخوشي و زمان طولاني غيبت از مدرسه يا محل كار است. تاكنون انواع مختلفي از هپاتيتهاي ويروسي شناخته شده اند، از جمله هپاتيت جي اي، دي، سي، ب، آ.، تفاوت عمده بين ويروسها، در نحوه انتشار و تاثير آنها بر سلامتي افراد است. هپاتيت، به طور معمول به دو فرم حاد و مزمن تقسيم مي شود; هپاتيت حاد، يك بيماري شديد و كوتاه مدت است كه كمتر از ماه 6 طول مي كشد و در نهايت با صدمه كبدي به طور كامل بهبود مي يابد. هپاتيت مزمن بيش از 6 ماه ادامه مي يابد و در اين فرم گاهي علايم وجود دارد و گاه خاموش است. هپاتيت آ چگونه منتشر؟ مي شود هپاتيت آ، كه قبلا هپاتيت عفوني نيز ناميده مي شده است، فقط به صورت حاد ديده مي شود و هرگز مزمن نمي شود و ابتلاء به آن، از طريق خوردن آب يا مواد غذايي آلوده به ويروس است. روش هاي انتقال هپاتيت آ عبارتند از: مصرف آب، شير يا مواد غذايي آلوده، خصوصا مصرف ماهي و صدف نپخته از آبهاي آلوده، گوشت خام، سالاد، بستني ميوه ها.، آلودگي دستها و ظروف آشپزي، از منابع عفونت هستند. همچنين، بيماري ممكن است از طريق تماس نزديك با افراد آلوده نيز انتقال يابد. ويروس به دليل پايين بودن بهداشت شخصي يا عمومي، گسترش مي يابد. هپاتيت آ، به سرعت در كشورها گسترش پيدا مي كند و شيوع آن در شيرخوارگاهها ( مهدكودك ها ) و مدارسي كه بچه هاي آن، هنوز اصول استفاده از توالت را ياد نگرفته اند، زياد است. بچه هاي آلوده ممكن است بيماري را به بزرگسالاني كه از آنها مراقبت مي كنند، منتقل نمايند. امكان ابتلا، از طريق تزريق خون يا فرآورده هاي خوني بسيار نادر است و لذا افرادي كه در معرض خطر اين نوع ابتلا قرار دارند (مانند افراد هموفيلي ) با، تزريق واكسن محافظت مي شوند. از آنجايي كه قبل از شروع تظاهرات باليني، مدفوع بيماران آلوده است، بنابر اين اعضاي خانواده بيشتر در معرض خطر قرار دارند. بيشترين مقدار دفع ويروس قبل از بروز يرقان رخ مي دهد، زماني كه يرقان و سير بيماري ظاهر مي شوند، آلودگي بيمار كمتر مي شود. بنابر اين ممكن است، قبل از تشخيص بيماري، فرد، بيماري را به ديگران انتقال بدهد. افرادي كه با حيوانات آلوده به هپاتيت آ، در تماسند نيز در معرض خطر آلودگي بيشتري قرار دارند. ميزان شيوع هپاتيت آ چقدر؟ است هپاتيت آ، در كشورهايي كه از نظر اقدامات بهداشتي و استانداردهاي آب آشاميدني در سطح پايين تري قرار دارند، شايعتر است. مانند: جنوب و شرق اروپا، افريقا، خاورميانه و خاور دور. همچنين، بيماري در فصول پاييز و در اوايل زمستان بيشتر ديده مي شود شيوع بيماري در كشور ما نيز زياد است و بيشتر در سنين كودكي به آن مبتلا مي شوند. علايم هپاتيت آ؟ چيست در بعضي افراد ممكن است اصلا علايمي وجود نداشته باشد، در حالي كه در بعضي ديگر، بيماري به شدت پيشرفت مي كند. * دوره نهفتگي اين بيماري 2 تا 6 هفته است و سپس علايم پيشرفت مي كنند. بي اشتهايي از نشانه هاي ابتدايي و اكثرا شديد است. ساير نشانه ها شامل سردرد، تب، تهوع، استفراغ، اسهال و درد شكم، سوزش سردل و نفخ شكم هستند. زردي به راحتي قابل تشخيص است، زيرا پوست و سفيدي چشم ها زرد مي شوند، ادرار تيره و مدفوع رنگ پريده (زرد كم رنگ ) مي شود. تقريبا همه بيماران مبتلا به هپاتيت آ، پس از چند هفته بهبود مي يابند و غالبا پذيرش بيمار در بيمارستان لزومي ولي ندارد خستگي، ضعف و ناتواني در بعضي افراد ماهها باقي مي ماند. در تعداد كمي از افراد، ممكن است بيماري شديدتر و طولاني تر باشد، ولي به هر حال بهبودي حاصل مي شود. اگر چه آسيب كبدي براي مدت طولاني باقي نمي ماند، ولي در بعضي افراد، ممكن است تستهاي كبدي تا چند ماه پس از بيماري غير طبيعي باشند. شدت بيماري، در سنين بالا بيشتر است و خطر كم مرگ در مرحله حاد بويژه در سنين بالاي 60 سال وجود دارد. در كودكان و خردسالان، عفونت ممكن است خفيف باشد و يا حتي بدون آن كه بروز كند، برطرف شود. در موارد بسيار نادري، هپاتيت آ، به سمت هپاتيت برق آسا و از بين رفتن بافت كبد پيشرفت مي كند و در آخر باعث سيروز كبد و مرگ بيمار مي شود. افراد مبتلا به هپاتيت آ، پس از بهبودي در تمام زندگي ايمن خواهند بود، ولي اين مصونيت فقط به همين بيماري محدود مي شود و در برابر انواع ديگر هپاتيت هاي ويروسي، ايمني حاصل نخواهد شد. آيا درماني براي آ هپاتيت وجود؟ دارد مانند بيشتر بيماريهاي ويروسي، درمان اختصاصي وجود ندارد و براي بيماران استراحت، تغذيه مناسب و مصرف مايعات كافي، مهم است. استراحت و اجتناب از فعاليت جسمي شديد، در طول مرحله حاد عفونت، مخصوصا زماني كه يرقان و ناراحتي هاي شكمي وجود دارد و تستهاي كبدي غير طبيعي هستند، اهميت دارد. زماني كه بيمار شروع به بهتر شدن مي كند، افزايش تدريجي فعاليت باعث تسريع بهبودي بيمار مي شود، به شرطي كه بيمار بعد ازهربار فعاليت، به استراحت بپردازد و خود را خسته نكند و از انجام فعاليت سنگين خودداري نمايد. در مرحله بي اشتهايي، بايد وعده هاي مختصر غذا در فواصل كوتاه مصرف شود. هضم غذاي سبك آسانتر است، ولي دليلي براي حذف چربي از رژيم غذايي وجود ندارد. از مصرف الكل بايد خودداري شود، براي مقابله با كاهش وزن و دوران نقاهت طولاني، بايستي دريافت مواد غذايي در بهترين شكل ممكن ادامه پيدا كند. در طي مرحله يرقان بيماري، پيدايش رنگدانه هاي صفراوي در پوست، ممكن است خارش شديدي را ايجاد كند. در اين مواقع مي توان براي رفع آن، از يك دوره كوتاه رژيم هاي غذايي و دارويي استفاده كرد. اقدامات زير در كنترل خارش مفيد هستند: * استفاده از لباسهاي سرد، سبك و راحت و اجتناب از لباسها يا پتوهاي پشمي. * استفاده از بستر نرم، خشك و پاكيزه و استفاده از وان آبگرم. * استفاده از كرم هاي نرم كننده. * اجتناب از فعاليتهايي كه منجر به تعريق شده و دماي بدن را افزايش مي دهند. * سرد نگه داشتن محيط. * مصرف آنتي هيستامينها، درصورت تجويز. * انجام فعاليتهايي كه حواس بيمار را از خارش به خود مشغول مي دارند مانند مطالعه و استفاده از تلويزيون و راديو. بيماران بايد تغييراتي را كه نشانه بدتر شدن وضعيت آنهاست، شناسايي نمايند و به محض پيدايش اين تغييرات فورا آنها را به پزشك اطلاع دهند. اين تغييرات شامل افزايش خستگي، تهوع و استفراغ كنترل نشده، بروز خونريزي، تشديد ناراحتي در ربع فوقاني راست شكم و احتباس آب در بدن هستند. بهبودي كامل، ممكن است، چندين ماه و يا بيشتر طول بكشد و بيماران بايستي تا برگشت به حال طبيعي، به طور مرتب مورد ارزيابي مطالعات خوني قرار بگيرند. قرنطينه مورد نياز منافاتي با برخوردها و ملاقاتهاي اجتماعي ندارد. آيا هپاتيت آ قابل پيشگيري؟ است هپاتيت آ به وسيله واكسيناسيون قابل پيشگيري است. ايمني حاصل از واكسيناسيون به مدت 10 سال ادامه مي يابد همه افراد نياز به واكسيناسيون ندارند. بعضي از افراد ممكن است به علت تماس قبلي با عامل بيماري، در بدنشان آنتي بادي عليه هپاتيت آ داشته باشند، درحالي كه از وجود آنها آگاه نيستند. اين آنتي باديها با آزمايش خون قابل اندازه گيري هستند. اخيرا واكسن، تركيبي هپاتيت آ و ب توليد شده است. در صورتي كه اين واكسن براي فرد مناسبتر باشد، پزشك آن را تجويز خواهد كرد. ايمني كوتاه مدت با تزريق ايمونوگلوبولين، براي افرادي توصيه مي شود كه در تماس نزديك با فرد مبتلا به هپاتيت آ، هستند و يا به مناطق آلوده سفر مي كنند. اين روش نوعي مصونيت غيرفعال به مدت 3 تا 6 ماه ايجاد خواهد كرد. در مورد استفاده از ايمونوگلوبولين انساني در افرادي كه دچار ادم عروقي، كهير يا ساير واكنش هاي آلرژيك شده اند، بايستي جوانب احتياط رعايت شود. رعايت موارد زير خطر ابتلا به هپاتيت آ را كم مي كند: * پرهيز از مصرف ماهي و صدف خام يا نيمه پخته، سالاد و سبزيجات خام، آب آشاميدني غيربهداشتي، بستني آلوده و شير پاستوريزه نشده در كشورهايي كه خطر آلودگي زيادي دارند. * بهداشت شخصي خوب، شستن دقيق دستها (بعداز اجابت مزاج و قبل از خوردن غذا ). * رعايت اصول بهداشت محيط، منابع آب و غذاي سالم، سيستم دفع موءثر فاضلاب. * انجام واكسيناسيون درصورت مسافرت به مناطق آلوده. * آشپزها بايد مرتب دستهاي خود را بشويند. بيماران مبتلا به هپاتيت آ، نبايد در مهمانسراها و رستورانها كار كنند. * افرادي كه در خانه هاي بهداشت كار مي كنند بايد خصوصا بعداز تعويض قنداق، دستهاي خود را بشويند. * حيواناتي را كه به تازگي از مناطق ديگر آورده اند، بايد به مدت حداقل 2 ماه جدا نمايند تا خطر ابتلا به هپاتيت آ را در مسئولين حيوانات كاهش اگر دهد امكان جداسازي حيوانات وجود نداشته باشد، بايد افراد لباسهاي محافظ پوشيده و بهداشت صحيح را رعايت كنند. * دكتر سيد موءيد علويان