Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781128-47377S3

Date of Document: 2000-02-17

جامعه شناسي مددكاري اجتماعي ما در جهاني چالش آفرين و حيرت انگيز زندگي مي كنيم. ما ياد گرفته ايم كه چگونه به كره ماه سفر كنيم، اما اغلب در به تفاهم رسيدن با كسي كه با او زندگي مي كنيم دچار مشكل مي شويم. ما در عصر فضا زندگي مي كنيم كه كارها با سرعت زياد و فشار دكمه ها صورت با مي گيرد اين وجود، ما درمي يابيم كه انسان ها هنوز مركز جهان و ارزش هاي آن هستند. اگر چه صخره ها، ستارگان و سياره ها مهم اند، اما انسان ها از اهميت بيشتري برخوردارند. انسان ها همان گونه كه در كنار هم به زندگي با يكديگر مي پردازند، مشكلات ناشي از روابط و تعامل هاي بين آنها بروز مي كند. مسائل شخصي خانوادگي و اجتماعي همواره در افق زندگي روزمره ظاهر اين مي گردند مسائل عبارتند از مصرف مواد مخدر، بي خانماني، جرائم، بزهكاري، بيماري هاي رواني، خودكشي، افت تحصيلي، ايدز و تعداد زيادي از مسايل ديگر كه به نوبه خود مطرح مي شوند. در اين جهان كه با عدم قطعيت زيادي توام است، مسايل شخصي، اجتماعي و خانوادگي به گونه بي سابقه اي بروز نموده است. مشكلات عاطفي و هيجاني شيوع فراوان يافته است، خودكشي جوانان در حال افزايش است، چنين مي نمايد كه نقصاني در روابط معني دار انساني پديد آمده است از اين رو، مردم بايد يكديگر را دوست داشته باشند و به يكديگر كمك نمايند. وقتي كه مشكلات جدي و شديدي در روابط انساني بروز مي نمايد، سئوالي كه فورا مطرح مي شود اين است كه آيا مي توانيم در اين زمينه كمكي؟ بنمائيم پاسخ معمولا مثبت بسياري است از حرفه ها كه يكي از آنها مددكاري اجتماعي است، مايل و علاقه مند به كمك در اين زمينه هستند. مددكاري اجتماعي؟ چيست و چه نقشي را در عصر ماهواره ها ( sattelites) ايفا مي كنند. مددكاري برپايه سه اصل، استوار است، نخست اين كه، فرد داراي اهميت است، دوم اين كه، مسائل شخصي، خانوادگي و اجتماعي نتيجه تعامل با ديگران است، سوم اين كه، چه كارهائي را براي تخفيف اين گونه مسائل و پربار نمودن زندگي فرد بايد انجام داد. تعريف متداول مددكاري اجتماعي را مي توان به عنوان هنر و حرفه اي تلقي كرد كه به افراد براي حل مسائل شخصي، گروهي (به ويژه خانوادگي ) و اجتماعي آنها كمك مي كند و از طريق فعاليت مددكاري اجتماعي كه شامل مددكاري فردي، مددكاري گروهي، سازمان اجتماعي، مديريت و تحقيق است در پي دست يابي به روابط رضايت بخش فردي گروهي و اجتماعي است، مددكاري اجتماعي عمدتا بر كاهش مشكلات در روابط انساني و شكوفا ساختن زندگي از طريق بهبود و اصلاح تعامل اجتماعي، تاكيد مي نمايد. قدر مسلم اين است كه تاكيد عمده مددكاري اجتماعي بر كمك به مردم براي بهبود اصلاح عملكرد اجتماعي و توانايي شان براي تعامل و برقراري رابطه با ديگران است. افزون بر اين، مددكاري اجتماعي گاه به افراد براي حل و فصل مسائل فردي و اجتماعي شان كمك مي كند. مددكاري اجتماعي هنري است كه مستلزم مهارتهاي زيادي براي درك و فهم مردم و كمك بدانان براي كمك به خودشان است. ويژگي هاي متمايز مددكاري اجتماعي با ملاحظه ويژگي هاي مددكاري اجتماعي مي توان ميزان درك و فهم نسبت به آن را افزايش داد. كه اين ويژگي ها به شرح ذيل است. - 1 تاكيد بر كليت و تماميت فرد - كه عوامل فردي و محيطي رفتار رادر برمي گيرد، بنابراين، مددكاري اجتماعي بر فرد تام در محيط تام تاكيد مي كند. - 2 تاكيد بر اهميت خانواده در تعديل و تاثيري كه بر رفتار دارد. مددكاران اجتماعي مي كوشند اصول حاكم بر تعامل در خانواده را دريابند و بر روي خانواده به عنوان واحد اصلي جهت اصلاح و بهبود عملكرد اجتماعي افراد، كار كنند و اين را مشخص سازند كه اكثر مسايل اجتماعي در روابط نارسا و نامتوازن خانوادگي نهفته است، اغلب خانواده را در مددكاري اجتماعي به عنوان يك مورد در نظر مي گيرند. اگر چه خانواده امروزين در حال تغيير است و شكل نويني از زناشويي و زندگي خانوادگي ظهور يافته است و با اين حال خانواده هنوز هم اصلي ترين نهاد اجتماعي است و از همين رو، خانواده عامل اصلي و كانوني در مددكاري اجتماعي محسوب مي شود. - 3 به كارگيري منابع اجتماعي در كمك به مردم در جهت حل مسائل شان بسيار مهم مددكاران است اجتماعي از دانش جامعي نسبت به منابع اجتماعي برخوردارند و مي توانند از آن براي برآوردن و رفع نيازهاي مددجويان خود استفاده كنند. افزون بر اين، مددكاران اجتماعي كمك هاي مهمي به اجتماع بزرگتر مي نمايند. و مهارتهاي خود در برنامه ريزي و سازماندهي و كمك به سازمان ها و كارگزاران اجتماعي دولتي و خصوصي به كار مي گيرند تا از تاثير بيشتري برخوردار باشند. - 4 از فرايند نظارت براي ارائه راهنمايي و هدايت مددكاران اجتماعي بي تجربه و رشد پيوسته تجربيات استفاده مي شود. مددكاري اجتماعي در مطالعات آكادميك و در عمل، زمينه نظارت را فراهم مي آورد به وسيله تربيت و آموزش كاركنان ورزيده و فرهيخته و حرفه اي براي كمك به مددكار تلاش مي شود تارشد حرفه اي او افزايش يابد و به درك و مهارت فزاينده دست سرپرست يابد و ناظر به طور منظم دسترسي پذير است تا به مددكار براي انجام بهتر شغل خود كمك نمايد و ميزان شناخت و مهارت هاي وي در زمينه مددكاري و كمك به مردم را افزايش دهد. اين فرايند از اهميت خاصي برخوردار است. زيرا مددكاران اجتماعي كه خود ابزاري براي كمك به افراد داراي مشكل به شمار مي روند نياز به اين دارند كه از نظر حرفه اي رشد نمايند و دانش ها و مهارت هاي تازه كسب نمايند. الگوهاي نظارت همواره دستخوش تغيير مي گردند، چرا كه آنها نسبت به گذشته از ميزان انعطاف بيشتري برخوردارند. روند كلي بيشتر به سوي خود - جهت يابي است و روابط كمتر رسمي بين نظارت كننده و نظارت شونده نظارت است مشاركتي، خود نظارتي و نظارت همالان به گونه گسترده اي مورد استفاده قرار مي گيرد. - 5 مددكاري اجتماعي داراي يك برنامه آموزشي منحصربفرد است كه فعاليت در كلاس و تجربه كاري در ميدان عمل را دربرمي گيرد كه اين دو رابطه تنگاتنگي با يكديگر دارند و مددكاري فردي يك رابطه نزديك و چهره به چهره است كه عمدتا بر پايه رابطه فرد با فرد استوار در است كار گروهي، مردم و مسائل و مشكلات آنها مورد نظر از است كار گروهي به عنوان ابزاري براي ايجاد تغييرات مطلوب در افراد دچار مشكل، استفاده مي شود. - 6 رابطه اجتماعي كليد فرايند مددكاري اجتماعي است هر چيزي كه بخشي از يك مصاحبه باشد براي مددكاري اجتماعي مهم است. روابط و احساسات ميان مددكار و مددجو به گونه اي خاص داراي اهميت است. - 7 مددكاري اجتماعي تاكيد زيادي بر فهم و درك مردم دارد مددكاري اجتماعي به گونه اي خاص علاقه مند به اين است كه مددجويان چگونه احساسي درباره خود و رابطه شان با ديگران دارند. مددكاران اجتماعي از دانش قابل ملاحظه اي در زمينه دانش پايه و مفاهيم روانپزشكي و روانشناسي پويا برخوردارند كه در بررسي رفتار انسان به آنان كمك مي نمايد. - 8 مددكاري اجتماعي بر آن است كه مسائل اجتماعي و رفتار انساني تا اندازه زيادي برخاسته از سرشت نهادهاي اجتماعي است و براي درك و فهم اين مسائل رفتارها، درك و فهم نهادهاي بشري امري ضروري است. - 9 مشكلات اجتماعي را از طريق كار روي شخصيت افراد و يا تغيير نهادهاي اجتماعي مي توان كاهش داد. به عنوان مثال، به پسري كه داراي رفتار بزهكارانه است از طريق درمان فردي مي توان كمك كرد. از سوي ديگر، مددكاري اجتماعي بر آن است كه از طريق تغيير در نهادهاي سياسي و اقتصادي شايد بتوان از هزاران فعاليت بزهكارانه جلوگيري به عمل آورد. - 10 هدف اصلي مددكاران اجتماعي كمك به مددجويان است تا آنها به خود كمك نمايند يا كمك به يك اجتماع است تا آنها به توانايي كمك به خود دست يابند. - 11 از آنجا كه مددكاران اجتماعي به طور سنتي به ارائه خدمات و درمان براي افراد و خانواده ها مي پردازند، در طي دو دهه گذشته، پيشگيري بيشترين توجه را به خود معطوف داشته است. - 12 مددكار اجتماعي به گونه اي موءثر به گسترش و كاربرد رهيافت گروهي مي پردازد و سعي در هماهنگ نمودن فعاليت ها و خدمات دارد. جامعه شناسي و مددكاري اجتماعي سئوال اين است كه جامعه شناسي و مددكاري اجتماعي چگونه با يكديگر ارتباط؟ مي يابند قدر مسلم اين است كه به رغم مشتركاتي كه اين دو با يكديگر دارند، از بسياري جهات داراي تفاوت هستند، جامعه شناسي و مددكاري اجتماعي، هر دو، به مردم، تعامل هاي آنان و فهم اين تعامل ها علاقه دارند. جامعه شناسي به طور اخص علاقه به درك اين دارد كه چرا انسان ها به تعامل با يكديگر مي پردازند. اما مددكاري اجتماعي به طور اخص در پي آن است كه به مردم كمك نمايد تا مشكلات خود را حل كنند و عملكرد اجتماعي خويش را بهبود بخشند. در حالي كه جامعه شناس بيشتر وقت خود را صرف مطالعه و استنتاج از واقعيات مي كند، مددكار اجتماعي مي كوشد تا به درك مددجو يا اجتماع نايل آيد و بدين گونه به درمان آنها بپردازد و به حل مسائل و تغيير نهادها كمك نمايد تا به سازگاري بهتري نايل آيند. روانشناسي و مددكاري اجتماعي روانشناس و مددكار اجتماعي، بويژه در درمان باليني و مجموعه هاي مربوط به آن، اغلب اعضاي يك گروه حرفه اي را تشكيل مي دهند. از اين رو، براي بسياري از افراد در مورد تشابهات و تفاوت هاي اين دو سئوال پيش مي آيد. روانشناس و مددكار اجتماعي هر دو بر روي زمينه هاي مشتركي فعاليت مي كنند. هر دو به بررسي فعاليت مردم و بويژه، الگوهاي تعامل آنها، علاقه دارند، با اين حال، روانشناس عمدتا بر رفتار فرد و مددكار اجتماعي بر عملكرد اجتماعي تاكيد مي نهد و هر دو به كنكاش پيرامون فرايندهاي انديشيدن و احساسات افراد مي پردازند و در مورد تفاوت هاي اين دو مي توان گفت كه روانشناسان در حوزه اي كه كاملا متعلق به خودشان است، يعني به آزمون و سنجش مي پردازند. همچنين، آنان عوامل زيستي و اجتماعي مرتبط با رفتار فرد را مطالعه مي كنند. از سوي ديگر، برخي از روانشناسان، به ويژه روانشناسان باليني از مرحله مطالعه و كار فراتر مي روند و مستقيما در فرايند عمل وارد اگر مي شوند چه اين فعاليت ها گاه با مددكاري اجتماعي تداخل مي يابند، اما هنگامي كه در كليت مورد ملاحظه قرار مي گيرند. آنچه را كه بر آن تاكيد و تمركز دارند، متفاوت به نظر مي رسد. كار روانشناسان بر روي افراد بر يك مبناي عميق تر صورت مي گيرد و گاه حالت روان درماني مي يابد، برعكس، مددكار اجتماعي به طور اخص به عملكرد اجتماعي و روابط مددجويان علاقه دارند و از منابع اجتماعي براي حل و فصل مسائل شخصي و اجتماعي استفاده مي كنند. مشاوره و مددكاري اجتماعي برخي از افراد نقش و كاركردهاي مشاوران را با مددكاران اجتماعي در هم مي آميزند، مشاوران نيز به انواعي تقسيم مي شوند- 1 مشاور مدرسه - 2 مشاور ازدواج - 3 مشاور توانبخشي. مشاور مدرسه عمدتا در زمينه روانشناسي تربيتي آموزش يافته وي است معمولا در دوره كوتاه مدت بر روي دانش آموزان كار مي كند و به طور اخص به آنان در زمينه هاي انتخاب شغل و مسائل درسي و آموزشي كمك مي نمايد. مشاور مدرسه با مددكار اجتماعي داراي بيشترين وجوه اشتراكي است، اما مددكار اجتماعي گرايش به كار عميق تر و طولاني تر بر روي مددجو دارد و بر كار بر روي منظومه خانواده و به كارگيري منابع اجتماعي تاكيد مي نمايد. مشاور ازدواج ممكن است در چندين حوزه گوناگون مطالعه آموزش يافته باشد كه تنها يكي از آنها مددكاري اجتماعي است كه اين امر مستلزم آن است كه مشاور داراي تجربيات باليني تحت نظارت نيز به باشد يك معنا مي توان گفت كه مددكاري اجتماعي بخشي از مشاوره ازدواج است. مشاور توانبخشي معمولا در زمينه روانشناسي تربيتي آموزش يافته است. مشاور توانبخشي معمولا در زمينه به كارگيري تست ها مهارت دارد و بر فرد و مسائل توانبخشي حرفه اي تاكيد مي نهد. ترجمه و تلخيص: اسفنديار غفاري نسب نوشته: ماري آن