Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781128-47375S1

Date of Document: 2000-02-17

گفت وگو با خسرو سينايي كارگردان عروس آتش; فيلم برگزيده جشنواره آثار هنري ريشه در واقعيت هاي زمانه دارد درباره سينايي و عروس آتش خسرو سينايي كه با آخرين فيلمش عروس آتش سه سيمرغ بلورين هيجدهمين جشنواره بين المللي فيلم فجر را بدست آورد 59 سال سن دارد و فارغ التحصيل آكادمي هنرهاي نمايشي وين در رشته كارگرداني و فيلمنامه نويسي و فارغ التحصيل رشته تئوري موسيقي از كنسرواتوار موسيقي وين است. او از سال 1346 فعاليت سينمايي را در وزارت فرهنگ و هنر آغاز كرد و امروز انبوهي از فيلم هاي مستند را در كارنامه سينمايي خود ثبت كرده كه از آن ميان مي توان به اين فيلم ها اشاره كرد: ماهي گير - دومين سفر - آوايي كه عتيقه مي شود - شرح حال - آن سوي هياهو - بادگيرهاي ايران - حاج منصورالملكي - حسين ياوري - دو راه حل يك مشكل - نقاشي نوين ايران - ابرشهر پير - سفر به تاريخ - گيزلا - قصه كوتاه چند هزار ساله - قطره قطره آبشار و.. سينايي دو فيلم بلند مستند مرثيه گمشده و كوچه پاييز و چهار فيلم بلند داستاني زنده باد.. - هيولاي درون - يار در خانه و در كوچه هاي عشق را نيز كارگرداني كرده است. در كوچه هاي عشق كه سال 1369 ساخته شد درباره بازگشت مهاجران جنگ زده به شهر و زادگاهشان است كه رگه هايي از سينماي مستند را نيز به همراه دارد. اما از آن سال سينايي نتوانست فيلم بلند ديگري را بسازد و دوباره به سينماي مستند پناه برد تا آنكه سرانجام با عروس آتش حضور موفقيت آميزش را در سينماي داستاني اعلام كرد. اين فيلم هنوز در مرحله تدوين بود كه اولين جايزه خود را از دومين دوره پژوهش فرهنگي به خاطر تحقيق و پژوهش متن دريافت و كرد اين نخستين بار است كه متن پژوهش هاي يك فيلمنامه جايزه پژوهش فرهنگي دريافت مي كند. عروس آتش درباره سنت هاي واپس گرايانه و غيرانساني قبيله اي است، سنت هايي كه نه با مقتضيات زمانه سازگار است و نه با خصلت هاي انساني و عاطفه بشري، اما اين سنت هاي ظالمانه سال هاست كه پابرجاست و انگار نمي توان از زير بارش شانه خالي كرد. طرح مضمون عروس آتش هر چند مربوط به عشاير عرب جنوب كشور است، اما مصداق هاي ديگرش را به شكل هاي مختلف و در زمينه هاي گوناگون در همه جا مي توان يافت. عروس آتش كه گذشته از دريافت 3 سيمرغ بلورين عنوان فيلم برگزيده تماشاگران جشنواره هيجدهم را به خود اختصاص داد، در مراسم اختتاميه جشنواره براي مهمانان به نمايش درآمد. * در چند سال اخير، سينماي اجتماعي با استقبال عموم مردم روبرو شده است. اين استقبال چه تاثيري بر روند كار شما گذاشته؟ است من خودم را درگير اين مسائل نمي كنم. فيلمم را مي سازم. * فيلم كوچه پاييز هم كه هنوز به نمايش عمومي در نيامده است. در سينما تك دانشگاه، هنر و فرهنگسراي ارسباران نمايش داده شد. فيلم، فضاي خاصي دارد ومخاطب خاص و فكر كردم بدنيست به اين شكل، نمايش داده شود. بعد عده اي از دوستان گفتند چرا فيلم را در مقابل تماشاگر عمومي قرار ؟ نمي دهيد براي آن، پروانه نمايش در مجامع فرهنگي صادر شده و قرار است به زودي پروانه نمايش در سينماهاي عمومي كشور نيز صادر شود. * به گيشه اهميت؟ نمي دهيد گيشه اهميت به دارد هر حال يك وجه اساسي سينما، اقتصاد آن است. اما معتقدم وقتي فيلم ساخته مي شود، بايد به كيفيت آن فكر كرد. برخي از موضوعات نيز با مخاطب خاص ارتباط برقرار مي كند و فقط اهل آن را به سوي خود جذب مي كند. اين را هم فراموش نكنيم كه از سينما به عنوان يك وسيله ارتباط جمعي مي توانيم به شيوه هاي مختلفي استفاده كنيم. اگر هميشه به گيشه توجه داشته باشيم، نمي توانيم به ابعاد مختلف مساله بپردازيم. * در فيلم كوچه هاي عشق شما زمينه اي اجتماعي داشت. اما در فيلم كوچه پاييز شما به سوي يك مضمون خاص رفتيد. فيلم اخيرتان نيز چنين فضايي دارد... واقعيت، زمينه اصلي فيلم است. حتي تخيلي ترين فيلم ها را اگر تحقيق كنيد، مي بينيد ريشه واقعي دارد. شما به فيلم جنگ ستارگان يا داستان هاي ژول ورن دقت كنيد، درصد بالايي از آثار هنري، ريشه در واقعيت هاي زمانه دارد. به اين ترتيب من نيز در تمام فيلم هايم نسبت به مسائل اجتماعي، بي تفاوت نبودم. در كوچه هاي عشق يكي از اجتماعي ترين فيلم هايم بود. هيولاي درون و يار درخانه كه به سرگشتگي آدمهايي كه هويتشان را درجاي ديگر جست وجو مي كنند، مي پرداخت. دركوچه پاييز نيز موضوع درباره قشر خاصي از اين اجتماع است. در واقع تلاش كرده ام تا از ابزار سينما براي طرح مسايلي استفاده كنم كه جامعه كمتر براي آن وقتي براي فكر كردن مي گذارد. در فيلم زنده باد نيز حرف من اين بود كه اگر مي خواهيم جامعه اي را بسازيم، حق نداريم همديگر را نابود كنيم. عروس آتش نيز فيلمي است براساس يك معضل حاد اجتماعي، در عشاير. اين سنت قديمي وجود دارد كه دخترعمو، ملك پسر عمو است و بايد با او ازدواج كند و اگر جز اين عمل كند، از طرف عشيره به مجازات سختي مي رسد. قتل هاي ناموسي در بين اين افراد به شدت وجود دارد. * زمينه آن مستند؟ است وقتي داشتم فيلم دركوچه هاي عشق را مي ساختم با چنين مضموني روبرو شدم تا اين كه سال گذشته با مركز گسترش سينماي مستند ونيمه تجربي صحبت كردم. قرار شد پژوهشي بر اين اساس انجام بدهم. امكاني پيش آمد تا حتي با زندانياني كه به دليل قتل ناموسي محكوم به حبس در زندان شده اند، صحبت كنم و به نكات بسيار جالبي رسيدم. آنها منطق خودشان را دارند و در تقابل و اصطكاك فراوان با قانون مدني و شرعي قرار مي گيرند. فكر كردم وقتي آقاي خاتمي از گفت وگوي تمدن ها سخن مي گويد، خوب است ما نيز اين نكته را مطرح كنيم كه در داخل كشورمان نيز به اين نكته نيازمندهستيم كه با منطق هايي كه در مقابل منطق ما قرار دارد، ارتباط برقرار كنيم. محكوم كردن منطق هاي مخالف دردي را دوا نمي كند و چه بسا فاجعه آميز است. * دوم خرداد، چه تاثيري روي سينماي ايران گذاشته؟ است همين كه من امكان پيدا كردم فيلم عروس آتش را بسازم به نظر من يك اتفاق است. توسعه سينماي اجتماعي گواه روشني است. در چنين فرصتي خوب است سينما را محدود نكنيم. به تمامي مناسبات اجتماعي بپردازيم و از تمام توانايي هاي ذاتي سينما بهره ببريم. گفت وگو از: مريم شهامي