Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781127-47365S1

Date of Document: 2000-02-16

راه حل; آزادي مطبو عات و جامعه چند صدايي حبس اخبار در رسانه هاي ملي; جذب مخاطبان به راديوهاي خارجي (بخش پاياني ) برخورد با روزنامه نگاران با توجه به اين كه مطبوعات طي دو سال گذشته جايگاه مناسبي را در اطلاع رساني كشورمان به دست آورده و توانسته اند با حضور به موقع خود و آگاهي دادن سياسي تا حدودي از تاثيرات تبليغات و جذب مخاطبان به راديوهاي خارجي بكاهند، موضوع طرح اصلاح قانون مطبوعات كه در شور اول مجلس به تصويب رسيد مي تواند بر اين روند تاثير نامطلوبي بگذارد. كارشناسان معتقدند فضاي آزادي كه بر مطبوعات كشور حاكم است اگر با اجراي اين طرح محدود شود مردم با هجوم به راديوهاي خارجي فارسي زبان به اخبار و اطلاعات دست مي يابند. چنانچه بورقاني معاون سابق مطبوعات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز گفته است: درصورت تعطيلي مطبوعات مستقل بازار شايعه، اخبار نادرست و بازار راديوهاي بيگانه رونق مي گيرد كه در تعارض مستقيم با امنيت ملي است. ايرج جمشيدي نيز درباره طرح اصلاح قانون مطبوعات و تاثيرات آن مي گويد: قطار توسعه سياسي كه آقاي خاتمي با حضور مردم به حركت درآورده توقف ناپذير است و اين ترفندها موانع موقتي را ايجاد مي كند وخود موضوع به دست فراموشي سپرده نمي شود. وي اضافه مي كند، احضارهاي مكرر گردانندگان روزنامه ها به دادگاه، صدور وثيقه هاي سنگين براي آنها، بازداشت هاي قانوني و غيرقانوني، لغو امتيازها و توقيف ها نمي تواند كشور ما را از رسيدن به توسعه سياسي يا جامعه مدني بازدارد. زيرا ميل و شوق عمومي آنقدر وسيع و ميليوني است كه نمي توان مانع مطالبات مردم شد. جمشيدي در ادامه خاطر نشان مي كند: مي توان پيش بيني كرد همه اين حركات با شكست روبه رو مي شود زيرا ما در اين عصر به رسانه هاي الكترونيك (اينترنت ) ماهواره، راديو و ديگر وسايل ارتباطي مسلح هستيم كه خلا اطلاعاتي را پرخواهند كرد. لذا كساني كه مي خواهند حبس خبر كنند در محاسبات خود شوق و ذوق عمومي را در نظر نگرفته اند. وي مي افزايد: در صورت تصويب طرح پيشنهادي محافظه كاران، قوه قضائيه بايد خود را آماده كند تا دهها يا صدها روزنامه نگار را به زندان بفرستد و اين به نفع طراحان اين طرح و به نفع نظام جمهوري اسلامي كشورمان نيست. تاثيرات سياسي و اجتماعي راديوهاي خارجي در كشورهايي مانند كشور ما كه زبان آن جز زبان هاي اقليت كره زمين است، رسانه هاي سمعي و بصري به خصوص راديوها اهميت بيشتري خواهند داشت. به گفته دكتر محسنيان راد پيام اين رسانه ها به راحتي از مرزها وارد كشور مي شود و تدوين پيام شان هم خيلي ساده و آسان است. اما اين كه عملكرد راديوهاي خارجي فارسي زبان چه تاثيراتي را به دنبال خواهد داشت موضوعي است كه اين استاد دانشگاه درباره آن چنين اظهار عقيده مي كند: من با اين نظر كه راديوهاي خارجي مانند سمي هستند كه درجامعه تزريق مي شود، خيلي موافق نيستم. زيرا اين توهيني به انسان هاست كه فكر كنيم آدم ها مانند ايوان هاي خالي هستند كه منتظرند راديوهاي خارجي داخل آنها پيام بريزند. وي مي گويد: در همه كشورها راديوها به چند زبان برنامه پخش مي كنند. لذا ذات وجود آنهابحران هاي اجتماعي سنگين ايجاد نمي كند. البته اين سخن بدين معنا نيست كه فعاليت اين گونه راديوها بي تاثير است. اما بايد در نظر داشت كه در يك طرف رسانه هاي خارجي و در طرف ديگر رسانه هاي داخلي و همچنين مخاطبان هوشمند قرار دارند. دكتر محسنيان راد مي افزايد: اگر زمينه ها فراهم و مساعد باشد، گرايش مخاطبان به اين گونه راديوها حداقل براي حكومتي كه زندگي اش را از طريق رسانه هايي كه اعتبارشان را از دست داده اند مي چرخاند، پيامدهاي منفي به دنبال خواهد داشت. دكتر باوند نيز معتقد است كه تاثيرات حاصل از گرايش مخاطبان به اين راديوها با توجه به اوضاع خاص، مقطعي است. يك زمان از طريق اين راديوها به نظرات برخي گروهها واحزاب كه فعاليت آشكار ندارند آگاهي پيدا مي شود. اما در زماني كه جامعه بحراني است اين رسانه ها در تشديد بحران نقش خواهند به خصوص داشت وقتي كه در تحليل اوضاع به مبالغه گويي مي پردازند. توجيه منفي اخبار راديوهاي خارجي يكي از روش هايي كه در واكنش به راديوهاي فارسي زبان خارج از كشور در برخي از وسايل ارتباط جمعي كشورمان صورت مي گيرد، نقد و بررسي صرف اخبار اين دسته از رسانه ها در جهت توجيه منفي آنها به است عبارت ديگر پرداختن به معلول از طريق كاهش اعتبار منبع خبري به جاي بررسي علل و ريشه هاي جذب مخاطبان به پيام اين راديوها و برطرف كردن ضعفها و نارسايي ها است. مضاف بر اين كه به اعتقاد كارشناسان ارتباط اين توجيهات منفي از طرف ديگر با حركت ها و گروههاي داخلي جامعه است و از اين طريق يك ارتباط نامرئي با آنها نيز برقرار مي شود. دكتر محسنيان راد مي گويد: هنگامي كه منافع دولت ها در روابط في مابين و يا تخاصم هاي جهاني مطرح باشد، آن گاه رسانه هاي درون مرزي و برون مرزي براي بي اعتبار كردن يكديگر تلاش مي كنند كه به اصطلاح به آن جنگ رواني مي گويند، بويژه وقتي اين گونه ارتباطات به وسيله راديو و تلويزيون انجام شود كه پيامش ماندگار نيست. وي خاطر نشان مي كند: وقتي چنين وضعي پيش مي آيد رسانه هاي داخلي بايد مراقب باشند تا شرايطي فراهم نكنند كه جامعه در دام جنگ هاي رواني قرار گيرد. اما اطلاق نام بيگانه به راديوهاي خارجي كه به زبان فارسي برنامه پخش مي كنند، روش ديگري براي ايجاد يك نوع ذهنيت توام با بي اعتمادي به آنها است. در اينجا اين سئوال مطرح مي شود كه مفهوم راديوي بيگانه؟ چيست دكتر باوند در اين باره اظهار مي دارد: اصطلاح راديوي بيگانه به معناي عدم مشروعيت است. به اين مفهوم كه هم اخبار و هم كساني كه به اخبار راديوهاي خارجي فارسي زبان گوش مي كنند حسن نيت ندارند. در واژه بيگانه يك خصومت مستتر است. وي در ادامه مي افزايد: در دنياي امروز اگر انتقادات با صرف اخبار نگران كننده باشد حاكي از آن است كه يك اشكال اساسي در ساختار سياسي آن جامعه وجود دارد. اين در حالي است كه كشورهاي ديگر وحشتي از فعاليت راديوهاي برون مرزي ندارند. راه حل ها؟ كدامند بي شك براي آن كه مخاطبان به منابع داخلي اعتماد كرده و جذب آنها شوند لازم است نارسايي هاي موجود برطرف شود. دكتر باوند معتقد است: اگر اخبار سانسور نشده و در ابعاد وسيع تر منعكس شود نيازي براي كسب اطلاعات از راديوهاي خارجي نخواهد بود. ما اين نياز را در برخي از كشورهاي ديگر نمي بينيم. مثلا در كشورهاي غربي مردم اخبار را از وسايل ارتباط جمعي كشورهاي ديگر كسب نمي كنند. زيرا نياز اطلاعاتي آنها دركشورشان مرتفع مي شود. ايرج جمشيدي در اين زمينه به استقلال شبكه هاي صدا و سيما اشاره مي كند و مي گويد: براي مقابله با تاثيرات اين امواج و جذب مخاطبان به منابع خبري داخلي، تنها راه مستقل شدن صدا و سيما است و يا چه خوب است كه هر يك از شبكه هاي راديو و تلويزيوني در اختيار يك جناح و قوه قرار داده شودتا اين رسانه ملي مانند روزنامه هاي مختلف بتواند به نيازهاي مخاطبان خود پاسخ در دهد غير اين صورت داشتن 6 شبكه كه همه يك صدا را منعكس كنند جذابيت و انگيزه اي براي شنوندگان ايجاد نمي كند. وي اضافه مي كند: با توجه به اين كه پذيرفته ايم ايران يك جامعه متنوع و متكثر است لذا بايد بلندگوهاي متنوع و متكثر نيز در آن وجود داشته باشد. فرحناز هاشمي