Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781119-47281S1

Date of Document: 2000-02-08

كارشناسان بيابان زدايي: پيشروي كويردراستان اصفهان جدي است * هر هكتار از جنگل سالانه حدود يكهزار مترمكعب از گازهاي مخرب و آلودگي هاي موجود در هواي زيست محيطي مردم را تصفيه و با جذب كردن و انجام عمل فتوسنتزاكسيژن را به طبيعت بازمي گرداند. مشكل پيشروي كوير در ايران و بويژه استان اصفهان، زنگ خطري است كه همواره عرصه هاي طبيعي و زيست محيطي انسان را در معرض تهديد قرارمي دهد. كارشناسان منابع طبيعي استان اصفهان همواره درباره پيشروي بيابان وكوير به سمت عرصه هاي طبيعي و خطرهاي ناشي از اين پيشروي هشدار مي دهند. اين هشدار بدان معنا است كه تاكنون گام اساسي در جهت مقابله با اين خطربرداشته نشده است. جلوگيري از پيشروي كوير آن هم به روش سنتي نه تنها راه حل ممكن از سوي كارشناسان تلقي نمي شود بلكه متخصصان اين نكته را هم متذكر شده اند كه نداشتن آمار و ارقام بهنگام و به روز از وضعيت كوير موجب سردرگمي درمبارزه با پيشروي كوير شده است. يك كارشناس منابع طبيعي استان اصفهان بر اين باور است: دستيابي به تكنولوژي روز، عكس هاي ماهواره اي و سيستم هاي جي. آي. اس براي كشور ضروري است، كه اين امكانات فعلا در اختيار كارشناسان ايراني نيست. رئيس اداره مرتع و بيابان زدائي منابع طبيعي استان اصفهان براين باور است كه افت آبهاي زيرزميني در ساله 20اخير در منطقه نطنز واردستان به سبب برداشت بي رويه آب شرب و كشاورزي حدود 10 تا 15 متر بوده است. عبدالحسين طباطبائي در تشريح تاثير اين رخداد مي گويد: پايين رفتن سطح آبو عدم امكان بهره برداري از قنوات موجب آن شده تا آب شرب و شور با هم مخلوط شوند. همچنين استفاده آب شور در كشتزارها نيز موجب شده تا خاك كشاورزي غيرقابل مصرف شود. همچنين فقر پوشش گياهي ناشي از افت سطح و كاهش ذخيره سفره هاي زيرزميني آب مي باشد كه اين خود مقدمه اي براي بروز فرسايش بادي و گسترش كويراست. طباطبائي آنگاه نتيجه گيري مي كند: به اين سادگي انسان ها نقش آفرين در از بين رفتن و فرسايش خاك هستند. به گفته وي اين نكته را نيز بايست توجه داشت كه 800 سال زمان نياز است تا يك سانتيمتر خاك دوباره بوجود آيد. علاوه بر اين مراكز صنعتي و اقتصادي استان همواره در معرض معضلات فرسايش بادي بوده اند. اين كارشناس جاري شدن سيلابهاي خطرناك را از پيامدهاي جدي و خطرناك فقر پوشش گياهي مي داند. طباطبائي آمار سيلابهاي 20 ساله اخير كشور را دليلي بر اين ادعا مطرح مي كند و مي گويد: آمار 25 سال اخير بيانگر اين است كه شدت و مدت بارندگي تفاوت چنداني نداشته است، در حالي كه ويرانگري اين بارندگي ها در ساله اخير 20شدت يافته است. وي همه اين عوارض را ناشي از فقر پوشش گياهي كشور مي داند و تاكيد مي كند: اكثر بلاياي طبيعي موجود، ناشي از عدم توجه انسان به محيط است. آمار بيانگر اين است كه سالانه يك درصد از اراضي مستعد كشور از حيزانتفاع خارج و به بيابان و اراضي غيرقابل استفاده تبديل مي شود كه اين خود زنگ خطر جدي براي كشاورزي ما به شمار مي آيد. تعداد ديگري از كارشناسان نيز بر اين باور هستند كه فرسايش بادي و حركت ذرات خاك و شن همراه با توفان سبب مي شود كه با آلوده نمودن فضاي تنفسي مردم، آلودگي هاي زيست محيطي بوجود آمده كه نمونه اين ادعا توده هاي متراكم گرد و خاك بر آسمان شهر اصفهان است. به گفته اين كارشناسان، پوشش گياهي، جنگل و مرتع موجب آن خواهد شد تابخش عمده اي از آلودگي هاي ناشي از فعاليت هاي صنعتي به صورت كربن جذب گياه شده و در نتيجه به لطافت هوا كمك نمايد. كارشناسان در اين زمينه مي گويند: هر هكتار جنگل سالانه حدود يك هزار مترمكعب از گازهاي مخرب و آلودگي هاي موجود در هواي زيست محيطي مردم راتصفيه و از سوي ديگر با جذب كربن و انجام عمل فتوسنتز، اكسيژن را به طبيعت باز مي گرداند. با يك بررسي كارشناسانه درمي يابيم كه ايران از نظر موقعيت جغرافيائي جزء كشورهاي خشك جهان مي باشد. افراد صاحب نظر مي گويند: از سطح 146 ميليون هكتار اراضي كشور درصد 80حدود آن را اراضي كويري و بياباني پوشانيده است. همچنين از /10 5سطح ميليون هكتاري استان اصفهان /3ميليون 2هكتار آن را اراضي كويري و بياباني تشكيل مي دهد كه حدود يك ميليون هكتار از اين سطح تپه هاي شني فعال و نيمه فعال مي باشد. در همين حال كارشناس ارشد اداره بيابان زدايي استان اصفهان مي گويد: امروزه مشكل بيابان زايي تنها مشكل كشور و استان ما نيست بلكه اين مسئله جهاني است. حبيبالله شمائي هشدار مي دهد: مشكل كشور ما به واسطه موقعيت اقليمي به مراتب شديدتر و حادتر است. به گفته وي آمار بيانگر آن است كه حدود يك ميليون هكتار از اراضي كشور به سمت بياباني شدن پيش مي رود. شمائي در ادامه مي گويد: آنچه كه امروزه زنگ خطر را در كشور ما به صدادرآورده است برخورد ناآگاهانه و مخرب انسان هايي است كه درصدد بهره برداري سودجويانه از طبيعت هستند. در همين حال مدير كل منابع طبيعي استان اصفهان مي گويد: با وجود اجراي عمليات تثبيت شن طي 25 سال گذشته و وجود قانون عدم واگذاري مناطق احياشده، برخي كشاورزان در پي ايجاد محيطهاي زراعي در جنگلهاي كويري هستند. محمود عطازاده مي افزايد: اجراي طرح هاي كويرزدايي و تثبيت شن هاي روان ازسال 1349 در استان اصفهان شروع شده است. عمليات تثبيت شن روان و كويرزدايي امروزه در دو منطقه عمده كويري استان اصفهان شامل منطقه مشترك كاشان، نطنز و اردستان و نيز منطقه اصفهان ونايين در دست اجراست. كويرزدايي در استان اصفهان در قالب چهار طرح مالچ پاشي، مراقبت نهال كاري، و نگهداري، بذركاري و بذرپاشي صورت مي گيرد. به گفته وي اعتبار استاني امسال اداره بيابان زدايي /2ميليارد 2ريال بوده كه با اين اعتبار چهار پروژه بيابان زدايي شامل نهالكاري، سه هزارهكتار، بذر پاشي و بذركاري 14 هزار هكتار مالچ پاشي 230 هكتار ومراقبت و نگهداري چهار هزار هكتار در دست اجرا است. مناطق آقاعلي عباس، ابوزيدآباد، آران و بيدگل، قلعه گوشه و زواره از جمله مناطقي هستند كه در ربع قرن گذشته امكان فعاليت كشاورزي در اين گونه مناطق وجود نداشت و اينك با اجراي عمليات بيابان زدايي اين مناطق ازبهترين منطقه هاي توليد محصولات كشاورزي به شمار مي آيند. دست اندركاران منابع طبيعي مي گويند: در برنامه دوم توسعه كشور براي هزار 684 هكتار از بيابان هاي استان طرح هاي بيابان زدايي تهيه گرديده كه از اين رقم 44 هزار هكتار آن مالچ پاشي شده است. در هر صورت بايد توجه داشت تخريب اكوسيستم مناطق خشك، بروز پديده بيابان زايي و گسترش اراضي كويري به صورت يك خطر خزنده و آرام نيازمندشناخت و پيشگيري است چرا كه هجوم شن هاي روان همچنان تعدادي از مراكزاقتصادي، راههاي مواصلاتي، اماكن نظامي و نيز مناطق مسكوني استان اصفهان را هنوز تهديد مي كند.