Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781118-47266S1

Date of Document: 2000-02-07

عوامل جديد مرگ و مير انسانها؟ چيست قرن بيست و يكم جهنمي از جنگهاي ميكربي خواهد بود. ترديدي نيست كه بيماريهاي واگير و ترسناك پديدار خواهند شد و مبارزه با برخي از اين بيماريها، به گونه اي است كه مبارزه با ايدز را بايد تنها آغازاين ماجرا تلقي كرد. البته، تا آن زمان احتمالا براي ايدزواكسني ساخته مي شود كه ارزان و شايد هم رايگان باشد. امروزه ويروسهاي جديدي از آستين طبيعت سربرمي آورند و بي درنگ انسان را مي كنند كشف. در همين حال در بيمارستانها و كلينيكهاي جنگلي باكتريهايي بسيارقدرتمند و با قابليت تغييرپذيري بالا پديدار مي شوند كه باآنتي بيوتيك نمي توان از پسشان برآمد. تنها از سال 1994دستكم 30 نوع ويروس جديد پديدار شده اند كه ويروسهاي ايبولا آيوري كوست، آندس، هپاتيت هاي اف و جي، پيريتال، فاكين، وايت واتر آرويو، هورس موربيلي، بلك لاگون، نيفاو اسكار از آن جمله اند. تابستان امسال ويروس وست نايل درنيويورك ظاهر شد و اين نخستين باري است كه اين ويروس در نيمكره غربي مشاهده شده است. ويروسها گونه انسان را انتخاب مي كنند و اين بدان سبباست كه جمعيت انسانها همواره روبه فزوني دارد. از ديد يك ويروس ما انسانها همچون ناهاري مجاني هستيم كه روز به روز مفصل تر مي شود. پدربزرگ من در سال 1899 در آستانه قرني جديد و زماني /1 5كه ميليارد انسان در روي كره زمين مي زيستند به دنيا آمد. او در سال 1995 درگذشت. در آن زمان جمعيت انسانها تقريبا به 6 ميليارد نفر رسيده بود. اين بدان معناست كه در زماني معادل طول عمر يك جمعيت انسان انسانها چهار برابر شده است و به 9 يا 10 ميليارد نفرنيز خواهد رسيد. در طبيعت زماني كه جمعيت افزايش مي يابد ومتراكم مي شود، بيماريهاي ويروسي شايع مي شوند، كه نتيجه آن كاهش جمعيت طبيعت است با اين مكانيسم جمعيت راكنترل مي كند. اين اتفاقي است كه براي جوندگان، حشرات وحتي گياهان نيز روي مي دهد. به اين ترتيب مي بينيم كه هيچ دليلي براي مستثني كردن انسان از قوانين طبيعت، وجود ندارد. با توجه به اين قوانين، افزايش تعداد ابرشهرها - بويژه شهرهاي عظيم و پرجمعيت كشورهاي كمتر توسعه يافته - فشاري زائدالوصف بر ] [زيستكره است. در يكي ازتحقيقات سازمان ملل پيش بيني شده است تا بيست وشش سال 2015 ابرشهر بوجود خواهد آمد كه كه از اين تعداد 22 شهر درمناطق كمتر توسعه يافته قرار خواهند داشت و بمبئي ميليون ) 26نفر ) لائوس ( ميليون 24 نفر ) داكا ( ميليون 9 نفر ) وكراچي ( ميليون 19 نفر ) از آن جمله اند. تا سال 60 تقريبا 2030 درصد جمعيت جهان در مناطق شهري متمركز خواهندشد و تا آن زمان، برخي ابرشهرها تا بيش از ميليون 30انسان را در خود جاي خواهند داد. اكنون جمعيت ميليون 35كاليفرنيا نفر است. حال تمامي جمعيت كاليفرنيا را جمع كنيد ودر يك شهر جاي دهيد، بخش عمده اي از پزشكان وخدمات پزشكي را حذف كنيد و سيستم فاضلاب و امكانات اوليه بهداشتي را نيز از آنها بگيريد; آنچه برجاي مي ماندچيزي جز يك بمب ساعتي بيولوژيك نخواهد بود. اكنون 8 ياعدد 10 از اين بمبها را بسازيد و در گوشه و كنار جهان بپراكنيد. آنگاه بمبها را به هم مرتبط كنيد ونتيجه ] را [ببينيد. مردم از راه مسافرت باهواپيما بسرعت در حال جابجايي هستند و همراه با خودبيماريهاي مختلف را نيز جابجا مي كنند. گونه بشر تبديل به يك شبكه اينترنت بيولوژيك با اتصال دهنده هاي سريع شده است. اين شبكه بيولوژيك در قرن آينده سريع تر خواهد بدان شد، معنا كه تعداد مسافران زيادتري به دفعات بيشتر مسافرت خواهند كرد و از اين راه سرعت جابجايي ويروسها را بالاخواهند برد. اگر شهري در مناطق گرمسيري مورد هجوم ويروسي جديد قرار گيرد، نيويورك يا لوس آنجلس چند روز يا حداكثر هفته بعد ميزبان جديد آن ويروس خواهد بود. سلاحهاي ميكربي را هم نبايد فراموش قرن كرد بيستم شاهد توليد سلاحهاي مخربي بوده است كه برپايه اصول فيزيك هسته اي ساخته شده اند; و قرن بيست و يكم شاهدظهور سلاحهايي خواهد بود كه اساس آنها دانش DNA ورمزهاي ژنتيك در است طول دهه 1980 اتحاد جماهيرشوروي نوعي مهندسي ژنتيك ابتدايي را براي ساختن مرگ سياه (نوعي طاعون غيرقابل درمان ) كه در برابر داروها مقاومت دارد، بكار گرفت. طاعون سياه در كلاهكهاي جنگي موشكهايي بكار رفت كه به سمت ايالات متحده آمريكا نشانه رفته بود. بيوتكنولوژي قابل انعطاف تر و قوي تر شده و روزبه روز كدهاي ژنتيك ارگانيسمهاي بيشتري رمزگشايي مي شوند; به اين ترتيب بيولوژيست ها قادر خواهند بود ژنهاي ميكربهاي مختلف را به گونه اي با هم بياميزند تا صفات موروثي غيرطبيعي و مرگزايي پديد آيد كه قابليت تبديل به سلاحهاي مهلك را داشته باشد. دانشمندان گونه اي باكتري نابودناشدني را يافته اند دينوكوكوس كه راديودورانس نام دارد (توده دهشتناكي كه حتي تشعشعات هسته اي هم اثري بر آن ندارد ). اين ميكربمي تواند در جهنمي از تشعشعات گاما زندگي كند، تشعشعاتي كه هزاران برابر قوي تر از دز كشنده براي انسانهاست وبه قدري قدرتمند است كه شيشه در برابر تابش آن مي شكند. دانشمندان در قطب جنوب اسپورهاي مرده راديودورانس رايافتند كه 100 سال در معرض تابش نور UV قرار بااين داشتند حال وقتي آنها را در محيطي مغذي قرار دادند، DNA ميكرب شروع به بازسازي و تكثير كرد. اگر مي شد ژنهاي راديودورانس را وارد ميكرب سياه زخم كرد، ميكربسياه زخمي بوجود مي آمد كه ازميان بردنش ناممكن بود. اين وضع آينده اي روشن را از ديدگاه سازندگان سلاحهاي ميكربي، ترسيم مي كند. سلاحهاي بيولوژيك لكه ننگي بر چهره بيولوژي است. بيشتر بيولوژيست ها نمي خواهند در اين باره صحبت كنند ياحتي به آن فكر كنند. درسالهاي زيست اخير، شناسان آمريكايي تلاش داشته اند خود و حتي جامعه را متقاعد كنندكه سلاحهاي بيولوژيك كارآيي ندارند و به هيچ وجه جاي نگراني وجود ندارد. اين پنداشتي ساده لوحانه است كه به دوران كودكي بيولوژي بازمي گردد. با رها شدن نخستين بمب هسته اي فيزيكدانان درسال 1945 معصوميت خود را از دست دادند; هنگامي كه نخستين سلاح ميكربي گونه انسان را مبتلا معصوميت كند، از چهره بيولوژيستها نيز رخت برخواهد بست. با آن كه قرن بيست و يكم شاهد ظهور بمبهسته اي است، اما پيشرفتهاي اقتصادي و علمي بزرگ مايه خوشنودي و خوشحالي نوع بشر نيز بوده است. اين اتفاقي است كه درقرن آتي هم مي تواند رخ دهد. ابزار و وسائل ما براي دفاع دربرابر بيماريها همواره در حال پيشرفت است; واكسنهاي بهتري ساخته مي شود; داروها براي مقابله با ميكربهاپيشرفت مي كنند و تجهيزات جديدي بوجود آمده كه به كمك آنهامي توان عامل بيماريزا را در چند ثانيه كوتاه شناسايي كرد. همواره بزرگترين سلاح ما در برابر ميكربها، قواي تفكرماست. دكتر جفري كوپلان، رئيس مركز كنترل و پيشگيري ازبيماريها، پيش بيني مي كند، در نهايت شيوه هاي جنگي عليه عوامل بيماريزا مانند همان شيوه هاي قديمي خواهد شد كه در آن منبع عامل بيماريزا ردگيري، كشف و از شيوع آن جلوگيري مي شد; و اپيدمولوژي كفش - چرمي اصطلاحي است كه كوپلان براي آن به كار مي برد. او مي گويد: آدم كفشهايش را مي پوشد و درباره شيوع يك بيماري به جستجومي پردازد. او به هر جايي سرك مي كشد تا منبع بيماري وچگونگي شيوع آن را دريابد و آن را از ميان بردارد. ما اين كار راخواهيم كرد حتي اگر مجبور باشيم از اپيدمولوژي كفش -چرمي بهره بگيريم. اين كه تكنولوژي مان چقدر پيشرفته است مهم نيست، زيراما هنوز هم به همان شيوه هاي كهن با ميكربها روبرومي شويم. شايد نتوانيم در قرن بيست و يكم در نبرد عليه ميكربها كاملا پيروز شويم اما من اطمينان دارم كه بازنده هم از اين ميدان بيرون نخواهيم آمد. نويسنده: ريچارد پرستون ترجمه: فرهاد جم / منبع: تايم