Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781107-47170S2

Date of Document: 2000-01-27

نگاه دروني به فرهنگ ايرانشناسي، يك بررسي تاريخي در گفت و گو با دكتر محمدنظري هاشمي (واپسين بخش ) * هدف عمده ايران شناسي، شناساندن و يا شناسايي ايران است، وظيفه ماايرانيان را براي شناساندن كشور خود به ديگران چه؟ مي دانيد و تاكنون در اين زمينه چه كارهايي انجام شده؟ است * من به روش تحقيق اكثر مستشرقين احترام مي گذارم، به طور قطع آنها به منابع بسيار خوبي دسترسي دارند و در دقت نظر آنها كمتر جاي شك است، اما هر فرهنگ و تمدني ظرايفي دارد كه تا فردي ساليان سال با آن فرهنگ زندگي نكرده باشد نمي تواند به آن دقايق دست يابد، اگر فرض كنيم محققان شرق شناس كاملا بي نظر و حتي با علاقه به تاريخ و فرهنگ ما نگريسته باشند، بازهم به نظر من مايه هاي لازم و كافي را براي بررسي همه جانبه و فراگير ندارند. حداكثر مي توانند به رويه فرهنگ ما دست يابند و كمتر به عمق آن مي رسند. وظيفه پژوهشگران ايراني اين است كه در وهله اول با روش و ابزارهاي دقيق علمي و با استفاده از منابع و ماخذ مورد اطمينان و با دقت و حوصله، موضوع را از همه جهات مورد بررسي قرار دهند و در ثاني با بي طرفي وسعه صدر علمي، خالي از هرگونه حب وبغض قومي و مسلكي به تبيين آن بپردازند و به ديگران فرصت دهند تا با نقد و نظركارآنان را به زير ذره بين ببرند. بدين ترتيب چون دراين مرز و بوم زندگي كرده اند و ظرايف فرهنگ و تمدن ايران اسلامي را مي شناسند از سوي ديگر دلسوزانه و از روي عشق و علاقه به آن مي نگرند، حداقل به صحت و صداقت آن مي شود اطمينان كرد. در مورد بخش دوم سوءال نيز بايد بگويم خانه هاي فرهنگ ايران در بسياري از كشورهاي جهان فعال است. من در جريان چگونگي فعاليت آنها و مسئولين آن نيستم، فقط مي توانم اين را بگويم كه متوليان اين خانه ها بايد داراي شرايط لازم علمي باشند. از آن مهم تر شيفته فرهنگ و تمدن خود نيز باشند. تا آنجا كه اطلاع دارم در همين چند ماهه اخير دو سمينار نيمه بين المللي بسيار مفيد برگزار گرديده است. اولي سمينار بررسي تاريخ، فرهنگ و تمدن دوره سامانيان در مشهد بود و ديگر بزرگداشت ابوالوفاي بوزجاني در تربت جام. در هر دو سمينار دانشمنداني از چند كشور دور و نزديك شركت كرده بودند و روي هم رفته براي شناساندن ابعاد فرهنگي، تاريخ و جامعه ما مفيد واقع شد و نيز شنيده ام سمينار بين المللي بزرگداشت حكيم عمرخيام در ارديبهشت ماه 79 در شهر نيشابور برگزار مي شود. * ايران با فرهنگي ديرپا و زايا، كه موجد تمدن بوده است، امروز مبدع گفت وگوي تمدن هاست، رسيدن به اين بلوغ فكري و تاريخي را چگونه بررسي؟ مي كنيد * ما مدعي هستيم داراي فرهنگي پويا و پيشرو بوده ايم، ادعا مي كنيم فرهنگ و تمدن ايران اسلامي مرز مكاني و زماني نمي شناسد، اين را بايد ثابت كنيم و نشان دهيم. اگر به كتابهاي معتبر تاريخ جهان مراجعه كنيم قطعا بخش هايي را به فرهنگ و تمدن ايران اسلامي اختصاص داده ايم، اما اين آگاهي ها فقط به قشري خاص محدود مي شود و بسياري كه منبع الهام آنان رسانه هاي گروهي است از آن بي خبر مي مانند. بسياري از كشورهاي جهان نظير يونان يكي از مهم ترين منابع درآمدشان صنعت توريسم است. ما با داشتن جاذبه هاي تاريخي و مذهبي مي توانيم دو هدف عمده را دنبال كنيم. اول اين كه به ادعاي خود واقعيت ببخشيم و نشان دهيم قوم ايراني قبل و بعد از اسلام قومي بوده است كه به بشريت خدمت كرده و بر ذخاير مادي و معنوي تمدن جهان افزوده است. در همه زمينه هاي علمي و هنري فعاليت داشته و در واقع نمونه هاي مختلف عيني آن را بنمايانيم. هدف دوم اين كه با توجه به مشكلات ارزي و برنامه ريزي هاي اقتصاد بدون نفت، منبع در آمد مناسبي كسب اين كنيم امر به هيچ وجه مستلزم عدول از موازين اعتقادي نيست و مي توان با حفظ و رعايت همه شعاير مذهبي و ملي اما با برنامه ريزي صحيح، به آن جامه عمل پوشاند و با فراهم كردن جوي مناسب جاذبه هاي ايران اسلامي را در معرض ديد قرارداد. گفت وگوي تمدن ها كه از سوي جناب آقاي خاتمي مطرح شده، فرصت مناسبي است براي شناساندن ارزش هاي مادي و معنوي تمدن شرق. يكي از محققان ايراني كتابي ارزشمند به نام يونان و بربرها نوشته است كه قطعا بسياري آن را مي شناسند. كتاب اين موضوع را مطرح مي كند كه يونانيان همه ملل و اقوام جهان غير از خود را از دايره تمدن و مدنيت خارج مي پنداشتند و از آنها با واژه بربر ياد مي كردند. اين كتاب خيلي مستدل براين افسانه بي پايه خط بطلان مي كشد و با شواهد و دلايل كاملا منطقي اركان اين انديشه را متزلزل مي سازد. اين گونه تصورات هنوز در ذهن بسياري از غربيان وجود دارد و تفوق غرب بر شرق را به صورت يك اصل مي دانند. بخشي از اين تصورات به دليل عدم آگاهي غربيان است. گفت وگوي تمدن ها، حداقل، مي تواند براين انديشه باطل كه امروز به كمك رسانه هاي گروهي مغرض تقويت مي شود، ضربه وارد كند و آن را متزلزل سازد. ما چه بخواهيم و چه نخواهيم بايد در مناسبات بين المللي شركت داشته باشيم، جهان بايد روي ما حساب باز با كند بي اعتنايي به موازين جهاني كاري از پيش بايد نمي رود وارد گود شد و بدون اين كه سر سوزني از مواضع معقول خود عقبنشيني كنيم، همه آنچه را كه جهان مديون فرهنگ و تمدن ماست، از تريبون هاي كشورهاي غربي به گوش خودشان برسانيم. اين امر البته مستلزم برنامه ريزي هاي دقيقي است كه بايستي با ظرافت طراحي و دنبال شود.