Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781104-47131S4

Date of Document: 2000-01-24

مجازات مخالفين ملت هفته نامه آرزو - سال 1323 صاحب امتياز و سردبير: اسدالله ميرسپاهي پس از شهريور 1320 و استعفا و تبعيدرضا شاه مردم كه خواهان كيفر دادن به جنايتكاران رضاخاني بودند فرياد انتقام سردادند; و شعار چوبه هاي دار براي جنايتكاران دوره رضا شاه برپا كنيد از مردم و روزنامه ها برخاست. گفته مي شد كه در طي سلطنت شانزده ساله وي، تنها در زندان قصر بيش از بيست و چهار هزار نفر كشته شده اند، كه تمام آنها از افراد پاك و رشيد عشاير و ايلات و يا از ميان آزاديخواهان، نويسندگان و روشنفكران بوده اند. در آن بيست ساله نظميه ايران، نظميه شخص رضا خان بود نه نظميه ملت ايران، اگر وزير دادگستري جرات مي كرد كه جعلي بودن پرونده اي را كه به دست شهرباني ساخته شده بود، يا بي گناهي متهمي را به عرض برساند و، يا ازقانون سخني به ميان آورد، رضاشاه با تغير مي گفت: قانون را به رخ من؟ مي كشي نظميه يعني من، من يعني نظميه. و آقاي وزير دادگستري به منظور تسكين غضب شاه خاضعانه معروض مي داشت: هرگاه اراده ملوكانه تعلق بگيرد قانون اساسي را هم مي توان تغيير داد. جاي تعجب نيست كه همين دادگستري، جنايتكار معروف ركن الدين مختاري را كه در زمان رياست خود بر شهرباني از صدها ايراني سلب آزادي كرده، افكار عمومي را خفه كرده، مطبوعات را از بين برده، نمايندگان مجلس را توقيف نموده وعامل مستقيم و غيرمستقيم قتل هاي بي شماري بود; تحت حمايت خود قرار داد و مانع از اجراي عدالت درمورد او گرديد. از جمله جناياتي كه توسط مختاري و پزشك قلابي احمدي و ديگران انجام گرفته، بايد به شهادت رساندن آيه الله سيد حسن مدرس را ذكر كرد، كه نماينده دوره هاي دوم تا ششم مجلس و از مخالفان رضا خان بود. وي به خواف تبعيد شده و چون شهرباني اجازه نمي داد برايش خرجي بفرستند در نهايت سختي به سر مي برد و حتي اكثرا روزه مدرس بود را در حال اداي نماز با عمامه خودش خفه كرده و در گزارش خود نوشتند: متوفاي فوق به مرض تنگ نفس سينه مبتلا بوده است. نصرت الدوله فيروز را با خوراندن سم و فشردن گلويش كشتند، به فرخي شاعر و روزنامه نگار آمپول هوا تزريق كردند، شيخ خزعل را خفه كردند، تيمورتاش را با تزريق استركينين و سردار اسعد بختياري را با تزريق سم كشتند... اسناد اين جنايات و بسياري جنايات ديگر، از جمله چكهايي كه به عاملين قتلها داده و در آن ها ذكر شده بود كه اين وجوه براي چه خدماتي پرداخت شده در بايگاني شهرباني موجود بود. مختاري در دادگاه، در پاسخ به اتهاماتش بارها تكرار كرد: تمام اعمال من و كاركنانم به دستور شاه بوده است مردم و مطبوعات مكررا از دادگاه مي خواستند كه دستور جلب شاه سابق را صادر كرده و وي را نيزبه پاي ميز محاكمه بكشاند; با اين حال فقط نهايتا پزشك احمدي نتوانست از چوبه دار فرار كند، در حالي كه مجازات و محكوميت بقيه متهمين به شوخي بيشتر شبيه بود تا به كيفر حقيقي. دادگاه بي توجه به جناياتي كه در برابر چشم پانزده ميليون ايراني انجام شده بود ركن الدين مختاري را تنها به هشت سال زندان با اعمال شاقه محكوم كرد، كه اين هم ظاهرسازي بيش نبود: مختاري شش سال در اتاقي شبيه به اتاق هتل، همراه با خدمتكار در نهايت آسايش استراحت نمود تا سال 1327 كه مشمول عفو ملوكانه شد و پس از آزاد شدن، محمدرضا شاه يك ميليون ريال هم براي خدمات صادقانه اش به او دستخوش مرحمت فرمودند! تهيه كننده: رويا زارع كاريكاتورها از آرشيو حميد ساهر