Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781030-47100S1

Date of Document: 2000-01-20

بيانيه تهران; 72 شهر بزرگ را نجات دهيم به مناسبت سالروز گردهمايي 29 ديماه در پارك شهر و انتشار بيانيه هواي تهران 72 در سال هاي پاياني دهه 50 و در برخي روزهاي پائيز غباري تيره رنگ، چشم اندازهاي زيباي شهر تهران را از نگاه پنهان مي كرد. ساكنان پايتخت به مرور حس مي كردند كه هواي شهر رواني و شفافيت سابق را ندارد. نفس كشيدن در تهران بزرگ كه از هر سو دامن مي گستراند، دشوارتر مي شد. اين نشانه ها وقتي بروز كردند كه جمعيت تهران از مرز 5 ميليون نفر عبور مي كرد. پس از انقلاب، روند مهاجر پذيري تهران شدت يافت و به خصوص وعده هايي كه در زمينه واگذاري زمين به نيازمندان داده مي شد، سيل مهاجران به اين شهر را افزون تر ساخت. افزايش جمعيت كشور بر تهران تاثير مضاعف گذاشت و شهرك هاي جديد و حاشيه نشين هاي نوبنياد پي درپي در پيرامون اين شهر سر برآوردند. نبود طرح جامع شهري و كنترل ساخت وساز در طول سال هاي نخست پيروزي انقلاب اسلامي اين مشكل را افزون تر ساخت و آرام آرام، قريه خوش آب و هواي عهد آغامهدخان قاجار و شهر نقلي دهه 30 20 و و شهر بزرگ دهه هاي 40 و 50 به كلان شهر امروز تبديل گرديد. در سال 1371 همزمان با انتشار روزنامه همشهري وقتي هشدارهاي جدي درباره آلودگي هواي تهران بخصوص از طريق صفحات ويژه محيط زيست اين روزنامه و از زبان كارشناسان، مردم و تشكل هاي زيست محيطي مطرح گرديد، خيلي ها مسئله را جدي نمي گرفتند و اين طور شهرت يافته بود كه مسئله آلودگي محيط زيست و آلودگي هوا، معضلي دست چندم و در حاشيه است، چون در آن زمان هنوز هيولاي آلودگي، تمام آثار و عواقب خود را در شهر بزرگ بروزنداده بود. اما دي ماه امسال يك حادثه تكان دهنده ابعاد فاجعه آميز آلودگي هواي تهران را براي تمامي ساكنان اين شهر آشكار بنابه ساخت خبري كه در مطبوعات انعكاس يافته بود، يك مرد مسافر، كه مبتلا به بيماري قلبي بود، ساعتي پس از ورود به ترمينال غرب تهران بر اثر استنشاق گازهاي آلاينده هواي تهران بويژه گاز دي اكسيد كربن، دچار حمله قلبي شد و در راه انتقال به بيمارستان جان سپرد. پائيز سال 78 در پي خشكسالي شديد ساكنان شهر تهران آثار زيانبار آلودگي هواي اين شهر را با تمام وجودشان حس كردند. در روزهاي متوالي از ماه آذر تا هفته نخست دي، توده اي حجيم از گازهاي آلاينده و گردوغبار، بر شهر فرو افتاده بود. نفس كشيدن دشوار شده بود و شمار مردان، زنان، دختران و پسراني كه با ماسك هاي حفاظتي قدم به خيابان ها مي گذاشتند، رو به افزايش بود. هشدارهاي پياپي وسايل ارتباط جمعي مردم را از رفتن به خيابان هاي شلوغ و مراكز پر رفت و آمد شهر برحذر مي داشت. بخصوص بيماران قلبي و ريوي از رفتن به اين مناطق منع مي شدند. در همين ايام شمار قربانيان آلودگي هوا در تهران رو به افزايش گذاشته بود. بيماران قلبي و ريوي، بيشتر از سايرين در معرض خطرات حتمي گازهاي آلاينده هواي تهران قرار داشتند. تقريبا همه اقشار مردم پايتخت به اخبار مربوط به آلودگي هواي تهران و نوسانات كاهش يا افزايش گازهاي سمي و آلاينده توجه نشان مي دادند. پيش از اين اگر از پديده وارونگي دما و تشكيل وضعيت دودمه مطلبي در روزنامه ها نوشته مي شد، يا در گردهمايي ها بحثي به ميان مي آمد، اكثريت مردم توجه و علاقه اي به آن نشان نمي دادند. اما، انعكاس اخبار مربوط به افزايش گازهاي آلاينده در هواي پايتخت در پائيز امسال، اطلاعات دقيق درباره چگونگي تشكيل دودمه، بروز وضعيت گلخانه اي، تركيب گازهاي آلوده كننده هوا و ساير دانستني هاي علمي را در حيطه فرهنگ و دانش ساكنان شهر تهران قرار داد. براي نخستين بار مردم به تراكم انبوه خودروها در خيابان هاي تهران توجه كردند و به اهميت گسترش حمل و نقل عمومي براي نجات جان انسان ها واقف شدند. آلودگي هواي تهران در سال 1372 اثرات زيانبار خودرا آشكار كرده بود. شكل گيري تشكل هاي زيست محيطي از جمله جبهه سبز ايران، جمعيت زنان مبارزه با آلودگي محيط زيست، كميته حفاظت از كوهستان، انجمن متخصصان محيط زيست، افكار عمومي را متوجه خطرات روزافزون آلودگي هواي تهران كرده، از اين رو در حركتي خودجوش دهها نفر از استادان دانشگاهها، كارشناسان محيط زيست، پزشكان، روزنامه نگاران و دانشجويان در يك گردهمايي ويژه كه در شامگاه 29 دي ماه در 1372 تالار كتابخانه مركزي پارك شهر تهران برپا شده بود، نسبت به پيامدهاي آلودگي هواي تهران اعلام خطر كردند در اين روز بيانيه اي تحت نام هواي تهران - ) 72 انتشار يافت. در اين بيانيه آمده بود: ما امضاءكنندگان اين بيانيه بنابر وظيفه انساني و اعتقادي بر خود فرض مي دانيم نكاتي از واقعيت هاي موجود در زمينه آلودگي هواي تهران را بدون پرده پوشي به اطلاع ساكنان اين شهر كه در معرض خطر جدي قرار دارند برسانيم و از مردم و نهادهاي قانوني كشور بخواهيم تا با يك همت جمعي دست در دست هم نهاده و براي نجات جان فرزندان خود كه محكوم به تنفس در هوايي چنين مسموم و آلوده هستند، چاره اي بينديشند. در بخش ديگري از بيانيه با اشاره به مقدار و اثرات گازهاي سمي كه بر اثر رفت و آمد خودروهاي آلاينده بويژه خودروهاي فرسوده به وجود مي آيد، خاطرنشان شده است: وجود كوهها در شمال و شرق تهران و وجود ساختمان ها مانع جريان مناسب هوا مي شود و بادهاي غالب كه از سمت غرب مي وزند، از شدت كافي براي دفع آلودگي هاي شهري برخوردار نيستند و اين همه شرايط نامساعد اقليمي و جغرافيايي، پديده زيانباري بنام اينورژن يا وارونگي جوي به وجود مي آورند. در ادامه با اشاره به افزايش خطرناك ميزان آلاينده ها در هواي شهر تهران، گفته شده است: آلودگي هواي شهرهاي بزرگ از جمله تهران باعث ايجاد بيماري هاي مزمن انسداد ريه ازجمله برنشيت مزمن، آمفيزم و نيز سرطان ريه مي شود كه از شايع ترين عوامل مرگ و مير در شهرهاي بزرگ است. شهر بيمار شهري كه هوا به صورت طبيعي در آن جريان نداشته باشد و اكسيژن كافي به موجودات زنده آن شهر نرسد، شهري بيمار است. تهران اكنون به يك كلان شهر بيمار تبديل شده و نياز به درمان دارد. در بيانيه هواي تهران 72 كه شامگاه 29 دي ماه 1372 در گردهمايي پارك شهر تهران خوانده شد براي نخستين بار آثار و پيامدهاي مهلك گازهاي آلاينده هواي تهران، تشريح گرديد. در اين بيانيه گفته شده است: بروز سرطان ريه در شهرنشينان بيش از 2 برابر ساكنان روستاهاست. در چند پايتخت بزرگ مثل لندن و توكيو كه مقررات ويژه اي براي كاهش و كنترل آلودگي هوا به اجرا درآمده، مرگ و مير ناشي از آلودگي هوا نيز رو به كاهش گذاشته است. در ميان انواع آلاينده هاي هواي شهر كه بر قلب و جريان گردش خون اثر مي گذارد، گاز مونواكسيد كربن، آثار نمايان تري از خود بروز داده است. اين گاز كه بيشتر بر اثر احتراق ناقص خودروها به ويژه خودروهاي فرسوده و معيوب توليد مي گردد، بر قلب و سيستم گردش خون تاثيرات خطرناكي دارد. در هواي آلوده به مونواكسيد كربن اين گاز 200 برابر سريع تر از اكسيژن با هموگلوبين خون تركيب شده و توليد كربوكسي هموگلوبين مي كند و در اين وضعيت نه تنها با اتصال به هموگلوبين مانع جذب اكسيژن به آن مي شود، بلكه از آزاد شدن اكسيژن از آكسي هموگلوبين باقيمانده نيز جلوگيري مي كند و به اين ترتيب با ايجاد كمبود اكسيژن نسجي موجب وارد آمدن صدمه به اندام هاي حياتي انسان مثل قلب مي شود. گاز مونواكسيد كربن همچنين با اثر سمي خود به طور مستقيم به سلول هاي قلب آسيب وارد مي كند و خطر سكته قلبي در بيماران مبتلا به تنگي عروق قلب را افزايش مي دهد. آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ مردم را از جنبه هاي مختلف رواني و رفتاري، نيز آسيبپذير مي كند. ادامه دارد