Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781028-47071S3

Date of Document: 2000-01-18

يادمانهاي ايران دژها و قلعه هاي اروميه پس از ظهور اسلام وگسترش آن درايران، در كوه ها و جزاير درياچه اروميه قلعه ها و دژهاي محكم و متعددي ساخته شد. طبري، مورخ نامي سده چهارم هجري پيرامون وقايع سال هاي ه - 32230. ق مي نويسد كه محمدبن بعيث در آذربايجان دو قلعه دارد يكي قلعه شاهي است كه مشاراليه آن را از وجنابن رواد گرفته و ديگري قلعه يك در است. ياقوت حموي از تاريخ نويسان قرن هفتم هجري نيز در معجم البلدان از سعدبن مهلهل نقل مي كند كه در اطراف درياچه اروميه در قرن چهارم ه -. ق، قلعه هاي محكم و متعددي وجود داشته است. قلعه معروف به گورچين قلعه يا قلعه كبوتر كه بر سر راه اروميه به سلماس روي كوهي بلند قرار دارد از دژهايي است كه گفته مي شود هلاكوخان مغول آنرا بنا نهاده است. در يكي از گزارش هاي سازمان ميراث فرهنگي، اين قلعه با نام قلعه تلا و خزائن هلاكو نامبرده شده است. يكي از جزاير درياچه اروميه جزيره تلا است و آن كوهي در سواحل درياچه است كه درميان سلماس و اروميه از آب بيرون آمده و در آن قلعه محكمي بنا شده كه يكي از محكم ترين برج و باروهاي زمان خود بوده است. به نوشته مورخان اسلامي، هلاكو خان مغول اموال قيمتي و خزائن نفيس خود را در آنجا نهاد و حتي معروف است كه خود هلاكوخان نيز در اين جا مدفون شده است. كاظم داشي دهي، است از دهستان انزل بخش شهرستان اروميه كه كيلومتري 62در شمال شرقي آن قرار گرفته است. اين روستا به نام هاي گورچين قلعه قلعه، يك در قلعه، هلاكو جزيره تلا و جزيره تالار نيز معروف است. كاظم داشي در فرهنگ لغت دهخدا چنين تفسير شده است: سنگ بزرگي به اسم كاظم داشي به واسطه وقايع تاريخي و ياغيگري كاظم كه در اروميه معروف و مشغول قتل و غارت بوده است و در زمان تعقيب، به اين سنگ كه دماغه مانند بوده و تنها يك راه به خشكي داشته پناهنده مي شده است. در كتاب تاريخ اروميه به قلم كاويانپور نوشته شده است كه در جنگ جهاني اول كاظم نامي از اهالي قوشچي با ياران و مردان مسلح خود به صخره كاظم داشي پناه وي مي برد با استفاده از استحكامات اين دژ جمعي از اهالي را از خطر غارت و مرگ نجات داد. اين محل در گذشته به ( قيرخلار ) يا محل سكونت چهل نفر و نيز قلعه يك در مشهور بوده است، در اين قلعه بقاياي عمارت و ساختمان هاي متعدد از سنگ هاي بزرگ و تراشيده (در پي بناها ) به چشم مي خورد و نشان مي دهد كه در گذشته عمارات با شكوهي در اين جزيره وجود داشته است. همچنين تعدادي سنگ قبر مرمري در قلعه وجود داشته كه عباراتي به خط نسخ خيلي زيبا بر آن ها حك شده بود ولي اين سنگ ها را خارجي ها از آنجا خارج كرده و برده اند. كاظم خان در اين قلعه، ساختماني دو طبقه بنا كرده و به اتفاق خانواده اش در آن زندگي مي كرده است. وي در اين قلعه حدادخانه، تعميرگاه و قايق سازي داير كرده بود. كاظم خان و اهالي به مدت نه سال در اين قلعه به سر بردند. در طي آن دوران توسط حكومت قاجار و در زمان احمدشاه لوازم، نيازمندي ها، ارزاق و ساز و برگ جنگي بوسيله كشتي از سمت تبريز براي ساكنان آن ارسال مي شد. ساكنان قلعه تا مدتي پس از حكومت رضا خان نيز در قلعه اقامت داشتند. منطقه كاظم داشي كه در ساحل درياچه اروميه واقع شده داراي ساحلي مناسب براي شنا و قايقراني است. تاسيسات مهم تفريحي در اين مكان در حال احداث است كه مي تواند يكي از مراكز پرجاذبه براي گردشگران باشد. قلعه خرسك هم در 100 متري قلعه گورچين و روبه روي آن واقع شده است. در اين محل نيز يكي از دژهايي وجود دارد كه تا اين تاريخ، آثار آنها به جاي مانده است. خبرنگار همشهري در اروميه