Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781027-47056S3

Date of Document: 2000-01-17

استرداد املاك در روز بيست و پنجم شهريور ماه 1320 پيش از ورود ارتش متفقين به تهران رضاشاه بنا به توصيه سفارت انگليس از سلطنت كناره گيري كرد و استعفا نامه خود را به مجلس شورا تقديم نمود. بلافاصله پس از استعفاي وي هيجان شديدي در ميان مردم بروز كرد. روزنامه هايي كه شانزده سال در اختناق كامل به سر برده بودند و اكثريت ملت از ظلم و ستمي كه در اين مدت تحمل كرده بودند به خروش درآمدند. از هر طرف نداي تشكيل محاكمات ملي، آزادي زندانيان سياسي و تبعيدشدگان، برگرداندن املاك غصبي رضا شاه و مجازات جانياني كه دست به خون آزاديخواهان آلوده بودند، در سراسر ايران طنين افكند. مردم مي خواستند كه قبل از رسيدگي به حساب تعديات و تجاوزات بيست ساله اجازه خروج از كشور به ديكتاتور سابق داده نشود. شدت اين خواستها مجلس فرمايشي را هم واداشته بود كه با مردم همصدا در گردد اين ميان، فروغي نخست وزير با تمام قوا مي كوشيد احساسات عمومي را طوري تسكين بدهد كه هم دستگاه رضاخاني از فروپاشي نجات يابد و هم ديكتاتور را به سلامت از ايران خارج نمايد. به همين دليل به شتاب از رضاشاه هبه نامه و صلح نامه اي گرفت كه براساس آن كليه اموال و دارايي هاي خود را اعم از منقول، غيرمنقول، كارخانجات و غيره به پسرش محمدرضا به مال الصلح ده گرم نبات بخشيده رضاخان بود ميرپنج كه در زمان به تخت نشستن نه ملكي داشت، نه كارخانه اي و نه وجه نقدي در بانكهاي خارج، در روزي كه ناگزير از كناره گيري شد با تملك حاصلخيزترين نقاط كشور در مازندران، گيلان، گرگان و ساير نقاط، بزرگترين مالك ايران و با در دست داشتن ذخاير نقدي در بانك هاي انگليس، امريكا و آلمان يكي از ثروتمندترين مردان جهان بود. اين ثروت كلان در مدتي محدود، به ساده ترين روش ممكن يعني تصرف زمين هاي مورد نظر وي به زور، جمع آوري شده بود. كساني كه رضا شاه زمين هايشان را به زور، با تهديد و شكنجه و امضاء گرفتن در زندان تصاحب كرده بود از مجلس و دولت دادخواهي نمودند تا شايد املاكشان را پس بگيرند. اما مجلس فرمايشي و دولت فروغي اين امر را چنان در پيچ وخم قانون و مقررات سردر گم كردند كه مردم را خسته نمايند و از پا بيندازند، تا مطالبات به حق خود را تعقيب نكنند. املاك غصبي كه محمدرضا آنها را به دولت بخشيده بود به مدت هشت سال توسط دولت اداره شد و سپس به درخواست محمدرضا و با تصويب مجلس دوباره به مالكيت خود وي در آمد و تا ارديبهشت 1332 در اختيار و تحت بهره برداري دربار بود. در آن تاريخ به اصرار دكتر مصدق املاك مزبور طي فرماني به دولت انتقال داده شد اما پس از كودتاي 28 مرداد دولت زاهدي مطابق تصويبنامه هيات وزيران املاك اختصاصي را به محمدرضا تقديم نمود. اعليحضرت نيز به عنوان اولين قدم در اجراي انقلاب سفيد شاه و مردم! املاك غصبي پدرش را پس از چندين سال بهره برداري به دهقانان فروخت و با سپردن قبض هاي اقساط 25 ساله دهقانان به بانك ملي ايران وجه قبض هاي مزبور را نقدا و بدون تنزيل از بانك ملي دريافت كرد تا سرمايه خود را در جاي مطمئن تري به كار بيندازد! تهيه كننده: رويا زارع كاريكاتورها از آرشيو حميد ساهر به مناسبت طرح قانون استرداد املاك در مجلس شوراي ملي (ارديبهشت ) 1321 از اين نمد كلاهي هم به ما خواهد؟ رسيد - تا لاشخوران چه گويند! روزنامه ناهيد