Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781026-47046S1

Date of Document: 2000-01-16

براي ترويج علم جايزه، گام اول است! گزارش تحليلي از برگزاري دومين برنامه اهداي جايزه ترويج علم در كيش اثر: علي دهقان ارا ئه درگالري بنفشه ( تا26 21بهمن ماه ) 1378 دومين دوره اهداي جايزه ترويج علم كيش طي مدت دو روز فعاليت كاري (درآذرماه گذشته ) با صدور بيانيه اي ضمن تاكيد بر لزوم تشكيل و تاسيس انجمن ترويج علم ايران به عنوان نهادي مردمي، تحول در محتواي كتابهاي درسي و ايجاد زمينه هاي لازم براي ترويج علوم به صورت غيررسمي و گسترده توسط وزارت آموزش و پرورش و سازمانهاي ذيربط، ايجاد و بسط مراكز آموزشي غيررسمي به منظور افزايش آگاهي هاي علمي شهروندان و پرورش خلاقيت در آنها را به شوراهاي شهر توصيه كرد. معرفي و شناساندن مروجان، تشويق آنها، اهداي جايزه به منظور قدرداني و مساعدت در جهت تداوم فعاليت آنان و نيز رواج طرز تفكر علمي، رفتار علمي و افزايش ميزان علم پذيري در ميان آحاد جامعه، از جمله اهداف كوتاه و بلندمدت برنامه اهداي جايزه ترويج علم است كه تاكنون دو دوره آن به همت سازمان منطقه آزاد كيش برگزار شده و طي آن، عده اي از اشخاص حقيقي و حقوقي مورد تقدير قرار گرفته اند. اگر دگرگوني انديشه ها و نگرشهاي موجود نسبت به علم و عالم را به عنوان شرط اوليه توسعه و دگرگوني در ساختارهاي مختلف فرهنگي، اقتصادي و سياسي بدانيم، بر خوش فكري بانيان اين طرح در نيازسنجي دقيق و درست، انگشت تاييد خواهيم نهاد. دكتر يحيي تابش، عضو هيات علمي دانشگاه صنعتي شريف در باب اهميت جايزه ترويج علم و نقش شيوه هاي تشويقي در عمومي كردن علم مي گويد: اهداي جايزه به عالمان و فعالان عرصه علم، از آن جهت كه بسترساز و زمينه ساز فعاليت هاي مختلف بعدي است، خيلي مهم تلقي مي شود. از سوي ديگر و براي آن كه، علم بتواند در جامعه ما پيشرفت و پايگاه پيدا كند، بايد ابتدا مجموعه اي از فعاليتهاي ترويجي صورت گيرد تا به عمومي كردن علم و اشاعه تفكر علمي بينجامد، يعني فرهنگسازي براي بسط علم و توليد آن در جامعه. فرهنگسازي براي بسط تفكر علمي و رفتار علمي در جامعه رو به رشد ايران به عنوان يك كاركرد مهم شيوه هاي تشويقي فعاليتهاي علمي اگرچه قدري با تاخير آغاز شده، اما به هر حال چند سالي است كه از سوي برخي سازمانها و ارگانها مورد اهتمام قرار گرفته است. مراسم مختلفي چون انتخاب پژوهش هاي برتر سال، كتاب سال، جشنواره خوارزمي، پژوهشهاي برگزيده دانشجويي، جايزه ترويج علم كيش و... همه ساله به مناسبت هاي مختلف در سطح كشور برپا مي شود، اما هنوز اهداف نهايي آنها در جامعه ما محقق نشده است. هنوز جامعه ما با تفكر علمي و رفتار علمي نامانوس است و خبري از توليد علمي نيست. هنوز ساده ترين سوءالات موجود و مطرح در زمينه توسعه علمي كشور، در مرحله عمل بي پاسخ مانده اند و به قولي، ما هنوز همچون پيرزني خسته سالها بر سر هر پله.. شكي نيست كه رفع معضلات و موانع مزبور، برخوردي ريشه اي و عزمي ملي را مي طلبد اما، كاربست شيوه هاي تشويقي و ترويجي، بويژه اگر به شكلي صحيح و اصولي باشد، مي تواند سودمند باشد. دكتر محمد توكل، معاون پژوهشي وزير فرهنگ و آموزش عالي فقدان جايگاه مناسب فرهنگي، اجتماعي براي تحقيقات را يكي از چهار مانع اصلي و مهم عدم توسعه علمي و پژوهشي كشور دانسته و مي گويد: اجراي برنامه هاي تشويقي، اهداي جوايز به پژوهشگران فعال و برگزيده، تشكيل انجمن ترويج علم و فعاليتهايي از اين دست، همگي در راستاي ارتقاي جايگاه فرهنگي و اجتماعي تحقيقات در سطح عام و خاص آن انجام مي شود و تاثير بسزايي هم دارد. وي مي افزايد: البته جايگاه تحقيقات در تفكر و ذهنيت جامعه ما روز به روز بهتر شده است، در حالي كه تا چند سال پيش به مساله تحقيقات به عنوان يك مساله دست سوم و دكوري و غيرمهم نگاه مي شد. دكتر توكل، با اشاره به مشكل ساختاري، كمبود اعتبارات و مديريت نامناسب در بخش پژوهش كشور به عنوان موانع ديگر توسعه علمي و تحقيقاتي معتقد است: ارتقاي جايگاه فرهنگي و اجتماعي تحقيقات طي سالهاي اخير موجب شده تا ما شاهد حركت خوبي در برنامه سوم توسعه كشور در اين ارتباط باشيم. به طوري كه مي بينيم رهنمود كلي اين برنامه براي اولين بار توجه به تحقيقات و نتايج آن در برنامه ريزيهاي ملي و منطقه اي و نظارت و ارزيابي آنها است. معاون پژوهشي وزارت فرهنگ وآموزش عالي همچنين ارج نهادن به تلاش علمي محققان، تقدير از آنها، اهداي جوايز ويژه علمي، برپايي هفته ها و مناسبت هاي پژوهشي و.. را يكي از راههاي اصلاح ذهنيت جامعه نسبت به ضرورت و الزام پرداختن به تحقيق و توسعه آن مي داند. برنامه هايي مانند اهداي جايزه ترويج علم اگر چنانچه با برنامه ريزي دقيق همراه باشد، به گونه اي كه فرصت شركت عده بيشتري از فعالان عرصه علم پژوهي در آن فراهم شود، ضوابط انتخاب و گزينش برترينها به طور شفاف تعين گردد حتي ضوابط قبلي مورد بازنگري قرار گيرد و دبيرخانه دائمي اين برنامه تشكيل شود و با فعاليت مستمر خود حاصل تلاش يك ساله خود را در روز اهداي جايزه مزبور جشن بگيرد، آنگاه مابه تدريج شاهد بروز و ظهور كاركردهاي عملي و مثبت چنين رخدادهايي خواهيم بود. از نكات مهمي كه در برپايي برنامه اهداي جايزه ترويج علم كيش، بايد مدنظر قرار گيرد، تبليغات گسترده و تحت پوشش قرار دادن تعداد بيشتري از علما، دانشمندان و پژوهشگران در حوزه هاي گوناگون در است دو دوره گذشته، شاهد بوديم افراد موءسساتي كه در چهارچوب معرفي و سپس انتخاب قرار مي گرفتند، محدود و تنها شامل سازمانها، نهادها و يا افرادي بود كه توانسته بودند با سازمان مناطق آزاد كيش و يا با داوران و دست اندركاران برنامه ارتباط برقرار كنند و اين، براي برنامه اي كه ترويج علم در كشور را در سرلوحه كارهاي خود قرار داده است، مناسب نيست. نكته ديگر، تركيب هيات داوران است كه در دو دوره گذشته، همواره كم تعداد، ناهمگن از لحاظ رشته هاي مختلف علوم، متكي به يكي دو فرد خاص و در نهايت برخي افراد غيرآشنا با علوم پايه بوده است. اعتبار بخشيدن به چنين جوايزي، مي تواند آن را به اهرمي قدرتمند و موءثر براي ارتقاي سطح فكري و فرهنگي جامعه مبدل سازد و انگيزه تلاش و پويش را در ميان انديشورزان و دانشوران اين مرز و بوم تقويت كند.