Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781016-46968S2

Date of Document: 2000-01-06

سنگ نگاره هاي باستاني كردستان يادمانهاي ايران مكانهاي باستاني منقوش كردستان شامل 9 محوطه مي باشد. متاسفانه اين آثار تاكنون بصورتي علمي در جريان بررسي قرار نگرفته و به دلايل كمبود بودجه سازمان ميراث فرهنگي، اين يادگار ارجمند سرزمين ايران تاكنون ناشناخته مانده است. سنگ نگاره هاي باستاني كردستان چشم انتظار محافظت، بررسي و معرفي با مي باشد معرفي اين نگاره ها در سطح كشور و جهان، فصلي ويژه و جديد در اوراق تاريخ كردستان باز مي شود. و همچنين اوراق پيش از تاريخ ايران پربار و متنوع مي گردد. تصاوير اين نگاره ها عبارتند از: تصوير اسب و سوار به تعداد فراوان، بزكوهي و گوزن و جبير و سگ و گراز و تصاوير خورشيد و انسان. كنده كاريهاي بر روي سنگ در كردستان مربوط به دو عصر مختلف است. دوره اول عصر نوسنگي و دوره دوم عصر مفرغ. - 1 عصر نوسنگي: در دهنه غاري كوچك در منطقه اورامانات سنگي بزرگ كار گذاشته شده و تعبيه گرديده. اين سنگ به شكل كله قوچ يا گوسفند تراش خورده و صيقل يافته است و بر روي آن تصوير 3 بز كوهي (كل ) و يك سگ نقر گرديده. سنگ تراشيده شده دهنه غار كه به شكل كله قوچ يا گوسفند است و تصويرهاي كنده كاري شده بر روي آن بايستي مربوط به عصر نوسنگي باشد و تاريخ آن را مي بايد هزاره ششم قبل از ميلاد تعيين كرد. اين تصوير مرحله دامداري عهد نوسنگي را نشان مي دهد. هرچند با توجه به باستانشناسي ماقبل تاريخ تمدن بشري، آغاز دامداري در كردستان بوده است و ساكنان غار (زاوي شمي ) در كردستان عراق در غرب اورامانات در اواخر عهد ميانه سنگي هزاره نهم قبل از ميلاد گوسفند و بز را اهلي كرده بودند. حكاكيها و كنده كاريهاي هنرمندان اين عصر بوسيله ابزارهايي از سنگ آتشزنه انجام مي گرفت. - 2 عصر مفرغ: اكثر سنگ نگاره هاي كردستان مربوط به سالهاي بين ( 1700 2500 تا) قبل از ميلاد مي باشد. كه دلايل آن به صورت مقايسه اي در منابع تاريخي و آثار همزمان آن در ديگر نقاط ايران و جهان جستجو شده است. فراواني و پراكندگي محوطه ها ثابت مي كند كه در عصر مفرغ جوامع زيادي در مكانهاي مختلف كردستان زندگي كرده اند. دلايل نگارنده براي اكثريت سنگ نگاره ها كه عصر مفرغ مي باشد به شرح زير است: - 1 وجود اسب رام شده (اسب و سوار ) - 2 وجود مفرغ كه با آن ابزاري جهت حكاكي ساخت تا بتوان بر روي سنگ سخت اقدام به كنده كاري نمود- 30 وجود علائم و تصاويري از قبيل خورشيد و دواير متحدالمركز كه نمايانگر خصوصيات خورشيدپرستي در عصر مفرغ مي باشد. قديمي ترين اخباري كه از رام كردن اسب در ايران بدست آمده است مربوط به تصوير كنده كاري شده اسب و سوار است كه بر روي استخوان حكاكي شده و مربوط به هزاره سوم قبل از ميلاد است كه در شوش بدست آمده است. در هزاره سوم قبل از ميلاد انسان ايراني توانست اسب را رام كند و براي مقاصد خود از جمله كوچ و دامداري و شكار از آن بهره بگيرد. مدارك باستانشناسي هزاره دوم قبل از ميلاد نشان مي دهد كه از اسب براي شكار و بردن ارابه هاي جنگي و شايد مسابقات اسبدواني استفاده شده است. در هزاره دوم قبل از ميلاد عصر مفرغ در غرب ايران به اوج پيشرفت رسيده بود. در فلات ايران به ويژه در لرستان و كردستان بين تمام صنايع، صنعت مفرغ از صنايع ديگر بيشتر ترقي كرده بود. دوراني كه انسان ايراني توانست ابزاري بسازد كه به وسيله آن بتواند بر روي سنگهاي سخت حكاكي كند. گزارش از: جمال لحافيان