Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781015-46961S1

Date of Document: 2000-01-05

كتابخانه هاي دانشگاه ها انحصاري؟ است! متاسفانه مفهوم كار تحقيقاتي در كشور ما امري ناشناخته است، زيرا جايگاه استفاده از آن هنوز بدون پيش بيني مانده است. كتابخانه هاي دانشگاهها كه سرشار از منابع اطلاعاتي مي باشند، متاسفانه تنها در يد قدرت دانشجويان همان دانشگاه كه نه، بلكه تنها در انحصار دانشجويان آن رشته خاص در دانشكده خاصي است و مسلما استفاده لازم و كافي از اين منابع را براي همگان فراهم نمي سازد. بيان اين اصل كه علم و دانش را بايد در هر جايي جستجو نمود، در جامعه ما ضربالمثل است، اما راهكارهاي عملي رسيدن به آن همچنان خاكي و پردست انداز است. گذشته از خيل محققان و پژوهشگراني كه در خارج از محيط دانشگاه در عرصه تحقيقات مشغولند. فرضا اگر خانم خانه داري كه به مطالعه علمي خاص، علاقه مند است و يا به افزايش اطلاعات خود در زمينه اي بخصوص گرايش دارد و يا اگر آقايي با شغل آزاد طالب يادگيري و تجربه اندوزي علمي بدون گذراندن دوره هاي فرماليته و آكادميك مي باشد (علوم و زمينه هايي كه پيگيري و يافتن مطالب تخصصي در رابطه با آن از طريق كتابخانه هاي عمومي در سطح شهر ميسر نيست و يا كاري بسيار توان فرسا مي باشد ) چگونه بايد به دانش مربوطه و يافته هاي علمي در آن محدوده دست؟ يابد و آيا غير از اين است كه كتابخانه هاي مراكز دانشگاهي پلكاني هر چند ناكامل و ناكافي براي اين امر مي توانند باشند. آيا در دسترس قرار دادن مطالعات و تحقيقات اساتيد و دانشجويان در زمينه هاي متفاوت و متنوع آنچنان دور از ذهن است كه مي بايست از شخصي كه به كتابخانه دانشكده اي مراجعه كرده و تقاضاي مطالعه كتاب يا پايان نامه اي در زمينه اي خاص و مورد نظر را دارد، (آن هم در همان محيط كتابخانه ) حتما كارت دانشجويي يا كارت كتابخانه همان دانشكده را؟ بخواهيم آيا اين است معني تشويق به علم آموزي در جامعه؟ اسلامي حقيقتا اگر دانشجويان دانشكده ها بدانند كه از چه نعمت افزوني برخوردارند، حتما اعتبار خويش را در معرض خريد و فروش قرار مي دادند و چه بسا كساني كه از اين گذر براي دستيابي به يك منبع اطلاعاتي كه مورد نياز جهت كار تحقيقاتي خاص و يا آگاهي شخصي مي باشد، به حيله هايي متوسل نشوند. باري به هر حال اين مساله در شان مكانهاي آموزشي و پرورشي عالي در كشور ما نمي باشد كه جريان آزاد اطلاعات را محدود نماييم و در عين حال محك صلاح و درستي افراد را و ملاك فهم و دانش آنان را با يك برگ كاغذ به نام كارت دانشجويي بسنجيم. افرادي كه به كارهاي تحقيقاتي همت مي گمارند مسلما به دنبال سود هنگفتي از لحاظ مادي نمي باشند، كه اين مساله اصولا در كشور ما جايگاهي ندارد و در واقع هيچ متاعي در اين خاك كم بهاتر از تحقيقات و پژوهش نمي باشد، ولي به هر حال نمي بايست از نظر دور داشت كه در هر حال همين محققان اندك هستند كه با وجود محدوديت و موانع دست و پاگير، رنج بي اجر خويش را براي پيشبرد اموري كه زيربناي توسعه اين كشور مي باشد، بر خود هموار مي كنند و با اين همه، از كمترين امكاناتي بهره ندارند. ناگفته نماند كه چه بسا اين افراد داراي تحصيلات عاليه نيز مي باشند و نمي خواهند تنها با پايان يافتن تحصيلات بر تمام كارهاي علمي و تحقيقاتي مورد نظر و مورد علاقه خويش خط قرمز پايان را رقم بزنند. اما بدون داشتن كارت دانشجويي پس از پايان تحصيلات، از بسياري از مزايا محروم مي شوند و حتي نمي توانند از منابع اطلاعاتي يك كتابخانه نيز بهره ببرند. حقيقتا چه كسي جوابگوي علاقه و همت و شور و اشتياق اين گونه افراد؟؟ است پايه هاي لرزان علم و تحقيق در كشور ما آنچنان است كه پژوهشگران مي بايست با استفاده از ترفندها و حربه هاي غيرقانوني، آن هم در حدي كمتر از نياز واقعي بدان دست يابند. درهاي علم مي بايست به روي عاشقان آن هميشه باز و گشوده باشد. اما حكايت اين است كه توانايي هاي افراد و نيازشان به اطلاعات مي بايست در پس پرده هاي فاصله ها كه در برابر مشاركت مردم با دانشگاه آويخته شده محصور بماند و اين تنها ضرري نيست كه اين گونه افراد به علت يك خط مشي غلط نصيبشان شده كه در واقع سودي است هدر رفته كه جامعه و توسعه آينده از آن بي نصيب خواهد ماند. بينديشيم به آنچه كه ما در نقل قصه هاي عرف و دين در باب دانش مي گفتيم. بينديشيم به حديث فارسي پيامبر اكرم كه فرمود علم را بجوييد حتي اگر در چين باشد و از ما به تو شكايت اي بزرگوار كه چين را كه چه عرض كنيم، با تنگ نظريها و ضوابط خشك، حتي نمي گذارند علم را در كتابخانه يك دانشكده بجوييم. آري بينديشيم به آنچه دين اسلام گفته است، اما اين جوامع ديگرند كه از آن بهره برده اند و به ثمر نشانده اند و ما بي نصيبترين آنان، خشك و بي بار، حتي كمتر از تاريخمان بر جاي مانده ايم. در عصر ارتباطات، جوامع ديگر، استفاده بهينه اي از تحقيقات مي كنند و با در اختيار قرار دادن آن حتي به طور رايگان، براي ساير ملتها و جامعه جهاني، فرهنگ استفاده از آن را به يقين تسري مي دهند و ما در آغاز راه پرپيچ و خم پرمخاطره اي خود را تحديد مي كنيم و عاميانه و عامدانه خست به خرج مي دهيم و غافل از آنيم كه با اين حجم اندك تحقيقات و مشكلات بر سر راه آن، تا ساليان سال، حل شده ترين مسائل جوامع پيشرفته بشري در عصر حاضر را با خود يدك خواهيم كشيد. جريان آزاد اطلاعات و پردازش بي غل و غش آن و انفجار روزافزون آن و روشهاي بهره برداري از آن، آنچنان صحبت روز است كه با ادامه وضعيت فعلي و با سنگ اندازي در راه تحقيقات، به تدريج ما با يك خلاء جبران ناپذير و عقب ماندگي خطرناكي در اين زمينه روبه رو خواهيم شد. در هر حال، در اين مجال اندك و با توجه به گستردگي بحث يكي از مهمترين راهكارها براي جبران اين كمبود و پرش بلند براي پشت سرگذاشتن اين چاله هاي كمبود و فراموشي، استفاده از تحقيقات و منابع دانشگاهيست. علم تنها متاعي است كه بي گمان مي توان و يا حداقل مي بايست آن را بدون خرج دلار و يا با استفاده از توصيه نامه هاي آنچناني به دست آورد. اگر انديشمندان ما كمي بيشتر بينديشند. فاطمه حافظيان (كارشناس ارشد حقوق )