Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781015-46951S4

Date of Document: 2000-01-05

داستان نفت نفط جنوب! ( ) 1 روزنامه ناهيد پس از اينكه در سال 1280 ش. امتياز استخراج و بهره برداري از نفت وگاز نيمي از ايران براي مدت شصت سال به ويليام دارسي انگليسي داده شد در سال 1288 ش. شركت نفت انگليس و ايران تمام حقوق و تعهدات ناشي از امتياز را خريداري كرده و به فعاليت پرداخت. دولت ايران بابت حق امتياز %تنها 16 سود خالص ساليانه شركت را به اضافه ساليانه دو هزار تومان دريافت صاحب مي كرد امتياز از پرداخت ماليات، عوارض وحقوق گمركي براي كليه زمين هايي كه در اختيار داشت و همچنين ماشين آلات و وسايلي كه وارد كشور مي كرد و جميع محصولات نفتي كه صادر مي كرد، معاف بود. حجم واردات شركت به اندازه كل واردات كشور بود و اگر از اين كالاها عوارض گرفته مي شد مبلغ آن به دو برابر حق امتياز نفت، بالغ مي گشت! كمپاني ضمنا نفت انگليس و ايران سه برابر حق امتيازي را كه به ايران مي داد به عنوان ماليات بر درآمد به دولت انگليس مي پرداخت. قيمت نفت ايران از بقيه كشورهاي نفت خيز منطقه مثل بحرين، عراق و عربستان كمتر و تقريبا يك سوم آنها بود; به علاوه مزد كارگران ايراني شاغل در صنعت نفت نيز نازل ترين مزد در ميان كارگران ساير صنايع كشور بود وحتي كفاف خوراك آنها را نمي داد. از سال 1293 طبق قراردادي كه بين دولت انگلستان و شركت نفت منعقد شد اين شركت بايد عمده سوخت مورد نياز نيروي دريايي انگلستان را به قيمت نازلي تامين مي كرد، به اين ترتيب قسمت اعظم احتياجات سوخت ناوگانهاي انگليسي در طول جنگ جهاني اول توسط نفت ايران برطرف شد. چرچيل دركتاب بحران جهاني خود نوشت: در جنگ اول جهاني، ادارات دولتي انگليس در اثر استفاده از مواد قرارداد با شركت نفت انگليس و ايران و خريد نفت به قيمت ارزان تر از بازار، هفت و نيم ميليون ليره سود برده اند. شكي نيست كه اين تعهد شركت براي فروش ارزان نفت، نقض تعهد با ايران بود; چرا كه سود شركت و در نتيجه حق امتياز ايران را %كه 16 سود شركت بود پايين مي آورد و اين قرارداد باعث خسارات زيادي به دولت و ملت ايران شد. (ادامه دارد ) تهيه كننده: رويا زارع كاريكاتورها از آرشيو حميد ساهر