Hamshahri corpus document

DOC ID : H-781013-46927S7

Date of Document: 2000-01-03

دوران رهبران اقتدارگراي شرق آسيا به پايان رسيده است كيش شخصيت در اين منطقه رو به افول است * آخرين اقدام يك نظامي براي رهبري دولت تايلند، انتخاب سانچيندا كراپايون به عنوان نخست وزير براي مدت 48 روز در سال 1992 بود كه به تظاهرات گسترده مردم در خيابانهاي بانكوك منجر شد مردان قدرتمند سياسي آسيا به كجا؟ رفته اند در واقع برخي از آنها هنوز پابرجا هستند و در شفق هزاره جديد گام برمي دارند و برغم نشانه هاي رشد دمكراسي در منطقه سايه برخي ديگر از آنها همچون شبحي به سوي قرن آسيا نزديك مي شود. بسياري از معروفترين رهبران اقتدارگراي قرن بيستم همچون ني وين در ميانمار (برمه ) فرناندو ماركوس در فيليپين، دنگ شيائوپينگ در چين و سوهارتو در اندونزي در دهه گذشته سقوط كرده اند و يا مرده اند. اما امروزه در آغاز هزاره جديد هنوز مشخص نيست كه چه چيز جايگزين آنها خواهد شد، يك نسل جديد مردان قدرتمند و رژيم هاي اقتدارگراي ديگر يا نظام هاي سياسي كثرت گرا و دمكراتيك تر. اندونزي بحران دو سال اخير آسيا و شورشهاي خياباني ماه مه 1998 اندونزي سوهارتوي قدرتمند را برآن داشت تا به حكومت اقتداري 30 ساله خود كه با حمايت ارتش و شبكه گسترده فاميلي ادامه يافته بود پايان دهد. انتخابات پارلماني تابستان امسال در اندونزي پاياني بر نفوذ عصر سوهارتو بود. انتخابات پارلماني و سپس انتخاب رئيس جمهور جديد در اندونزي تحولات سياسي مهمي در سال جاري است كه سوهارتو و تاحدودي ارتش را براي اولين بار طي چندين دهه گذشته از تصوير سياسي اين كشور به كنار نهاده است. مالزي در حالي كه اندونزيايي ها مردان سياسي قدرتمند خود را كنار زده اند، آخرين انتخابات عمومي مالزي كه ماه گذشته برگزار شد ثابت كرد كه ماهاتير محمد نخست وزير اين كشور هنوز نيرويي است كه نبايد آن را دست كم گرفت. ائتلاف جبهه ملي حاكم ماهاتير محمد اگر چه به دليل برخورد شديد وي با انور ابراهيم دوست سابقش و معاون نخست وزير تا حدودي محبوبيت خود را از دست داد اما در انتخابات پيروز شد و براي يك دوره پنج ساله ديگر به قدرت بازگشت. ماهاتير محمد كه از سال 1981 نخست وزيري مالزي را بر عهده دارد اكنون ديرپاترين رهبر انتخابي در اين قاره محسوب مي شود. بحران اقتصادي اخير شرق آسيا و كمك نخواستن ماهاتير محمد از كشورهاي غربي براي بهبود اقتصاد مالزي نقش عمده در تقويت و استمرار قدرت او داشته است. ماهاتير محمد كه از قبل خود را به عنوان حامي اصلي ارزشهاي آسيايي و مخالف ارزشهاي غربي مطرح كرده بود چند ماه قبل اعلام كرد بهبود اقتصاد مالزي و خروج آن از بحران بدون كمك هيچ قدرت خارجي يا بدون بوسيدن پاي كسي حاصل شده است. سنگاپور اگرچه 10 سال از زماني كه لي كوان يو نخست وزير قدرتمند سنگاپور قدرت را در نوامبر 1990 به گوچوك تونگ واگذار كرد، مي گذرد اما هنوز به نظر مي رسد كه مردان قدرتمند تا حدودي در صحنه سياست اين كشور حضور دارند. بحران اقتصادي شرق آسيا و بويژه ناآرامي در اندونزي و التهاب سياسي در مالزي كه دو همسايه سنگاپور هستند، موجب شد تا مردم سنگاپور از دولت با ثبات اين كشور كه امور را به خوبي اداره كرده قدرداني كنند. لي كوان يو كه طي 31 سال حكومت اقتداري خود سنگاپور را از يك جزيره باتلاقي به يك منطقه آباد و موفق تبديل كرد اكنون با نگاهي پدرانه به سنگاپور مي نگرد و راه را براي به قدرت رسيدن فرزندش كي هين لونگ پس از بازنشسته شدن نخست وزير فعلي كه احتمالا قبل از انتخابات عمومي سال خواهد 2002 بود هموار كرده است. اگرچه لي كوان يو مدت طولاني با مشت آهني حكومت كرد اما اكنون هم گوو لي كوچك ناچار هستند تصويري دمكراتيك تر از حكومت خود ارائه كنند. فيليپين در فيليپين كثرت گرا شبح ماركوس كه 10 سال قبل در حال تبعيد در هاوايي مرد، هنوز بر اين كشور سايه افكنده است. ماركوس قبل از اين كه با اعتراضات عمومي در سال 1986 سرنگون شود به مدت 20 سال با ديكتاتوري تمام بر فيليپين حكم رانده بود. شباهتهاي بين دولت انتخابي فعلي ژوزف استرادا و رژيم سابق ماركوس مشكلاتي را باعث شده و در مواردي اصلاحات اساسي را مانع گرديده است. به عنوان نمونه پيشنهاد استرادا براي اصلاح قانون اساسي سال 1987 به منظور تطبيق با شرايط جهاني و تسهيل جذب سرمايه گذاري خارجي مخالفتهايي به دنبال داشته است. مخالفان نگران اين هستند كه استرادا به عنوان دوست نزديك و صميمي ماركوس بخواهد از اين امر براي تغيير آن اصل قانون اساسي كه دوره رياست جمهوري او را به 6 سال محدود كرد استفاده نمايد. تايلند تايلند شايد تنها كشوري در منطقه باشد كه به خوبي توانسته است خود را از زير سلطه نظاميان قدرتمند و حكومت اقتداري نجات دهد. اكنون نظاميان قدرتمندي همچون فيبول، ساريت، تانوم، پراپات و نارونگ بدون ترديد به گذشته تعلق دارند. آخرين اقدام يك نظامي براي رهبري دولت تايلند، انتخاب سانچيندا كراپايون به عنوان نخست وزير براي مدت 48 روز در سال 1992 بود كه به تظاهرات گسترده مردم در خيابانهاي بانكوك منجر شد. پس از درگيريهاي خشونت آميز بين سربازان و طرفداران دمكراسي در ماه مه 1992 ارتش تايلند صحنه سياسي اين كشور را به طور كامل ترك كرد و قدرت در دست سياستمداران منتخب مردم قرار گرفت. بسياري از تحليلگران معتقدند تحولات ماه مه 1992 به ارتش تايلند نشان داد كه جامعه اين كشور از پيچيدگي زياد برخوردار شده كه نظاميان ديگر قادر به اداره آن نيستند. نظام هاي تك حزبي در حال حاضر نظام هاي تك حزبي باقيمانده در آسيا همچون چين، لائوس، كره شمالي، ميانمار و ويتنام ممكن است موفقيتهايي در پرورش گروه مردان قدرتمند سياسي براي هزاره آينده داشته باشند، اما حتي در اين كشورها نيز اكنون كيش شخصيت در حال افول است. رئيس جمهور و رئيس حزب كمونيست چين جيانگ زمين نيز هنگامي كه در روز اول ماه اكتبر امسال در مراسم روز ملي چين با لباسي شبيه مائو و به تقليد از دنگ شيائوپينگ قدرتمند از داخل يك اتومبيل ليموزين سرباز مشغول سان ديدن از سربازان بود از سوي مردم پكن بيشتر مورد تمسخر قرار گرفت تا تشويق و تحسين. حتي در كامبوج هون سن قدرتمند كه در سال 1997 براي تحكيم قدرت خود به كودتا عليه دولت خودش دست زد اكنون بر خلاف روند تاريخ حركت مي كند و به گفته تحليلگران به موازات نهادينه شدن امور كامبوج از طريق اعمال شيوه هاي عمل استاندارد در روند تصميم گيري و چارچوبهاي حقوقي نوين، قدرت و نفوذ رهبران فردي در اين كشور محدود خواهد شد. منبع: خبرگزاري آلمان ترجمه: علي صباغيان