Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780309-44779S1

Date of Document: 1999-05-30

تفاوتهاي زنان و مردان؟ چيست با وجود اينكه مغز زن و مرد مشتركات زيادي با هم دارند اما به طور قطع اندازه، ساختار و حساسيت آنها مثل هم نيست پس از بيست سال زندگي مشترك، همسرم هنوز هم مرا درك نمي كند. او مي خواهد بداند چرا من هميشه مي توانم در آن واحد چند كار را با هم انجام؟ دهم چگونه است كه من هيچوقت در صحبت كم نمي آورم و چگونه است كه مي توانم نام زوج جواني را كه سالها پيش در هاوائي ملاقات كرديم به خاطر؟ بياورم اكنون پاسخ اين پرسشها را مي توانم به او بگويم: اين توانائي ها ناشي از مغز من است. اگرچه به ظاهر دلائل فرهنگي براي تفاوت هاي احساسي و رفتاري بين زن و مرد وجود دارد، دستاوردهاي علمي حاصل از تحقيقات نوين، آشكار ساخته است كه ريشه بسياري از تفاوت هاي جنسيتي پيچيده ممكن است در مغزهاي ما باشد. با وجود اينكه مغز زن و مرد مشتركات زيادي با هم دارند اما به طور قطع اندازه، ساختار و حساسيت آنها مثل هم نيست. به طور كلي، مغز يك زن، مثل بدن او، ده تا پانزده درصد كوچكتر از مغز يك مرد است، با اين وجود مناطق مختص ادراكات سطح بالا مثل زبان ممكن است در مغز زنان به طور فشرده تعداد بيشتري از نرونهاي عصبي را در خود جاي داده باشد. در اينجا، مهمترين تفاوت هاي بين مغز زنان و مردان را براساس يافته هاي محققان مي آوريم: - 1 زنان از سطح بيشتري از مغز خود استفاده مي كنند: دكتر مارك جورج، روانپزشك و عصبشناس در دانشگاه پزشكي كاروليناي جنوبي چنين مي گويد: در هر كاري كه زنان انجام مي دهند، حتي اگر تكان دادن انگشتان دستشان باشد، فعاليت عصبي مغز آنها در سطح بزرگتري از مغزشان توزيع مي شود. وقتي يك مرد، ذهن خويش را متوجه كاري مي سازد، نرونها فعاليت خود را در نواحي ويژه اي از مغز متمركز مي سازند. اما وقتي يك زن همان كار را انجام مي دهد سلولهاي مغز او در سطح وسيعي شروع به فعاليت مي نمايند. يك توضيح ممكن اما بحث انگيز بر اين پديده آن است كه: قطر محل پيوند رشته هاي عصبي واقع در مركز مغز زنان ضخيم تر از مردان است كه اين پديده امكان برقراري ارتباطهاي بيشتري بين نيمكره راست عاطفي و نيمكره چپ عقلي را در مغز فراهم مي سازد. در نتيجه، مغز زنان ممكن است ارتباطاتي را برقرار كند كه مغز يك مرد قادر به انجامش نباشد. عده اي اين مهارت را نوعي هوش عاطفي مي نامند و برخي ديگر آن را نوعي الهام ( شم ) زنانه تلقي مي كنند. با اين وجود، حداقل در بعضي موارد، مردان ممكن است بهتر از زنان قادر باشند بيشتر مغز خود را متمركز كنند. به همين دليل است كه يك مرد مي تواند غرق در خواندن روزنامه اش شود بي آنكه متوجه زنگ زدن تلفن و پارس كردن سگ در حياط خانه شود. - 2 مغز يك زن شديدتر به احساسات پاسخ مي دهد: وقتي مارك جورج به عكسبرداري از مغز زنان و مردان در حين يادآوري تجربه هاي احساسي آنها پرداخت، متوجه اين نكته شد كه زنان و مردان متفاوت از يكديگر در مقابل احساسات و به ويژه غم، عكس العمل نشان مي دهند. احساسات افسردگي هرچند كه به وسيله تجربه يكساني در زنان و مردان بوجود آمده بودند، نرونهاي عصبي مغز زنان در ناحيه اي هشت برابر بزرگتر در مقايسه با مردان فعال ساختند. شيوه اي كه مغز در مقابل غم از خود واكنش نشان مي دهد ممكن است منجر به افزايش آسيبپذيري در مقابل افسردگي شود كه در ميان زنان دو برابر بيشتر از مردان رايج است. همچنين مغز زنان ممكن است دقيق تر، عواطف ديگران را كشف كند. خانم دكتر راكوئل گور و همسرش رابين گور، روانپزشك عصب درماني و روانشناس در دانشگاه پنسيلوانيا، به عكسبرداري مغزي از داوطلباني پرداختند كه مشغول مشاهده تصاوير هنرپيشه هائي بودند كه چهره هاي آنها حالات مختلف عاطفي را ترسيم مي نمود. هر دو جنس وقتي كه شادي را در چهره اي مي ديدند آن را تشخيص دادند اما مردان به سختي و در مدت زمان بيشتري موفق به تشخيص غم شدند. رابين گور مي گويد: چهره يك زن بايد واقعا براي مرد غمگين باشد تا بتواند آن را ببيند - 3 زنان توانايي خاص در استفاده از كلمات دارند: به طور كلي دختران زودتر شروع به صحبت كرده و سريعتر مي خوانند. دكتر سلي وبنت شويتز، دو استاد دانشگاه يول در عصبشناسي و پزشكي كودكان مي گويند كه دليل اين امر ممكن است آن باشد كه زنان در موقع خواندن نواحي عصبي روي هر دو طرف مغز خود را مورد استفاده قرار مي دهند. حال آنكه مردان تنها نواحي عصبي نيمكره چپ مغزشان را در موقع خواندن به كار مي گيرند. زنان بزرگسال نيز همچنين مهارت كلامي بيشتري دارند. آزمونها نشان مي دهند كه زنان بيشتر از مردان مي توانند كلماتي را پيدا كنند كه با حرف يكساني شروع مي شوند، مترادف هاي بيشتري را براي يك كلمه ليست كنند و نيز خيلي سريعتر مي توانند اسامي رنگ ها و شكل ها را به خاطر آورند. و مهمتر از همه اينكه در زناني كه از سكته مغزي و يا آسيبهاي مغزي رنج مي برند، توانائي مغز در پردازش زبان با استفاده از دو نيمكره به آنها كمك مي كند كه سريعتر بهبود يابند. دكتر جورج مي گويد: از آنجائي كه زنان شبكه وسيع تري از نرونهاي مغز خود را در موقع صحبت كردن يا خواندن به كار مي اندازند، اگر بخشي از مغزشان صدمه ببيند، كمتر از مردان آسيبپذير هستند. - 4 زنان متفاوت از مردان رانندگي مي كنند: در جاده زنان توجه بيشتري به آنچه مي بينند به ويژه به علائم كنار جاده از قبيل تابلو يك قهوه خانه يا كليسا از خود نشان مي دهند. وقتي زنان مسيري را دنبال مي كنند و يا به كسي جهت را نشان مي دهند روي چنان علائمي تكيه مي كنند حال آنكه مردان بيشتر به جهت و بعد مسافت توجه مي كنند. ( مثلا نيم مايل به غرب و سپس دو مايل در جهت شمال. ) دبوراه بلوم موءلف، آثار علمي، كه مشاهده نموده است مردان به طور دائم در مقايسه با زنان نمرات بالاتري را در تمرينات مربوط به بعد فضا كسب مي كنند، چنين اظهار مي دارد كه: من حدس مي زنم مردان با يك عنصر بيولوژيكي متولد مي شوند كه منجر به برتري آنها در فعاليت هاي مربوط به بعد فضا مي گردد. شايد اين توضيحي باشد بر اينكه چگونه همسر من مي تواند يك اتومبيل كوچك را در فضايي به اندازه يك تمبر پستي پارك كند! - 5 حافظه يك زن دقيق تر از حافظه يك مرد عمل مي كند: در هر سني، حافظه زنان بهتر از مردان عمل مي كند. توماس كروك روانشناس و رئيس يك سازمان تحقيقي كه حافظه بيش از پنجاه هزار زن و مرد را مورد آزمايش قرار داده است، چنين گزارش مي كند: زنان در مقايسه با مردان توانائي بيشتري در تطبيق اسامي افراد با چهره هاي آنها دارند و همچنين آنها در به يادآوردن ليست ها بهتر از مردان عمل مي كنند. كروك مي گويد: افراد حوادثي را بهتر به خاطر مي آورند كه ما آنها را با يك احساس همراه سازيم و از آنجائي كه زنان بيشتر از مردان از نيمكره راست مغز، محل پردازش عواطف، استفاده مي كنند لذا در يادآوري حوادث عاطفي به طور خودكار بهتر عمل مي كنند. - 6 مغز زنان خيلي كندتر از مغز مردان پير مي شود: يك مطالعه تحقيقي كه در آرشيوهاي عصبشناسي گزارش شده است به اين نتيجه دست يافته كه مغز مردان سريعتر از مغز زنان روبه نقصان مي گذارد. نتايج اين پديده آن است كه مردان پير در مقايسه با زنان همسال، حافظه ضعيفتري داشته، كمتر قادر به تمركز حواس بوده و حالات روحي افسرده بيشتري دارند و در نتيجه تحريك پذيرتر هستند. رابين گور مي گويد: بله، مردان در سالهاي پيري بدخلق تر مي شوند. اما شما بايد مغز آنها را به اين خاطر مورد سرزنش قرار دهيد. دليل اينكه مغز مردان با چنان شدتي تغيير اندازه مي دهد شايد در ارتباط با قابليت سوخت و ساز مغز مغز باشد زنان به نظر مي رسد كه با افزايش سن قادر به كاهش ميزان سوخت و ساز گلوكز خود مي باشد حال آنكه مغز مردان پير در مقايسه با سنين جواني با سرعت بيشتري به سوخت و ساز گلوكز مي پردازد. اما مغز زنان با وجود اينكه پاينده تر است، در مقابل اثرات پيري مقاوم نيست. از ميان چهار ميليون امريكايي مبتلا به بيماري آلزايمر (فراموشي ) تخمين، زده مي شود كه سه چهارم آنها زنان باشند. درمان به شيوه جايگزيني استروژن ممكن است در زنان خطر را كاهش داده و علائم بيماري را به تاخير اندازد. دكتر راكوئل گور مي گويد: اگرچه ما هنوز اثرات بعدي همه اين يافته ها را نمي دانيم اما يك چيز روشن است و آن اينكه مغزهاي مردان و زنان كارهاي يكساني انجام مي دهند اما آنها اين كارها را به طرق مختلفي به انجام مي رسانند. منبع: ريدرزدايجست آوريل 1999 مترجم: علي حبيبي - دانشگاه اراك