Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780308-44773S6

Date of Document: 1999-05-29

شناسايي و نمونه برداري دو هزارگونه گياهي در خراسان فلور ايران در بين كشورهاي خاورميانه، از نظر تنوع گياهي بسيار غني است مجموعه سيماي گياهي خراسان پس، از سالها تحقيق و پژوهش توسط كارشناسان علوم گياهي، افزون بر دو هزارگونه گياهي را در خود جاي داده است. در اين مجموعه باارزش، گونه هاي گياهي استان خراسان، در قالب عكس، فيلم، اسلايد و همچنين بصورت خشك گردآوري شده و مي توان گفت با توجه به وجود 7 تا 8 هزارگونه گياهي در ايران اين مجموعه يكي از كامل ترين هرباريومهاي محلي كشور شناخته مي شود. كارشناسان و محققان براي شناسايي وجمع آوري گونه هاي گياهي، با انجام ماموريتهاي متعدد به تمامي نقاط استان نمونه هاي مختلف را با تمام مشخصات ظاهري بررسي مي كنند و بدون هيچ كم و كاستي آنها را جمع آوري و با پرس كردن گياه در همان محل، نام و مشخصات گياه و روز و محل جمع آوري آن را نوشته و به مركز هرباريوم منتقل مي كنند. در مركز نيز با انجام يك سري عمليات مختلف مانند خشك كردن نمونه ها و تفكيك گونه ها، آنها را بر روي كارتهاي مخصوصي كه نام علمي و محلي گياه، محل و تاريخ جمع آوري آن و همچنين ارتفاع منطقه از سطح دريا نوشته شده است منتقل مي نمايند. پس از تكميل كارتها، نمونه ها را براساس خانواده ها، جنس و گونه به مخازني سرپوشيده كه براساس حروف الفبا طبقه بندي و تنظيم شده است منتقل و نگهداري مي كنند. هرباريوم استان خراسان با توجه به پهناوري و تنوع گونه هاي گياهي و همچنين وجود زمينه هاي مستعد اما ناشناخته در پوشش گياهي اين استان افزون بر 2 هزار گونه گياهي باخواص دارويي و صنعتي و خوراكي را شناسايي وجمع آوري كرده است. كارشناسان گياهي مي گويند: فلور ايران در بين كشورهاي منطقه خاورميانه از نظر تنوع گياهي بسيار غني است به طوري كه تعداد گونه هاي گياهان گلدار ايران را بين 8 تا 9 هزار تخمين زده اند كه از اين مقدار 20 درصد آنها بومي يا انحصاري منطقه مي باشد. حتي تنوع ژنتيكي گياهان ايران را بيشتر از گياهان تمام اروپا دانسته اند و اين خصوصيات موجب شده كه فلور ايران از ديرباز مورد توجه زياد گياه شناسان خارجي قرار گيرد، به طوري كه مسافرتهاي زياد آنان به اقصي نقاط ايران براي مشاهده وجمع آوري اين نمونه ها خود دليلي بر اين مدعاست و گياهان محلي ايران در هرباريومهاي اروپايي جايگاه خاصي دارد. استان پهناور خراسان با توجه به شرايط اقليمي، داراي تنوع گياهي بسيار جالبي است اما متاسفانه برخي از گياهان بومي، انحصاري، نادر و كمياب آن، منقرض شده يا درحال انقراض است. تحقيقات به عمل آمده نشان مي دهد كه تا به حال 10 گونه گياهي خراسان منقرض شده كه دو گونه آن شامل گياه گوشتخوار اوتري كولاريا (Utricularia) از خانواده گياهان آبزي بوده است. با بررسي و مقايسه ميان تحقيقات و گزارشهاي انجام شده توسط گياه شناسان داخلي و خارجي از قرن 18 ميلادي تاكنون مي توان در مورد انقراض و يا تهديد به انقراض برخي از گونه هاي گياهي اظهار نظر نمود و از انقراض آنها جلوگيري به عمل آورد و با انجام مطالعه و تحقيق طي چند سال متوالي بر روي مقدار سطوح زير پوشش گياهي مراتع ايران، مي توان عوامل تخريب مراتع، انقراض و رويش بيش از حد بعضي از گياهان، محل رويش و زمان گلدهي گياه و همچنين موارد مصرف آنها را تشخيص داد و براساس اطلاعات بدست آمده، نسبت به جمع آوري و يا حفاظت از گياهان اقدام كرد. با توجه به مساحت 90 ميليون هكتاري مراتع ايران سالانه حدود 60 ميليون واحد دام در اين مراتع مورد تغذيه قرار مي گيرند و اين در حالي است كه اين مقدار مرتع تنها براي تغذيه 16 ميليون دام كفايت مي كند. بنابراين رابطه متناسب ومتعادلي بين سطح مرتع و تعداد دام وجود نداشته و فشار دام بر مرتع به عنوان عامل مخربي براي پوشش گياهي ايران به شمار مي آيد. از ديگر عوامل زوال و نابودي گونه هاي زنده، تغييرات شرايط محيطي و اقليمي، عدم تطابق و سازش گونه با محيط، رقابت بين گونه ها براي كسب نيازمنديهاي ضروري و همچنين عدم توجه به زمان گل دهي گياه با چراي دام است. با توجه به علل و عوامل موءثر در نابودي مراتع، لزوم اجراي صحيح سياستهاي اقتصادي توسط دولت ضروري است و سپردن مالكيت و مديريت اين منابع به طور تمام وكمال به بخش خصوصي روند تخريب را تشديد مي كند. مشهد - مينا شيعه