Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780301-44712S1

Date of Document: 1999-05-22

امپراتوري هاليوود مرزهايش را گسترش مي دهد بازار جهاني فيلم در آستانه هزاره سوم هاليوود روز به روز گرايش بيشتري نسبت به ساخت فيلم هاي عامه پسند و قرباني ساختن فرهنگ در پاي فيلم هاي تجاري و پرزرق و برق پيدا مي كند هاليوود به عنوان مركز سينماي تجاري امريكا در حال بلعيدن بازارهاي جهاني فيلم و تحكيم سلطه روزافزون خود بر علاقه مندان به هنر هفتم در سرتاسر كره خاكي است. هاليوود در حال حاضر بيش از دو سوم بازارهاي فيلم را در اروپاي غربي به خود اختصاص داده است و روز به روز بر سهم خود از بازار جهاني فيلم در اروپاي غربي مي افزايد. در شرق جهان هم وضع بهتر از اروپا نيست و به عنوان مثال در كشوري مانند ژاپن هم هاليوود سهمي برابر با 60 درصد از بازار فيلم هاي روز را به خود اختصاص داده است. فيلم تايتانيك فروشي دو ميليارد دلاري در سراسر جهان داشته است. ديگر ساخته هاي روز هاليوود هم از غربي ترين نقطه جهان تا شرقي ترين جايگاه آن با استقبال خوب سينماروها روبه رو شده است. هاليوود كه از آن با عنوان امپراتوري هاليوود ياد مي شود قلمرو خود را هر سال نسبت به سال گذشته بيشتر از پيش افزايش مي دهد. فتح سرزمين خاقان ها از پس ديوار چين و نفوذ به ويتنام دژ تسخيرناپذيري كه حتي جنگنده بمبافكن هاي يانكي ها موفق به فتح آن نشدند، خبر از توفيق روزافزون هاليوود در تسخير سرزمين هاي تازه و گسترش قلمرو آن مي دهد. از سوي ديگر در حال حاضر هاليوود بيش از 50 درصد از درآمد خود را از فروش فيلم هايش در بيرون از مرزهاي ايالات متحده به دست مي آورد در حالي كه اين رقم در ابتداي دهه 80 ميلادي چيزي در حدود يك سوم درآمد كل هاليوود بود. ولي موفقيت فيلم هاي هاليوودي در تسخير بازارهاي جهاني فيلم تنها يك روي سكه و يك وجه قضيه است، روي ديگر سكه ناكامي فيلم هاي خارجي در سينماهاي امريكاست. براساس آخرين آمارها فيلم هاي خارجي و ساخته شده در خارج از هاليوود تنهارقمي برابر با 3 درصد از فروش بازار فيلم امريكا را به خود اختصاص داده است. اين درصد ناچيز فروش در مقام مقايسه با فروش هنگفت فيلم هاي هاليوود در خارج از مرزهاي امريكاشكست سينماي جهان در بازار رقابت با امپراتوري هاليوود ارزيابي مي شود هاليوود درصدد گسترش سلطه خود بر سينماي جهان است و صنعت فيلم سازي امريكا هر روز بيش از روز پيش بازارهاي جهاني را به تسخير خويش درمي آورد. در بازارهاي بزرگ فيلم ساخته هاي نو و پر سر و صداي هاليوود هستند كه در راس فهرست هاي پرفروش ترين فيلم هاي سال جا خوش كرده اند و تنها تفاوتي كه در شرق و غرب عالم نسبت به اين پديده مشاهده مي كنيم تفاوتي جزئي در نحوه قرار گرفتن فيلم هاي هاليوودي درصدر جدول پرفروش هاي سال است. البته هرازگاهي نام تعداد انگشت شماري از فيلم هاي بومي هر كشور هم براي تنوع در ليست پرفروش هاي سال قرار مي گيرند. به راستي دليل موفقيت فيلم هاي هاليوودي در تسخير بازارهاي جهاني و راضي ساختن هر سليقه اي علي رغم تنوع چشمگير فرهنگ ها و تمدن ها در سراسر كره خاكي؟ چيست شايد مهم ترين عامل اين توفيق عظيم تجاري را بايد در اين نكته جستجو كرد كه فيلم هاي هاليوودي برخلاف انتظار ماهيتي صددرصد امريكايي و خالص ندارند و هرچه مي گذرد گريز هاليوود از ماهيت امريكايي بيشتر و بيشتر مي شود. به اعتقاد يكي از منتقدان بنام سينماي جهان راز پيروزي و توفيق قابل ملاحظه هاليوود اين بوده و هست كه از روز اول تاسيس درهاي خود را بر پول و استعداد غيرامريكايي گشوده نگاه داشته است. چهره هاي معروف هاليوود همچون آلفرد هيچكاك چارلي، چاپلين مريلين، مونرو رابرت، دنيرو، سيلوستراستالونه و.. همگي از آن سوي آبها گام به امپراتوري هاليوود گذاشتند و ستاره اقبالشان در هاليوود شروع به درخشيدن كرد. حتي تسلط امريكايي ها بر استوديوهاي فيلمسازي هاليوود هم در انحصار آنان نبوده و بسياري از كمپاني هاي مشهور فيلمسازي اين كشور همچون استوديو فوكس قرن بيستم و كلمبيا در مالكيت و انحصار شركت هاي غيرامريكايي و عموما ژاپني، استراليايي و اروپايي است. با توجه به اقبال سينماروهاي جهاني به فيلم هاي عامه پسند كه پر از جلوه هاي ويژه استثنايي بوده و به دور از مسائل فرهنگي عميق، هاليوود هم روز به روز گرايش بيشتري نسبت به ساخت اين نوع فيلم ها و قرباني ساختن فرهنگ در پاي فيلم هاي تجاري و پرزرق و برق پيدا مي كند. به عبارت بهتر اين سليقه جهاني سينماروهاي جهاني است كه سليقه و نوع نگرش خود را بر تفكر حاكم بر هاليوود مسلط كرده و دستورالعمل ساخت هرچه بيشتر فيلم هاي همه پسند را به سينماي امريكا مي دهد. البته در برابر گسترش مرزهاي مواج امپراتوري هاليوود به پهناي جهان تنها يك صخره محكم و استوار در برابر زياده طلبي هاي هاليوود مقاومت كرده و به درهم شكستن اقتدار هاليوود دل بسته است. فرانسوي ها به عنوان پيشقراولان تمدن و فرهنگ اروپايي رهبري چريك ها و پارتيزان هاي فرهنگي را در دل اروپا برعهده دارند كه به هيچ وجه قصد ندارند سرتسليم در برابر گسترش روزافزون مرزهاي حاكميت سينماي هاليوود بر بازار جهاني فيلم فرودآورند. فرانسوي ها براي پيروزي در اين نبرد تمامي توان و انرژي حتي سياسي خود را به كارگرفته اند. از تصويب لايحه اي مبني بر مجبور ساختن تلويزيون هاي كشورهاي اروپا به پخش حداقل 40 درصد برنامه هاي ساخت آن كشورها تا كمك هاي بلاعوض به استوديوهاي سازنده فيلم فرانسوي و حتي تهديد كردن به زيرپا گذاشتن پيمان تجارت جهاني گات در زمينه مسائل فرهنگي از جمله سلاح هاي به كار گرفته شده توسط فرانسه در اين نبرد بي امان است. به هر حال بسياري از انديشمندان اروپايي و حتي غيراروپايي به توفيق پارتيزان هاي فرهنگي فرانسه در برابر تهاجم گسترده نيروهاي امپراتوري هاليوود به مرزهاي جهاني دل بسته اند ولي بايد ديد توان فرانسوي هاي صاحب فرهنگ و تمدن ديرينه در برابر سيل گسترده فيلم هاي هاليوودي تا چه زماني ياراي مقاومت و دفاع از هويت فرانسوي و اروپايي خود را خواهد؟ داشت هرچه باشد امپراتوري هاليوود به كمتر از فتح صددرصد بازارهاي جهاني فيلم رضايت نمي دهد و در اين راه از تمامي توان و خلاقيت خود بهره مي گيرد. سهيل ارادتمند