Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780225-44651S3

Date of Document: 1999-05-15

يادداشت سياسي ايران و عربستان سعودي هدفهاي مشترك، روش هاي متفاوت رئيس جمهوري ايران، امروز در حالي وارد عربستان سعودي مي شود كه روابط تهران و رياض در بهترين وضعيت خود طي 20 سال گذشته قرار دارد; اما با وجود اين شرايط مساعد، هنوز تلاش هاي دو كشور براي دستيابي به زبان مشترك و هدفهاي مشترك در نيمه راه است. برخي مقام هاي ايراني از جمله دريابان شمخاني وزير دفاع و پشتيباني ايران، بر روابط نظامي، امنيتي و سياسي تاكيد مي ورزند و در مقابل مقام هاي سياسي و حتي نظامي عربستان سعودي از جمله شاهزاده سلطان وزير دفاع اين كشور روابط فرهنگي، اقتصادي و سياسي را براي مرحله كنوني، مناسبتر از روابط دفاعي مي دانند. اين دو نگاه متفاوت، محصول مقتضيات ملي و بين المللي دو كشور است و وقتي در ترازوي نقد مذاكره كنندگان دو كشور قرار بگيرد، به اين نتيجه دلگرم كننده خواهند رسيد كه اين تفاوت، پديده اي بديهي و قابل فهم است. ايران، به اقتضاي نگاه بين المللي خود و بدگماني به ايالات متحده، ازحضور نظامي آمريكا و متحدان آن در خليج فارس نگران است و به صورت طبيعي خواستار خروج نيروهاي اين كشورهاست. به همين علت مذاكره كنندگان ايراني و مشاوران رئيس جمهوري در خلال گفت وگوهاي خود با مقام هاي عربستان سعودي براي توجيه پيشنهاد همكاري امنيتي خود اين نياز امنيت ملي را به طرف هاي مذاكره خود گوشزد خواهند كرد. تاكيد مذاكره كنندگان سعودي نيز بر وجوه اقتصادي و فرهنگي، تابعي از نيازهاي سياست خارجي آنهاست. عربستان سعودي از يك دهه پيش سازندگي اقتصادي را در صدر برنامه هاي خود قرار داده است و تعريفي كه از امنيت ملي دارد، معطوف به همين نياز است و رهبران اين كشور در تعامل سياسي خود با كشورهاي ديگر انتظار دارند، به اين اولويت توجه شود. بنابراين، آنچه كه براي ايران و عربستان سعودي محور مشترك مذاكره به شمار مي رود پيگيري منافع ملي هرچند با دو روش متفاوت است. ايران مي خواهد بيگانگان را از كنار مرزهايش دور كند تا امنيت خود را افزايش دهد و عربستان سعودي مي خواهد به توان اقتصادي منطبق با وزن سياسي خود در منطقه دست يابد; به همين علت اگر مذاكره كنندگان دو كشور بتوانند به راهكاري براي تضمين حداكثر سود براي دو طرف در اين دو حوزه متفاوت - اما مكمل - دست يابند، مذاكره آنان موفقيت آميز خواهد بود. مبناي موفقيت در اين مذاكره اين است كه عربستان سعودي به اين باور برسد كه عراق از مجموعه كشورهاي موءثر در معادله قدرت در خليج فارس خارج شده است و ايران به اقتضاي سياست خارجي مبتني بر تشنج زدايي در سطح جهان و گسترش روابط با همسايگان براي همسايگان خود تهديد به شمار نمي رود و در چنين وضعي عربستان ناگزير نيست به ميزباني نيروهاي مسلح آمريكا در منطقه ادامه دهد. اگر عربستان سعودي به چنين باوري برسد، همكاري اقتصادي، سياسي و فرهنگي كه پيشنهاد آن كشور است، لزوما خصلت امنيتي پيدا مي كند زيرا وقتي كه ارتباطات تهران و رياض در اين حوزه ها گسترش پيدا كند، حفظ اين پيوندها در اولويت امنيت ملي و سياست خارجي دو كشور قرار مي گيرد و تعريف دو كشور از منافع ملي به يكديگر نزديك مي شود، به اعتقاد بسياري از تحليلگران دولتمردان ايران و سعودي در مرحله كنوني دست كم بر سر اين مقدمه كاملا اشتراك نظر دارند كه مذاكره موفق و منتهي به ثبات، مذاكره اي است كه دو طرف آن با احساس برد و پيروزي، از پشت ميز مذاكره برخيزند و همين باور مشترك، براي تامين منافع مشترك كفايت مي كند. محمود صدري