Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780225-44650S1

Date of Document: 1999-05-15

يادگار دوره تيموريان گنجينه امروز سمنان بازبيني ويژگي هاي معماري حمام حضرت در محله اسفنجان سمنان * نويسنده كتاب تاريخ سمنان، تاريخ بناي حمام سمنان را به زمان وزارت شاهرخ ميرزا در دوره تيموريان نسبت داده است يك كارشناس ميراث فرهنگي استان سمنان درباره قدمت ساختمان حمام گنجينه حضرت در محله اسفنجان سمنان مي گويد: قدمت اين محله به دوره قبل از اسلام مي رسد و قدمت حمام نيز به ادعاي نويسنده كتاب تاريخ سمنان به دوره تيموريان و زمان بهرام باليچه سمناني وزير شاهرخ ميرزا منتهي مي شود ولي معمرين محل معتقدند اين حمام قبل از آن تاريخ وجود داشته و احتمالا در زمان صفويه و قاجاريه تعمير شده است. نقل است كه حمام حضرت سمنان در سال 1321 هجري قمري در زمان سلطنت مظفرالدينشاه طبق دستور ملاعلي حكيم الهي دانشمند معروف تعمير و تجديد بنا شده به نحوي كه صدارت اوليه آن محفوظ مانده است. حمام حضرت گذشته از نظر معماري و باستاني، به لحاظ سنتي نيز ويژگي هايي دارد. كارشناس ميراث فرهنگي استان سمنان در اين زمينه مي گويد: ساختمان حمام به گونه اي است كه هر دو ورودي مردانه و زنانه آن به يك هشتي متصل مي شوند. از اين هشتي به وسيله يك راهرو به كفش كن و رختكن مي رسيدند و اين حمام داراي رختكن بزرگ و زيبايي است كه چهار سكو در اطراف آن وجود دارد و در مركز آن حوض بسيار زيبايي كه مرمت و بازسازي شده، مشاهده مي شود. از ميان اين چهار سكو، سكوي شمالي از هواي گرمتر برخوردار بوده و علت آن هم عبور دالان دوزخ از زير آن سكو مي باشد و كساني كه تمايل داشته اند از هواي گرمتري استفاده كنند از اين سكو استفاده مي كرده اند. در ساختمان راهروها و فضاي داخل حمام نيز مسائل بهداشتي در نظر گرفته شده و معماري آن به گونه اي بوده كه هواي گرم داخل حمام محفوظ مي مانده و به هيچ وجه در معرض كوران قرار نمي گرفته است. به گفته كارشناس ميراث فرهنگي، نكته ديگري كه در كليه حمامهاي قديمي رعايت مي شده پايين تر بودن آن از سطح زمين است كه هر كدام بين 6 تا 12 پله پايين تر قرار داشته اند تا آبگيري مخازن آن از نهرهاي سطح زمين ميسر باشد. موزه گرمابه حضرت به مساحت تقريبي هزار متر مربع در شمالغربي تكيه پهنه ساخته شده و دو در ورودي دارد كه اين درها از جنس چوب است. در طرفين در ورودي، دو صفه وجود دارد كه از سه طرف كاشيكاري شده است. در بالاي در، تيبه اي از كاشي به رنگ سفيد در زمينه آبي ديده مي شود و علامت شير و خورشيد با كاشي هاي زردرنگ در دو لچك آن به صورت نيم دايره مشخص شده در است دو طرف اين در، تصوير دو سرباز دوره قاجار كاشيكاري شده كه در آن جمله عمل زين العابدين سمناني 1330 به چشم مي خورد. اين حمام تا سال 1354 فعال بوده و مورد استفاده قرار مي گرفته ولي در اين سال به دليل فرسودگي ستونها و پايه ها و نشست هايي كه به دليل نفوذ آب پيش آمده، تعطيل در مي شود پي تعطيل شدن حمام، سازمان حفاظت از آثار باستاني وقت تمام كوشش خود را براي حفظ اين اثر به كار مي گيرد تا اينكه موفق مي شود در سال 1355 آن را در زمره يكي از آثار باارزش تاريخي شهر سمنان به شماره 1022 در فهرست آثار ملي به ثبت برساند و تعميرات آن هم در همان سال آغاز مي شود و اين تعميرات تا سال 1373 ادامه داشته و در اين سال به عنوان موزه به بهره برداري مي رسد. اين حمام هم اكنون به عنوان تنها موزه شهرسمنان پذيراي علاقه مندان به تاريخ و فرهنگ كشور است. سمنان - خبرنگار همشهري