Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780225-44649S7

Date of Document: 1999-05-15

در اصل، ترافيك مراحم است، نه مزاحم: ويژگي هاي يك سفر خوب درون شهري * توسعه شهرنشيني، گسترش فيزيكي شهر و افزايش جمعيت نياز به جابجايي را بيشتر كرده است ارزاني، راحتي، سرعت و ايمني چهار ويژگي يك سفر خوبند اگر از بالاي يك ساختمان مرتفع به پايين نگاه كنيم چه چيزي؟ مي بينيم خيابان و كوچه هايي كه مردم سواره و يا پياده در آن ها حركت مي كنند. گروهي تند و شتابناك و گروهي آرام و با طمانينه. به جز اشخاص كمي كه ممكن است بي هدف در حال حركت باشند، تقريبا تمامي افراد - چه سواره و چه پياده - با هدفي تردد مي كنند. از محلي حركت خود را آغاز كرده اند و به محلي مي روند. يك نفر ممكن است به سركار خود برود. ديگري ممكن است به اداره اي براي انجام كاري مراجعه كند. ديگري دانش آموزي است كه به مدرسه مي رود. پيرمردي عصازنان به پارك مي رود تا ساعتي آنجا اوقات فراغت خود را بگذراند. زني بيمار است و به دكتر مراجعه مي كند. مردي براي خريد مايحتاج خود به بازار مي رود و به همين گونه هر كس با انگيزه اي از خانه به بيرون آمده، از وسيله اي - چه عمومي و چه خصوصي - براي رسيدن به مقصد استفاده مي كند و پس از آن به خانه بازمي گردد. اگر زماني كه شما مشغول نظاره خيابان هستيد، صبح بسيار زود باشد، خيابان خلوت است اما با گذشت زمان افراد و وسايل نقليه بيشتري به خيابان مي آيند. ساعت /7 5حدود صبح اوج ترافيك است و پس از آن حدود ساعت 9 صبح دوباره كمي خلوت مي شود. دليل آنكه ساعت 7 تا 8 صبح خيابان شلوغ و پرازدحام مي شود اينست كه همه كساني كه مي خواهند به سر كار بروند و يا به دبيرستان و دانشگاه بروند در همان ابتداي صبح بايد از خانه بيرون بيايند. * جابجايي يك نياز است هنگامي كه وسايل نقليه زيادي در خيابان تردد مي كنند، به دليل ازدحام بيش از حد و محدوديت فضاي مسيرها اختلالي در عبور و مرور پيش مي آيد كه اين امر خود به كندي حركت وسايل نقليه مي انجامد. چنين پديده اي را مردم اصطلاحا ترافيك مي گويند و از عوارض منفي آن يعني سروصدا، آلودگي هوا، تاخير و اتلاف وقت و فرسايش اعصاب و روان مي نالند. اما ترافيك به خودي خود چيزي زيانبخش و ملالت آور ترافيك نيست يعني جابجايي انسان و كالا در شبكه معابر. اين امر يك ضرورت ناگزير است و بدون جابجايي در حال حاضر زندگي انسان امكان پذير نيست. مردم براي رفع نيازهاي خود مجبورند در شبكه معابر جابجا شوند. توسعه زندگي شهري و گسترش فيزيكي شهرها نياز به جابجايي را بيشتر كرده است. اما از بام تا شام و از گهواره تا گور نياز به جابجايي داريم. از زماني كه آمبولانس براي وضع حمل كودكي، مادر را به بيمارستان مي برد تا زماني كه همين كودك را پس از سپري كردن عمري براي خاكسپاري به گورستان شهر مي برند به ناگزير مجبور به جابجايي است و بناچار از وسايل نقليه براي اين جابجايي استفاده مي كند. هرچه زندگي شهري تر مي شود نياز به جابجايي بيشتر مي گردد و هرچقدر شهرها گسترده تر مي شود استفاده از وسايل نقليه بيشتر ضرورت پيدا مي كند. شما ممكن است براي خريد شير يا ميوه پياده به مغازه سركوچه مراجعه كنيد، اما يقينا براي رفتن به سينما يا محل كار و بسياري نيازهاي ديگرتان مجبوريد از وسيله نقليه كمك بگيريد. اما اگر همه بخواهند در يك زمان در خيابان تردد كنند و همه هم از وسيله نقليه شخصي براي اين كار استفاده كنند، آن وقت ديگر خيابانها كشش جابجايي اين همه وسيله نقليه را نخواهند داشت و راه بندان ايجاد مي شود. آنچه كه مردم از آن گله مندند، عوارض منفي ترافيك است نه خود ترافيك و اين عوارض منفي در زماني پيش مي آيد كه ما قواعد بازي را رعايت نكنيم و بي توجه به قوانين علمي به مقوله حمل و نقل و ترافيك نگاه كنيم. * چهار ويژگي يك سفر خوب باتوجه به آنچه گفته شد آن چيزي كه در قلمرو ترافيك به آن سفر گفته مي شود، حركت از يك مبداء به يك مقصد براي هدفي معين است. يك سفر ممكن است تماما با يك وسيله نقليه يا با استفاده از چند وسيله نقليه انجام شود. همچنين يك سفر ممكن است از چندپاره سفر تشكيل شده باشد. سفرهاي ما يا سواره است يا پياده و يا آنگونه كه اغلب اتفاق مي افتد، مختلط. از خانه تا سرخيابان پياده مي رويم، آنجا تا ميدان سوار تاكسي مي شويم. از ميدان تا نزديك محل كار احتمالا با اتوبوس و از آنجا تا محل كار دوباره پياده مي رويم. البته در بعضي از موارد هم ممكن است ما در منزل سوار وسيله نقليه شخصي بشويم و در پاركينگ اداره از آن پياده شويم. در اين صورت از راحتي و سرعت بيشتري در طول سفر برخورداريم و اين دو عامل يعني راحتي و سرعت از انگيزه هاي استفاده از وسيله نقليه شخصي براي تردد در شهر است. گرچه ممكن است سفر با وسيله نقليه شخصي با احتساب سرمايه، استهلاك وسيله نقليه، هزينه نگهداري و سوخت به مراتب گران تر از سفر با وسيله نقليه عمومي تمام شود. چهار ويژگي يك سفر خوب را كارشناسان حمل و نقل ارزاني، راحتي، سرعت و ايمني تعريف كرده اند. اگر سيستم حمل و نقل و ترافيك يك شهر به گونه اي سامان يافته باشد كه اين چهارويژگي را در سفرها فراهم آورد، آن وقت مي توان گفت، اين سيستم كار است. اما معمولا در بيشتر شهرهاي جهان اين چهار ويژگي در كنار هم قرار نمي گيرند. حمل ونقل عمومي ارزان است اما ممكن است راحت تر از وسيله نقليه شخصي نباشد. وسيله شخصي سريع و راحت است، اما ايمن و ارزان تر از حمل و نقل عمومي نيست. * تقدم حمل و نقل عمومي بر خصوصي در هر حال به دليل آنكه حمل و نقل عمومي مورد استفاده اقشار پايين جامعه است، در بيشتر جوامع براي آن اولويت خاصي در ترددها درنظر مي گيرند و درعوض براي خودروهاي شخصي محدوديتهايي را اعمال مي كنند. ممنوعيت تردد در برخي يا قسمتي از نقاط شهر ازجمله اين محدوديتهاست. همچنين در بيشتر شهرهاي بزرگ جهان عوارض نسبتا زيادي براي استفاده كنندگان از وسيله نقليه شخصي مي گيرند و آن را در حمل و نقل عمومي هزينه مي كنند. گاهي ممكن است محدوديت در تعداد سرنشينان باشد بدين معني كه تردد خودروهاي تك سرنشين در قسمتي از شهر و يا در مسيرهايي از شبكه ممنوع باشد، اين امر خود نوعي تشويق به استفاده از حمل و نقل عمومي و يا ترغيب به استفاده مشترك از وسيله نقليه شخصي است. نوعي ديگر از اولويت به حمل و نقل عمومي، دادن حق تقدم عبور در تقاطعها به وسايل نقليه عمومي - به ويژه اتوبوس و تراموا - است. در اين روش چنانچه اتوبوسي به تقاطع برسد چراغ مسير برايش سبز مي شود. چنين حق تقدمي سرعت اتوبوسها را در شبكه معابر افزايش داده، حجم جابجايي با اين وسيله را بالا مي برد. * پيشنهادهايي براي كاهش سفرهاي روزانه از آنجا كه انتقال اطلاعات ارزان تر از جابجايي انسان تمام مي شود، استفاده از سيستمهاي اطلاع رساني براي رساندن اطلاعات درست و به هنگام به كاستن شماري از سفرهاي روزانه كه با هدف دريافت اطلاعات انجام مي گيرد، خواهد انجاميد. هم اكنون در بسياري از كشورهاي پيشرفته جهان، مردم براي دريافت اطلاعات; خدمات بانكي، تقاضاي استخدام، تحويل مدارك و برخي كارهاي ديگر، از پست و نمابر استفاده مي كنند و اين روش مردم را از تردد در داخل شبكه معابر بي نياز مي كند. بسياري از سفرهاي ما براي خريد به منظور به دست آوردن قيمت و خريد از بورس آن كالاهاست. حال اگر توزيع مناسبي از كالا و خدمات در مناطق شهر انجام گرفته و قيمتها تثبيت و دراختيار خريدار باشد، بخشي از سفرها نيز به اين طريق كاسته خواهدشد. استفاده غيرهمزمان براي تردد در شهر يكي ديگر از اقداماتي است كه به كاهش سفرهاي روزانه مي انجامد. مي توان براي تعدادي از موءسسات ساعت شروع و خاتمه كار را با ديگر موءسسات با اختلاف يك ساعت در نظر گرفت، تا همه كساني كه صبح از خانه بيرون مي آيند، به طور همزمان به اين كار اقدام نكنند.