Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780223-44628S2

Date of Document: 1999-05-13

ازامتحان نترسيد!! مبارزه با اضطراب و ترس از امتحان * دانش آموز يا دانشجويي كه با مشكلات تحصيلي مواجه است يا فردي كه با قرار گرفتن در موقعيتي احساس ناراحتي مي كند سعي در ريشه يابي مشكل مي كند گاهي نيز مقابله منفي صورت مي گيرد پس از تكميل پرسشنامه، امتيازات به دست آمده را جمع كنيد ( ابدا و اصلا نمره صفر كمي نمره 1 تا اندازه اي نمره خيلي 2 زياد نمره )امتيازات 3 به دست آمده در فاصله 0 و 99 قرار مي گيرد. براي تفسير امتياز به دست آمده از جدول راهنماي زير استفاده كنيد. آيا بي جهت دلشوره داريد و توي دلتان؟ مي لرزد آيا ناگهان و بي هيچ علتي؟ مي ترسيد آيا هميشه احساس ترس؟ مي كنيد آيا قلبتان تند مي زند و تپش؟ دارد آيا عصبي و كم تحمل هستيد و زود از كوره؟ درمي رويد آيا ناگهان دچار هول شديد و وحشت زدگي؟ مي شويد آيا به گونه اي بيقرار و ناآرام مي شويد كه نمي توانيد يك جا؟ بنشينيد آيا احساس مي كنيد كه اتفاق بدي برايتان خواهد؟ افتاد كلمه Anxiety (اضطراب ) احتمالا از كلمه لاتين Anxietas كه به معناي ناآرامي مي باشد گرفته شده است و به حساسيتهاي جسماني و رواني كه در پاسخ به تهديد اعم از تهديد حقيقي يا خيالي كه به وسيله ارگانيزم ابراز و ايجاد مي شود اشاره مي كند. فرويد بين اضطراب عيني و واقعي و اضطراب عصبي تفاوت قائل شده است او معتقد است كه اضطراب عيني و واقعي همان عكس العمل واقع بينانه در مقابل خطرات ناشي از محيط زيست است در حالي كه اضطراب عصبي را ناشي از تعارض ناخودآگاه درون فرد مي داند. اضطراب واقعي ممكن است به عنوان ترس توصيف شود كه اين ترس همان عكس العمل فرد در مقابل خطرات قابل تشخيص مي باشد. عكس العملهاي مربوط به ترس كه بخشي از زندگي روزانه ما را تشكيل مي دهد تنها در صورتي كه براي يك دوره طولاني و با شدت زياد و خارج از ظرفيت شخص تداوم يابد موجب ناسازگاري مي گردد. به عقيده فرويد اضطراب عصبي از تعارض ناخودآگاه ميان نهاد فرد و فشارهاي تحميل شده از خود و فراخود به وجود مي آيد كه در اين حالت تهديد از درون خود فرد ناشي مي شود. دلواپسي و اضطراب به طور كلي نگراني است كه هر كسي گاهي اوقات به آن دچار مي شود ولي اضطراب نگراني مدام است تنش يا ناراحتي باعث نگراني مي شود، به عبارت ديگر اضطراب از ناكامي يا استرس حاصل مي شود. وقتي تجربه شد به صورت يك واكنش شرطي نسبت به ساير موقعيتهاي استرس آميز يا ناكام كننده مشابه درمي آيد، ممكن است با همانندسازي و تقليد الگوهاي اضطرابي والدين هم آموخته شود. (نظريه يادگيري اجتماعي ) مضطرب بودن تا اندازه اي به عنوان بخشي از يك پاسخ مقابله اي طبيعي به مسائل زندگي روزمره در نظر گرفته مي شود با اين حال زماني كه اضطراب شديد و يا نامتناسب با موقعيت باشد به عنوان يك اختلال و يا يك مشكل باليني در نظر گرفته مي شود. اثرات اضطراب معمولا به صورت پريشاني شديد در بيمار مشاهده مي شود افزايش فعاليت سيستم اتونوم از ويژگيها و نشانه هاي بارز اضطراب مي باشد كه به صورت عرق كردن، تپش قلب، تهوع، غش و احساس فاجعه و مصيبت قريبالوقوع ظاهر مي شود. تمركز حواس بيمار ضعيف شده و بيمار قادر به تفكر نبوده و نا آرام است. حملات حاد اضطراب ممكن است در زمان خواب - بيشتر به صورت كابوس كه فرد را از خواب بيدار مي كند - و يا به صورت يك بي خوابي در آغاز شب - كه خيلي هم شايع است - بروز كند. يكي از ابزارهاي سنجش اضطراب و ميزان آن، آزمون شدت اضطراب برنز است كه در ادامه عنوان مي شود. كتاب راهنماي تشخيص و آمار روانپزشكي آمريكا اضطراب اجتماعي را اين گونه تعريف مي كند: ترس پيوسته از موقعيتهاي اجتماعي كه در آن شخص از موشكافي احتمالي ديگران مي ترسد و نگران است كه كاري كند كه اسباب خجالت يا تحقير او شود. اين موقعيتها مي تواند جلسه ملاقات، شركت در برنامه هاي اجتماعي و ميهمانيها و يا معرفي شدن به غريبه ها باشد. اشخاصي كه از اضطراب اجتماعي رنج مي برند وحشت دارند كه در محاصره ديگران قرار گيرند و مركز توجه شوند، اشخاص مضطرب اجتماعي بيشتر احساس كودكاني را دارند كه از موشكافي و توجه بالغ ها وحشت دارند. برخلاف اگورافوبيا (ترس از محيطهاي باز ) كه در زنها رواج بيشتري دارد، اضطراب اجتماعي بيشتر در مردها مشاهده مي شود، ممكن است علت اين باشد كه مردها براي پذيرفتن رهبري و دست به كار شدن بيش از زنها تحت فشار قرار دارند. بعضي از دلايل اضطراب در كودكان به شرح زير مي باشد: الف ) ترس از طرد شدن: بزرگترين ترس بچه اين است كه والدينش ديگر او را دوست نداشته باشند و رهايش كنند. ب ) اضطراب به خاطر احساس گناه: وقتي بچه رفتار ناشايسته اي از خود نشان دهد جا دارد كه با او مخالفت شود و احساس گناه ولي كند اگر بچه حق نداشته باشد كه احساسات و افكار منفي داشته باشد اين امر سبب ايجاد اضطراب و احساس گناه بيش از حد در او خواهد شد. براي اينكه بيهوده باعث احساس گناه در فرزند خود نشويم بايد با رفتار ناپسند او به همان گونه برخورد كنيم كه يك مكانيك با اتومبيلي كه داراي نقص فني است برخورد مي كند. مكانيك سعي نمي كند صاحب اتومبيل را شرمنده كند بلكه آنچه را بايد درست شود نشان مي دهد. او تقصير را بر سر و صداهاي ناهنجار اتومبيل نمي اندازد بلكه از آن صداها استفاده مي كند تا ايراد را تشخيص دهد. او از خود مي پرسد احتمالا چه چيز باعث شده كه اين مشكل ايجاد ؟ شود ج ) اضطراب به خاطر دعوا بين والدين: وقتي والدين دعوا مي كنند كودكان هم مضطرب مي شوند و هم احساس گناه مي كنند. آنها مضطرب مي شوند زيرا خانه يا محل امن خود را در خطر مي بينند و احساس گناه مي كنند زيرا خود را مسئول دعوا مي دانند كه اين موضوع گاه واقعي است و گاه فقط در ذهن فرض آنهاست بچه ها اين است كه آنها هميشه در دعواي پدر و مادر نقش دارند. د ) اضطراب به خاطر ممانعت از فعاليتهاي بدني: در بسياري از خانه هاي مدرن بچه ها از كمبود فضا براي فعاليتهاي جسماني رنج مي برند. آپارتمانهاي كوچك و اثاثيه گرانبها سبب محدوديت شديد براي دويدن، از جايي بالا رفتن و بالا و پايين پريدن مي شود. محدوديتها معمولا از اوايل زندگي بچه شروع مي شود. به نوزاد اجازه داده نمي شود در كالسكه خود بايستد و بچه نو پا را از بالا رفتن از پله ها و دويدن در اطاق ها منع مي كنند. كودكان فشار روحي حاصل از چنين محدوديتهايي را در خود نگه مي دارند كه اين موجب اضطراب مي شود براي رفع اين مشكل، تنها كافي است به اين نكته توجه كنيم كه خردسالان براي رفع فشارهاي روحي نياز به فعاليت جسماني دارند. آنها براي چنين فعاليتهايي نياز به حياط، اطاق و يا مكاني دارند كه امنيت رواني نيز براي آنها به ارمغان آورد. ه -) اضطراب به خاطر پايان زندگي: براي بزرگسالان فاجعه مرگ در غيرقابل برگشت بودن آن است. مرگ پايان قاطع و ابدي است كه همه اميدها را عقيم مي گذارد. اگر مرگ در ديدگاه بزرگسال يك وهم است در ديد كودك معمايي است همراه با مجموعه اي از اسرار. يك كودك خردسال نمي تواند هميشگي بودن مرگ را درك كند. يك خردسال فكر مي كند كه مي تواند با خيال پردازي بر وقايع تاثير گذارد و مرگ يك عزيز باعث مي شود تا پايه هاي چنين اعتقادي در او سست شود كه اين سبب احساس ضعف و اضطراب در او مي شود. قاعده كلي اين است كه نبايد كودكان را از غم ها و اندوه ها و شاديهاي اجتنابناپذير زندگي خانوادگي دور نگه داشت. اگر زماني كه مرگي اتفاق مي افتد كودك را آگاه نسازند يك اضطراب بيان نشده دروني براي او ايجاد مي شود و يا ممكن است خلاء موجود در اطلاعات خود را با يك سري استدلالها و توضيحات توهم زا و اشتباه پر كند. مبارزه با اضطراب اضطراب مزمن احساس و هيجاني ناخوشايند است كه شخص مضطرب روشهاي گوناگوني را براي كاهش آن به كار مي گيرد. در اين راستا ممكن است تلاشي منطقي يا غيرمنطقي براي گم كردن و يا از بين بردن محركهايي كه موجب بروز اضطراب مي گردد صورت پذيرد. دانش آموز يا دانشجويي كه با مشكلات تحصيلي مواجه است يا فردي كه با قرار گرفتن در موقعيتي احساس ناراحتي مي كند سعي در ريشه يابي مشكل مي كند گاهي نيز مقابله منفي صورت مي گيرد مثلا فرد براي از بين بردن نگراني و اضطراب به الكل و آرام بخشها پناه مي برد. براي فرونشاندن اضطراب بايد كنترلي بر احساسات، افكار و عقايد داشت تا از نفوذ موارد اضطرابزا و نگران كننده به ضمير خودآگاه جلوگيري شود اين كار مي تواند از طريق فراموشي و بي توجهي صورت فرويد گيرد مكانيزمهايي را براي كاهش اضطراب عنوان مي كند و از آنها با نام مكانيزمهاي دفاعي نام مي برد كه تعدادي از آنها را بيان مي كنيم. - 1 واپس زني (Suppression):سكوت كردن طفره رفتن عوض كردن مطلب، در واقع راهي براي پنهان كردن اضطراب است براي مثال قمارباز باختها را فراموش و بردها را به خاطر دارند. - 2 جابجايي ( displacement): شامل انتقال احساس رواني و حالت عاطفي از يك شخص يا شي ء، به شخص يا شي ء ديگر است براي مثال نفرت از صاحبان قدرت در اثر تنبيه شدن به وسيله پدر. - 3 والايش يا تصعيد (Sublimation):اميال و خواسته هايي كه مورد قبول جامعه نيست به صورت جامعه پسند بروز دهد كه هم مقبول و هم مستحق پاداش باشد، به نظر فرويد شاهكارهاي هنري حاصل گشايش عقده ها و تصعيد مي باشد. - 4 برون فكني يا فرافكني (projection): نسبت دادن آرزوها تمايلات، انگيزه ها و خصائل ناپسند خود به ديگران، كافر همه را به كيش خود پندارد. - 5 درون فكني (introprojeetion):نسبت دادن موفقيتهاي ديگران به خود، فلاني را من به اينجا رساندم. - 6 همانندسازي ( identification): شخص ناآگاهانه خود را در قالب ديگري مي ريزد و خود را با او يكي احساس مي كند از اين طريق كودك بسياري از عادات و رفتارهاي خوب و بد والدين را مي آموزد. - 7 بازگشت يا سير قهقرايي (regression): فرد در هنگام ناكامي براي فرار از موقعيت سخت حاضر به موقعيت كاميابي و راحتي گذشته براي برمي گردد مثال قهر كردن خانمها و پناه بردن به خانه پدري. - 8 تثبيت ( fixation):حالتي كه شخص در يك مرحله پايين تر از رشد كه نامتناسب با سن اوست باقي مي ماند و رشد نمي كند براي مثال به دهان بردن اشيا توسط بزرگسال. - 9 انكار ( denial): نپذيرفتن واقعيتها و حقايق نامطلوب و اضطرابانگيز. براي مثال كسي كه عزيزي را از دست داده مرتبا تكرار مي كند نه او نمرده. - 10 دليل تراشي ( rationalization): موجه جلوه دادن اعمال غيرعقلاني. براي مثال فروشنده متقلب سادگي خريدار را دليل موجه عمل خود مي داند. - 11 تبديل ( conversion): تبديل ناراحتي رواني به دشواري جسمي. براي مثال نابينايي موقت در اثر شنيدن خبر ناگوار. - 12 جبران (compensation): تغيير جهت از مسيري كه توام با موفقيت نبوده به راه موفقيت. براي مثال فجايع هيتلر در اثر جبران احساس حقارت گذشته او بود. ترس از امتحان به اعتقاد بسياري از اشخاص موفقيت تنها كليد خوشبختي و عزت نفس است و براي اينكه مورد عشق و پذيرش ديگران واقع شوند بايد به گونه اي برجسته و كامل باشند. اين طرز تلقي مي تواند توليد اضطرابي كند كه به اضطراب كار برجسته مشهور است. ممكن است در حال مطالعه يا امتحان هم مضطرب شويد كه اصطلاحا به آن ترس از امتحان مي گويند. اين اضطراب دو علت دارد كه يكي مسلم و ديگري نهفته است. ترس از شكست علت مسلم اين قبيل اضطرابات است. احساس مي كنيد اگر موفق نشويد پيش ديگران تحقير مي شويد و آبرويتان مي رود در واقع احساس عزت نفس شما با موفقيتهايتان معادل مي شود. گمان مي كنيد اگر مطابق انتظار ديگران رفتار نكنيد و در حد انتظار آنها ظاهر نشويد مورد احترام قرار نمي گيريد. اما علت دوم و پنهان ترس از انجام كار اين است كه احتمالا هدفهاي انتخابي شما با هدفهاي واقعي شما يكي نيستند. ممكن است اضطراب شما به اين دليل باشد كه خود را به حركت در جهتي مجبور مي كنيد كه مناسب شما نيست. - چه مدتي است كه اين احساس را؟ داريد - آيا در برخورد با مسائل رفتارتان سازنده؟ است - آيا افكار و احساسات شما واقع بينانه؟ است - آيا به خاطر حادثه اي كه خارج از كنترل شماست خود را ناراحت؟ مي كنيد - آيا انتظارات شما از جهان واقع بينانه؟ است - آيا انتظاراتي كه از خودتان داريد واقع بينانه؟ است مهمترين راههايي كه مي تواند دلهره ها و اضطرابهاي امتحان را كاهش دهد به قرار زيرند: - 1 درسهايتان را در طول سال تحصيلي مطالعه كنيد كه مجبور نباشيد همه مطالب را در شب امتحان مطالعه كنيد. - 2 شب امتحان زود بخوابيد و صبح زود بلند شويد و ابتدا حمام كنيد، بعد صبحانه بخوريد و با لباس پاكيزه و تميز وارد جلسه امتحان شويد. - 3 از درگيريهاي لفظي در محيط خانه در شب امتحان بپرهيزيد. - 4 از مهماني رفتن در شب امتحان و چند شب قبل از امتحان بپرهيزيد. - 5 مرور و مطالعه را چند دقيقه قبل از شروع امتحان قطع كنيد تا فكر و ذهن از حال فعاليت و برانگيختگي براي يادگيري بيرون آمده و آماده جواب دادن مطالب آموخته شده باشد. - 6 قبل از هر امتحان چند بار به صورت آزمايشي خودتان را ارزشيابي كنيد. - 7 به اين امر واقف باشيد كه امتحان به عنوان وسيله اي است جهت خودآزمايي و آموزش شما. - 8 توان خود را با بحث با دوستان بر سر جزئيات و يا نگراني براي يادآوري چيز معيني هدر ندهيد. - 9 چند دقيقه قبل از شروع امتحان در محوطه يا محيط آموزشگاه جهت آماده شدن براي امتحان حاضر باشيد. - 10 قبل از شروع امتحان از ماندن در محيط نامناسب مثل هواي گرم يا سرد بپرهيزيد. - 11 قبل از اينكه به سوءالات امتحان جواب دهيد سعي كنيد به دستورات داده شده در ورقه امتحاني كاملا توجه نمائيد. - 12 به محض گرفتن ورقه امتحاني به خود قوت قلب دهيد و تلقين كنيد كه از عهده امتحان به نحو احسن برخواهيد آمد و از امتحان دادن لذت مي بريد. - 13 وقت امتحان را بر تمام سوءالات تقسيم كنيد. - 14 سوءالات امتحان را از ساده به دشوار جواب دهيد. - 15 هنگام تحويل گرفتن ورقه امتحاني ( پرسشنامه ها ) به تمام سوءالات توجه نكنيد و يكي يكي جواب دهيد. علاوه بر موارد ذكر شده، استفاده از رژيم غذايي خاص نيز در كاهش اضطراب موءثر است. مصرف غذاهاي متفرقه و تنقلات كه بي شك موادي چون مواد رنگي، معطر و اسيدهاي ضدكپك به آن اضافه شده است موجب بروز اختلالهاي رفتاري و بدخلقي هم در كودكان و هم در بزرگسالان مي شود. بايد به افراد مضطرب توصيه نمود كه از خوردن غذاهايي كه مواد گياهي كمتري دارند و يا داراي چربي زيادي بوده و پرنمك و يا خيلي شيرين هستند و آنچه كه عمدتا از نيشكر تهيه شده است و خصوصا چيزهايي كه داراي كافئين زياد مي باشند خودداري نمايند. افراد مضطرب بايستي به مصرف غذاهايي كه بيشتر گياهي هستند، داراي چربي و نمك كم و شيريني ملايم مي باشند تشويق شوند و سالاد و ميوه و سبزيجات نيز بايد به مقدار زياد مصرف گردد. فهرست منابع: - 1 از حال بد به حال خوب دكتر ديويد برنز مترجم مهدي قره چه داغي - 2 روانشناسي شخصيت دكتر يوسف كريمي - 3 رودررو با مشكلات و اختلالهاي رواني - رفتاري دكتر محمدحسين فرجاد - 4 رابطه والدين و فرزند دكتر حيم جي گنيوت مترجم علي مشكي - 5 روانشناسي استرس بلوكراس و بلوشيلد مترجم عباس چيني - 6 شناخت درماني افسردگي و اضطراب ايوي - ماري بلك برن و كيت ام - ديويدسون مترجم حسن تو زنده جاني - 7 مجله تربيت سال نهم شماره 6 مقاله چگونگي مطالعه و راههاي كاهش اضطراب امتحان نوشته غلامرضا شنبدي - 8 مجله تربيت سال نهم شماره 100 مقاله اضطراب نوشته مصطفي شريعتي رودسري