Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780220-44586S2

Date of Document: 1999-05-10

نمايشگاه كتاب تهران، همايش بزرگ دانشوران رويدادي كه وقوعش به صورت عادت در آمده است نمايشگاه كتاب تهران، رويدادي كه حالا ديگر عادت كرده ايم هر سال در چنين روزهايي منتظر وقوعش باشيم، اتفاق خجسته اي در عرصه فرهنگ است كه از چند منظر قابل تامل به نظر به مي رسد همين جهت نيز، هر سال، چه در روزهاي قبل از برگزاري نمايشگاه و چه در روزهاي بعد از آن، باعث اظهار عقايد متفاوت و گاه حتي متضادي از سوي آگاهان و صاحبنظران مي شود. عده اي براي اين رويداد، به جهت آن كه يك همايش بزرگ فرهنگي به حساب مي آيد و موجباتي فراهم مي سازد تا اكثر موءسسه هاي انتشاراتي خصوصي و دولتي عملكردشان را به معرض قضاوت عمومي بگذارند، اهميت ويژه اي قائلند و عقيده دارند با توجه به پراكندگي ناشران در سطح كشور، نامطلوب بودن پخش كتاب كه گاهي باعث مي شود برخي كتابها در گستره اي محدود توزيع شود، فقدان يك سيستم اطلاع رساني منسجم جهت آگاهي طبقه كتابخوان از كتابهاي جديدالانتشار و.. نمايشگاه كتاب فرصت خوبي فراهم مي سازد تا كتابدوستان، امكان رويارويي با مجموعه اي از كتابهاي منتشره طي سال را در زير يك سقف داشته اما باشند نگفته نبايد گذاشت كه عملكرد برخي ناشران، متاسفانه اين اعتماد عمومي را خدشه دار مي سازد. زيرا علي رغم آن كه برخي ناشران از مدت ها پيش از برگزاري نمايشگاه كتابهاي تازه خود را عرضه نمي كنند تا در نمايشگاه به عرضه آن بپردازند، ناشراني هم هستند كه نمايشگاه را فرصتي براي عرضه كتابهاي نافروش يا كم فروش خود فرض كرده اند و سعي دارند به پشتوانه چند درصد تخفيفي كه براي خريداران قائل مي شوند، كالاهاي بنجل خود را به فروش برسانند. اين موضوع را وقتي با چند تن از ناشران در ميان گذاشتيم، از زبانشان جوابهاي متفاوتي شنيديم، كه از جمع بندي شنيده ها مي توان نتيجه گرفت: هنوز برخي ناشران اهميت برپايي نمايشگاه سالانه كتاب را، چنانكه بايد و شايد درك نكرده اند و به جاي آن كه با استفاده از اين فرصت در صدد معرفي صحيح خود و نوعي بازاريابي مناسب براي توليدات آينده شان باشند، فقط به فروش بيشتر نظر دارند تصور مي كنند حضور در نمايشگاه، به علت كثرت بازديدكنندگان، مي تواند بازار مناسبي براي فرآورده هايشان باشد و به همين لحاظ نيز مي كوشند تا به زعم خود از اين شرايط حداكثر بهره را ببرند و كتبي را كه به هر دليل نافروش مانده است، به فروش برسانند، كه اين حركت، شايد تاثير اقتصادي ناچيزي بر كسب و كارشان داشته باشد، اما تاثير منفي آن بيشتر است. زيرا در باور بازديدكنندگان، نام اين گروه سوداگران، به عنوان ناشراني ثبت مي شود كه فعاليت فرهنگي چنداني ندارند و آنچه توليد مي كنندنيز، فقط با تخفيف قابل خريداري است ودر عوض، ناشراني كه سعي دارند حتما با چند عنوان كتاب جديد در نمايشگاه حاضر شوند، حتي اگر به موازات عرضه كتابهاي جديد، كتابهاي قديمي خود را نيز عرضه كنند، ناشراني فعال به حساب مي آيند كه براي خردورزي و انديشه مشتريان خود احترام قائلند. طبعا در نمايشگاه كتابي به وسعت نمايشگاه تهران، نمي توان انتظار داشت تمام آن چه عرضه مي شود تازه انتشار باشد و خواه ناخواه، حتي ناشراني كه كتابهاي جديدي را عرضه مي كنند، به عرضه كتابهاي قديمي تر خود نيز مي پردازند. منتهي تفاوت كار آنان با گروه اول در اين است كه بازديدكنندگان نمايشگاه گروه اول را منفعت طلب و سودجو به حساب مي آورند، در حالي كه گروه دوم را ناشراني محسوب مي دارند كه كتابهاي قديمي خود را نيز در جوار كتابهاي جديد عرضه كرده اند تا چنانچه خريداري احتياج به آنها داشته باشد، نظرش تامين شود و به اين ترتيب، ملاحظه مي شود حركتي مشابه، براي يك گروه آبرو مي خرد و از گروهي ديگر آبرو مي برد. به گفته يكي از ناشران اما، اين داوري خيلي هم عادلانه نيست و هر ناشري را كه موفق به ارائه كتابي جديد در نمايشگاه نشود، نبايد سودجو قلمداد كرد. زيرا با توجه به اينكه توليد كتاب كاري هزينه بر است، برخي ناشران به علت كمبود نقدينگي و از آنجا كه ناچارند سود حاصل از فروش يك يا چند كتاب را به مصرف چاپ كتابهاي بعدي برسانند، در طول سال موفق به چاپ بيش از يكي دو كتاب نمي شوند. به اضافه اينكه چون در توليد كتاب، قيمت پشت جلد امري تاثيرگذار بر فروش به حساب مي آيد، برخي ناشران، به جاي خريد كاغذ از بازار آزاد و به قيمت گران، كه باعث افزايش بي دليل قيمت كتاب مي شود، فقط به چاپ كتاب بر اساس ميزان سهميه كاغذي كه از وزارت ارشاد مي گيرند، كفايت مي كنند، كه بديهي است چنانچه كتاب پيشنهادي ناشري مورد تاييد وزارت ارشاد واقع نشود و سهميه كاغذ به آن تعلق نگيرد، يا تاخيري در امر تحويل سهميه كاغذ وجود داشته باشد، دست اين گروه از ناشران بسته مي ماند و نمي توانند محصول جديدي در نمايشگاه عرضه كنند. بازديدكنندگان نمايشگاه كتاب، در اين باره نظر ديگري دارند و معتقدند برگزاركنندگان نمايشگاه، بهاي فرهنگي لازم را براي اين رويداد مهم سالانه قائل نيستند و چون به كميت بيش از كيفيت اهميت مي دهند، ضوابط مشخصي براي حضور ناشران در نمايشگاه ندارند و تقاضاي هر كسي را كه مايل به شركت در نمايشگاه باشد، مي پذيرند و اين امر، اگر چه از جهاتي خوب است وباعث مي شود تا نمايشگاه بتواند جوابگوي هر نوع سليقه اي باشد، اما بي ضابطه بودن شركت در نمايشگاه اين پيامد را نيز دارد كه گاهي حتي كتابفروشان يا عوامل پخش كتاب هم در نمايشگاه شركت مي كنند و به عرضه كتابهايي كه حاصل كار ناشران مختلف است، مي پردازند، در حالي كه ناشران اصلي همان كتابها در نمايشگاه حضور دارند و توليداتشان را با تخفيف عرضه مي كنند و كتابفروشان و عوامل پخش، چون قادر به منظور كردن تخفيف نيستند، كتابها را به قيمت پشت جلد عرضه مي كنند كه چندگانگي قيمت، در حد خود يكي از عوامل بدبيني و بدگماني مردم نسبت به نمايشگاه به حساب مي آيد. پروانه آبكناري