Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780213-44513S2

Date of Document: 1999-05-03

پوكي استخوان، بيماري كه نخستين علامت آن شكستگي است استخوان مهمترين * مشكل در بيماري پوكي استخوان، فقدان علائم باليني است; به طوري كه در بسياري از موارد نخستين علامت بيماري شكستگي استخوان است در سال 1991 سازمان بهداشت جهاني ( WHO) بيماري هاي سرطان، سكته قلبي، سكته مغزي و پوكي استخوان را چهار دشمن اصلي جامعه بشري ناميد. پوكي استخوان يك بيماري پيشرونده است كه در سير آن، تراكم مواد معدني استخوان كاهش مي يابد. اشكال عمده اين بيماري فقدان علائم باليني است. به طوري كه در بسياري از موارد اولين علامت بيماري شكستگي استخوان است. پيش از اين، جهت تشخيص اين بيماري از راديوگرافي استفاده مي شد، در حالي كه تشخيص توسط اين وسيله زماني امكان پذير است كه بيماري پيشرفته بوده و 30 درصد از نسج استخوان از بين رفته باشد. در دهه هاي اخير متخصصان با استفاده از تكنيك جديد دانسيتومتري (اين روش يك نوع تصويربرداري كامپيوتري است كه با عبور دادن ميزان بسيار ناچيزي اشعه ايكس از استخوان در زماني كوتاه و بدون درد، ميزان تراكم آن را تعيين مي كند ) مي توانند، با دقت بالا و به راحتي تراكم يا دانسيته استخوان را اندازه گيري كنند. توده استخواني به طور طبيعي از سنين كودكي تا سن 20 سالگي افزايش مي يابد. سپس تا سن 40 سالگي ثابت مانده و پس از آن، به تدريج از تراكم استخوان كاسته مي شود. بعضي عوامل، در روند اين كاهش موءثر هستند. تغذيه مناسب و ورزش در زمان كودكي از جمله عوامل پيشگيري كننده از پوكي استخوان است. برعكس، اگر در كودكي مواد معدني مورد نياز بدن بخصوص كلسيم كافي از طريق تغذيه تامين نگردد، علاوه بر ايجاد بيماري هايي مانند نرمي استخوان و كاهش رشد استخواني، فرد در بزرگسالي زودتر دچار پوكي استخوان خواهد شد. همچنين بيماري هايي مانند ديابت، نارسايي كليوي، كم كاري يا پركاري غدد تيروئيد و پاراتيروئيد و مصرف بعضي داروها مانند كورتون ها و داروهاي ضدانعقاد، ضد تشنج و مدرها روند پوكي استخوان را تسريع مي كنند. در سنين بالاتر، كاهش هورمون زنانه (استروژن ) در خانمها در سنين يائسگي و هورمون مردانه (آندروژن ) در آقايان و همچنين عدم تحرك به مدت طولاني از عوامل اصلي پوكي استخوان نژادهاي هستند سفيد، آسيايي و قفقازي و افرادي كه جثه كوچكي دارند، مستعد ابتلاء به بيماري هستند. همچنين مصرف زياد مواد پروتئيني، چاي، قهوه و الكل و كشيدن سيگار امكان ابتلاء به اين بيماري را افزايش مي دهد. چگونه مي توان پوكي استخوان را در اين افراد تشخيص؟ داد در بعضي موارد ممكن است دردهاي استخواني هنگام فعاليت نشان دهنده پوكي استخوان باشد و يا خميدگي پشت كه مي تواند به علت شكستگي مهره هاي پوك شده ستون فقرات شكستگي هاي باشد مچ دست و استخوان ران در اثر ضربه هاي جزئي يا حتي در غياب ضربه نيز از علائم پوكي استخوان است. امروزه براي تشخيص و تعيين ميزان دقيق پوكي استخوان، پيش از ايجاد عوارض آن، از روش جديد و دقيق دانسيتومتري استخوان استفاده مي شود. با توجه به عوارض اين بيماري و درمان آن، كه به زمان زيادي نيز نياز دارد، پيشگيري به مراتب از اهميت بيشتري برخوردار است بنابراين، بهتر است افرادي كه مستعد اين بيماري هستند، با صلاحديد پزشك به صورت سالانه دانسيتومتري شوند و اقدامات پيشگيري را انجام دهند. جهت پيشگيري از پوكي استخوان، بايد رژيم غذايي سرشار از كلسيم و مواد معدني ( لبنيات، ماهي، ميوه و سبزيجات تازه ) باشد. حداقل هفته اي سه روز ورزش كنيد و حداقل روزانه به مدت نيم ساعت در معرض تابش مستقيم آفتاب قرار گيريد. از اين طريق با افزايش ويتامين D در بدن، جذب كلسيم بيشتر توجه مي شود داشته باشيد كه تابش آفتاب از وراي پنجره يا كرم هاي ضدآفتاب هيچ تاثيري نخواهد داشت. خانم هايي كه به هر دليلي كاهش ترشح هورمون زنانه دارند، بايد با صلاحديد پزشك متخصص، هورمون خوراكي استفاده كنند. دكتر بهي رخ رييسي