Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780213-44510S2

Date of Document: 1999-05-03

فيلمي در خدمت رقابت هاي سياسي درباره فيلم آرايشگر سيبري ساخته نيكيتا ميخالكف روسيه تا قبل از اين فيلمي شبيه اين فيلم نديده است. اين جمله اي است كه مطبوعات روسيه درباره فيلم جديد نيكيتا ميخالكف نوشتند. فيلم جديد اين فيلم ساز اسكار گرفته به عنوان آرايشگر سيبري siberia of در Barber مركز مسكو به نمايش درآمد. فيلم كه نمايش افتتاحيه خود را داشت در كاخ كرملين براي چهره هاي سرشناس هنري، فرهنگي و سياسي كشور نمايش داده شد. يوگني پريماكف نخست وزير روسيه - كه فيلم را در كنار 5 هزار نفر ديگر تماشا كرد - در رابطه با اين فيلم گفت: فكر مي كنم اين فيلم لذت بيشتري به همراه بياورد. ميخائيل گورباچف رهبر سابق شوروي و ديگر رهبران احزاب سياسي كشور هم در بين تماشاگران حضور داشتند. آرايشگر سيبري حدود سه ساعت طول مي كشد و قصه دلدادگي بين يك جوان ارتشي روسي و يك زن امريكايي را به نمايش مي گذارد. منتقدين روسي مي گويند قصه فيلم غيرمتعارف است و شباهتي به قصه هاي متداول فيلم هاي سينمايي ندارد. اما واقعيت اين است كه ميخالكف هم يك فيلم ساز غيرمتعارف است كه سبك كار وي شباهتي به سبك هاي متداول ديگر فيلم سازان ندارد. ميخالكف فرزند يك خانواده قديمي روسي است كه توانسته خودش را با شرايط زيستي دوران حكومت شوروي تطبيق دهد. او براي فيلم جديد خود چهل و سه ميليون دلار هزينه كرد. تلاش او از كارگرداني اين فيلم، بازگرداندن روحيه غرور ملي در بين اهالي روسيه و اتصال دوباره آنها با گذشته اي است كه چند سال قبل عليه آن به پاخاستند. مطبوعات روسيه با ميل و رغبت تم و موضوع فيلم را پذيرفته اند و چنين اظهارنظر مي كنند كه قصه فيلم برگرفته از ايده آل و آرمان ملي است. در حقيقت شرايط سياسي روسيه طي سالهاي اخير بسيار بحراني و طوفاني بوده است. برخي از نشريات كشور مي گويند فيلم، اولين حركت عمومي براي رقابت هاي انتخابات رياست جمهوري روسيه است. حتي تعدادي از آنها قدم را فراتر گذاشته و عقيده دارند اين فيلم ساز خوش چهره قصد دارد خودش را نامزد بالاترين پست سياسي كشور ميخالكف كند پنجاه و سه ساله چندي پيش گفته بود: اگر مردم واقعا بخواهند و كشور نيز نيازمند اين مسئله باشد، من حاضرم خودم را نامزد پست رياست جمهوري كنم. روزنامه ليبرال سيودنيا عكسي از فيلم را به چاپ رسانده كه ميخالكف را در نقش آلكساندر تزار سوم نشان مي دهد. اين عكس فيلم ساز را در كاخ كرملين نشان مي دهد. اين روزنامه كه تيتر اصلي كشوري كه رئيس جمهوري ميخالكف خواهد ساخت را براي خود انتخاب كرده، چنين اظهارنظر مي كند: اين فيلم حكم يك مانيفست را دارد. در سطحي گسترده تر مي توان از آن به عنوان بزرگترين حركت تبليغاتي تمام دوران تاريخ روسيه اسم برد. ميخالكف كه در گذشته از او به عنوان حامي يك حكومت مونارشي تمركزگرا ياد مي كردند، در گفت وگويي به خبرنگاران گفت: به اين دليل تصميم گرفت يكي از نقش هاي فيلم را به عهده بگيرد كه هيچ كسي پيدا نشد كه نقش تزار را در آن بازي كند. فيلم ساز در رابطه با اعتقادات و گرايشات سياسي خود روراست نيست و از بيان آن طفره مي رود او مي گويد: در شرايطي كه هجده ماه به تاريخ برگزاري آن مانده و هنوز رئيس جمهور قانوني و فعلي در حال انجام وظيفه است، صحبت كردن درباره انتخابات رياست جمهوري كار ساده و آساني نيست. كاملا مشخص است كه ميخالكف سخت تحت تاثير شرايط زماني به است همين دليل او مي گويد: فيلم مرا بايد فقط از ديدگاه هنري و سينمايي مورد بحث و بررسي قرار داد. خيلي بد است كه يك اثر هنري به عنوان يك حركت سياسي در نظر گرفته شود. جوليا اورماند بازيگر انگليسي و الگ منشيكوف بازيگر محبوب تماشاگران روسي - كه دو نقش اصلي فيلم را به عهده دارند - در اين ديدگاه با فيلم ساز موافق هستند. آرايشگر سيبري در مسكو، سيبري، پراگ و پرتغال فيلم برداري شده و در ستايش از روسيه كهن است. ميهن پرستي مورد نظر ميخالكف در شرايطي كه روسيه نوين با بحران هاي اخلاقي و اقتصادي روبروست، معناي ويژه اي پيدا مي كند. قصه فيلم بهانه اي براي نمايش جنگل هاي وسيع و بي پايان سيبري، مراسم هاي ويژه دربار تزاري و جشنواره هاي محلي فراهم مي آورد. فيلم در اين رابطه دريچه تازه اي را به روي خارجي ها مي گشايد و از سوي ديگر از هنرمندان غيرروسي هم بهره خوبي گرفته است. ريچارد هريس بازيگر ايرلندي تبار و كلاسيك سينما در فيلم در نقش يك مخترع حساس امريكايي بازي كرده است. اختراع او يك وسيله خاص قطع درختان است كه نام مستعار آن آرايشگر سيبري است. ميخالكف به خاطر حال و هواي قصه فيلم از كسي معذرت خواهي نمي كند و مي گويد: اين روزها نه فقط ما روسها بلكه حتي خارجي ها و دنياي خارج از ما هم از تصوري كه درباره رژيم روسيه وجود دارد خسته شده اند. من اميدوارم اين فيلم بتواند تماشاگران خود را شگفت زده كرده و آنها را تشويق كند تا نگاهي تازه به آنچه كه روسيه در عالم و اقعيت است بيندازند. در كشوري كه اين روزها به دليل عدم توانايي در پرداخت حقوق كارمندان خود شهرت فراواني يافته است، ميخالكف از ده ميليون دلار كمك دولتي براي توليد فيلم خود حمايت مي كند. سي و سه ميليون بقيه هزينه توليد فيلم را منابع خارجي تامين كردند. ميخالكف مي گويد: حكومت ما به اين فيلم نياز داشت تا بتواند تصويري مثبت از روسيه را در معرض ديد جهانيان قرار دهد. حدود هفتاد درصد از ديالوگ هاي فيلم انگليسي هستند كه براي يك فيلم روسي كمي غيرمتعارف است. چنين به نظر مي رسد كه ميخالكف با اين كار قصد داشته ارتباط نزديكتري با تماشاگران خارجي - و بخصوص انگليسي زبان - برقرار كند و ديد و تصور آنها نسبت به روسيه را تغيير دهد. آرايشگر سيبري ماه مه نخستين نمايش خارجي و بين المللي خود را در جشنواره بين المللي فيلم كن در فرانسه خواهد داشت. اكران عمومي فيلم در فصل تابستان خواهد بود. فيلم در نمايش خصوصي ويژه خود در كاخ كرملين واكنش هاي مثبتي را برانگيخت و تحليل گران مشابه چنين واكنشي را براي آن در سطح بين المللي پيش بيني تام مي كنند برچناگ روزنامه نگار امريكايي كه براي نشريه معتبر واريتي خبر و گزارش تهيه مي كند، مي گويد: بدون توجه به اينكه فيلم در اكران عمومي پرفروش خواهد بود يا خير، بدون شك لقب اثري بزرگ و باشكوه را با خود به همراه مي كشد. اما يك منتقد قديمي روسيه كه تحت تاثير فيلم و قصه آن قرار نگرفته است، چنين مي گويد: فيلم طولاني است، اما بدتر از آن، خيلي خسته كننده و غيرواقعي است. فيلم نسخه اي از تاريخ كشور ماست كه از دريچه چشم و ديدگاههاي يك فيلم ساز بيان مي شود. پولي كه صرف توليد اين فيلم شد مي توانست در راه بهتري خرج شود. مثلا مي شد اين پول را صرف رسيدگي به بچه هاي كوچك روسي كرد. ترجمه: كيكاووس زياري