Hamshahri corpus document

DOC ID : H-780211-44491S2

Date of Document: 1999-05-01

پژوهش پشتوانه كتابهاي كودكان و نوجوانان ميليون 20كودك و نوجوان 4 هزار تيراژ كتاب (واپسين بخش ) با توجه به حساس بودن دوره سني كودكان و نوجوانان و نيازهاي مهم و اساسي آنان، در بسياري از كشورهاي جهان، كتابهاي مورد نياز اين دوره سني بر پايه تحقيقات گسترده تهيه و منتشر مي گردد و در مراحل گوناگون چنين پژوهشي از روانشناسان و جامعه شناسان نظرخواهي مي شود و موءلفان كتابها سعي مي كنند با آگاهي از روحيه، ذوق و نياز كودكان و نوجوانان كتابهاي مور نياز آنان را تهيه و منتشر كنند. در كشور ما كمتر، شاهد اين قبيل تحقيقات اساسي در زمينه كتابهاي كودكان و نوجوانان بوده ايم. البته مواردي مثل دايرتالمعارف فرهنگ كودك را كه توسط شوراي كتاب كودك پس از تحقيقات طولاني توسط متخصصان رشته هاي گوناگون به چاپ سپرده شد، بايد مستثني دانست. چه خوب است، تحقيقات لازم بر پايه نيازسنجي كودكان و نوجوانان براي تهيه و انتشار كتابهاي مورد نياز آنان انجام گيرد. از ويژگي هاي مثبت كتابهاي كودكان و نوجوانان در ايران، نهادينه شدن تقسيم بندي اين كتابها بر اساس دوره سني است اما اين اصل را همه ناشران رعايت نمي كنند. اين تقسيم بندي اگر بر پايه شناخت روحيه و نياز كودكان و نوجوانان انجام شود و از پشتوانه پژوهشي هم برخوردار باشد بخش قابل توجهي از نياز كنوني جمعيت جوان كشور را تامين مي كند. آنان را نمي شناسند! كارشناسان ادبيات كودكان و نوجوانان معتقدند چنانچه سبك نگارش و محتواي كتابهاي كودك ونوجوان به مقتضاي نيازها و علايق اين گروه هاي سني تهيه نشده باشد، فاقد كارايي لازم خواهد بود. براساس يك نظرسنجي، كتابهاي با محتواي تخيلي و افسانه، و داستان پرخواننده ترين و كتابهاي تاريخي كم خواننده ترين كتابهاي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان را تشكيل مي دهند. يكي از كارشناسان فرهنگي در زمينه كتابهاي توليدي كودكان و نوجوانان مي گويد: علت عدم استقبال ازكتابهاي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان، كيفيت پائين تصاوير، استفاده از عناوين و موضوع هاي تكراري و سنگيني متن آنهاست. بهتر است تصويرگران، شعرا و نويسندگان براي آگاهي از نظرات و ديدگاههاي كودكان و نوجوانان درجمع آنان حضور يابند تا ازنقاط ضعف و قوت آثار خود مطلع شوند. بهره گيري ازتنوع، جنس كاغذ، حروف، جلد كتاب و حتي امكانات جنبي مثل تغيير در فرم كتاب يا پخش صداوموسيقي از كتاب مي تواند عامل موءثري در جذب كودكان و نوجوانان به آثار مكتوب باشد. وي مي افزايد: تنوع آثار كتاب كودكان و نوجوانان در اغلب نقاط جهان بيش ازآنكه ناشي از سياست هاي ناشران باشد بهره گيري از نظرات مخاطبان اين دسته از آثار است. همزمان باپخش برخي از فيلم هاي والت ديسني در كشورهاي آمريكايي واروپايي اغلب ناشران با استفاده از جذابيت هاي تصويري و صوتي دست به انتشار كتابهاي سخنگو مي زنند، با به كارگيري روش مشابه در ايران مي توان جمعيت ميليوني كودك و نوجوان را به بازار كتاب جذب؟ كرد در حال حاضر هيچ سازمان و نهادي متولي انجام تحقيقات زيربنايي درزمينه نيازجويي از مخاطبان و سنجش و تبيين خواسته هاي آنان نيست. در حالي كه به گفته كارشناسان فرهنگي و ناشران، آگاهي از نظرات مخاطبان براي جبران كاستي ها، رفع نواقص و رسيدن به حد مطلوب اثرگذاري در گيرندگان پيام ضروري است. با توجه به خلاء تحقيقات وعدم نظرسنجي براي پي بردن سليقه و ديدگاههاي مخاطبان كوچك ميليوني، لازم است سازمانهاي فرهنگي نظير وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، آموزش و پرورش و به ويژه كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان به عنوان متوليان امور فرهنگي توجهي بيش از پيش به اين موضوع داشته باشند. علاوه بر آن منتقدان كتاب كودك و نوجوان نيز فارغ ازنگاههاي مثبت و منفي بايد بكوشند آثار فرهنگي كودكان و نوجوانان را ازديدي كارشناسي نقادي كنند تا بلكه زمينه براي بروز آثارمفيد فراهم شود. نقد آثار مكتوب در ايران آن هم در عرصه مطبوعات صرفا يك نوع ايراد گرفتن است و متاسفانه برخي از منتقدان را كارشناسان تازه كار تشكيل مي دهند كه به محتواي آثار كمتر توجه دارند. هم اينك ضعف نقد و عدم دسترسي نويسندگان به ديدگاههاي خانواده ها و كودكان و نوجوانان زمينه را براي ركود بازار كتاب اين دسته از مخاطبان فراهم كرده است.